Dywedwch wrth eich cyngor lleol am eich sefyllfa cyn gynted â phosibl. Mae gan bob cyngor gynlluniau i’ch helpu i reoli eich taliadau mewn symiau llai.

Efallai y bydd eich cyngor lleol yn gallu cynnig:

• cynlluniau talu hyblyg – lledaenu taliadau dros 12 mis yn hytrach na 10 mis
• seibiannau talu - er enghraifft, cymryd seibiant o daliadau ym mis Chwefror a Mawrth - ond mae hyn yn golygu y bydd eich taliadau sy’n weddill yn cael eu gwasgaru dros lai o fisoedd, felly bydd pob un ychydig yn uwch. Mae’n opsiwn, ond gwnewch yn siŵr ei fod yn gweithio i’ch cyllideb.
• gostyngiad a rhyddhad – os ydych chi’n derbyn budd-daliadau neu ar incwm isel
• Gostyngiadau’r Dreth Gyngor, neu Ardrethi – os ydych chi’n byw ar eich pen eich hun neu os ydych yr unig oedolyn yn eich cartref.

Efallai y byddwch hefyd yn gymwys i gael cymorth gan y llywodraeth i helpu gyda chostau cynyddol.

Rhowch wybod iddynt cyn gynted â phosibl os na allwch dalu ar amser. Efallai y byddwch yn gallu cytuno ar gynllun talu.

Os ydych chi’n disgwyl i’r sefyllfa barhau a byddwch chi’n cael trafferth talu, siaradwch ag ymgynghorydd dyled am ddim cyn gynted â phosibl. Gall ymgynghorydd dyled eich helpu i ddod o hyd i ffordd ymlaen, hyd yn oed os yw arian yn dynn.

Efallai y byddwch yn gymwys i gael budd-daliadau fel Credyd Cynhwysol neu Daliad Disgresiwn at Gostau Tai (DHP) i helpu i dalu rhent.

Cewch gyngor tai ar unwaith i ddeall eich hawliau a’ch opsiynau. Darllenwch am:

• droi allan a’ch hawliau os ydych chi’n byw yn LloegrYn agor mewn ffenestr newydd ar Shelter
• droi allan a’ch hawliau os ydych chi’n byw yn yr AlbanYn agor mewn ffenestr newydd ar Shelter Scotland
• droi allan a’ch hawliau os ydych chi’n byw yng NghymruYn agor mewn ffenestr newydd ar Shelter Cymru
• droi allan a’ch hawliau os ydych chi’n byw yng Ngogledd IwerddonYn agor mewn ffenestr newydd ar nidirect.

Mae’n bwysig cysylltu â’ch benthyciwr cyn gynted â phosibl. Rhaid i’ch benthyciwr eich trin yn deg ac efallai y bydd yn gallu cynnig opsiynau fel rhoi mwy o amser i chi dalu drwy ymestyn eich morgais. Mae estyn allan yn gynnar yn rhoi mwy o gyfleoedd i chi gael help.

Talwch yr hyn y gallwch, mae hyd yn oed swm bach yn well na dim, i leihau ôl-ddyledion.

Meddyliwch am pryd y gallwch chi ddychwelyd i wneud taliadau llawn neu daliadau ychwanegol i ddal i fyny.

Yn ogystal â siarad â’ch benthyciwr, cael cefnogaeth gan un o’r nifer o elusennau a sefydliadau cyngor ar ddyledion am ddim. Gallant eich helpu i siarad trwy eich sefyllfa a darparu gwybodaeth am ddatrysiadau.

Efallai y bydd gennych yswiriant diogelu morgais sy’n cwmpasu taliadau os ydych allan o waith oherwydd damwain, salwch neu ddiswyddiad. Darganfyddwch fwy am wirio a oes gennych yswiriant.

Mae’n bwysig siarad â’ch cyflenwr yn gynnar, gan fod yn rhaid iddynt weithio gyda chi i gytuno ar gynllun fforddiadwy, gan gynnwys:

• adolygu cynlluniau talu presennol
• seibiannau neu ostyngiadau talu
• mwy o amser i dalu
• mynediad at gronfeydd caledi neu grantiau.

Mae'r ffigur blynyddol yn seiliedig ar yr hyn y mae aelwyd gyffredin yn ei ddefnyddio. Gallwch dalu mwy neu lai na hyn, yn dibynnu ar eich defnydd ynni.

Efallai y byddwch yn gymwys ar gyfer:

Gallech gael £150 oddi ar eich bil trydan o dan y Cynllun Gostyngiad Cartrefi Cynnes. I fod yn gymwys ar gyfer y gostyngiad, rhaid i chi naill ai gael Credyd Pensiwn neu fod ar incwm isel a derbyn rhai budd-daliadau prawf modd. Gallwch barhau i fod yn gymwys ar gyfer y gostyngiad os ydych chi’n defnyddio mesurydd trydan rhagdaledig neu dalu wrth fynd. Nid yw’r gostyngiad ar gael yng Ngogledd Iwerddon. I’r mwyafrif, mae’r Gostyngiad Cartrefi Cynnes yn cael ei gymhwyso’n awtomatig i’ch biliau yn yr hydref bob blwyddyn.

Os ydych chi’n gymwys ac yn byw mewn cartref parc neu’n byw yn yr Alban ac yn gymwys oherwydd incwm isel, bydd angen i chi wneud cais am y gostyngiad, mae mwy o fanylion am y Cynllun Gostyngiad Cartrefi Cynnes ar gyfer yr AlbanYn agor mewn ffenestr newydd ar gael ar GOV.UK.

I ddarganfod a ydych chi’n gymwys, gallwch ffonio llinell ffôn Gostyngiad Cartrefi Cynnes y llywodraeth ar 0800 030 9322. Ar GOV.UK mae mwy o wybodaeth am y Cynllun Gostyngiad Cartrefi CynnesYn agor mewn ffenestr newydd

Os cawsoch eich geni ar neu cyn 27 Gorffennaf 1960 gallwch gael rhwng £100 a £300 i’ch helpu i dalu eich biliau gwresogi. Dylai hyn gael ei dalu’n awtomatig. Nid oes angen i chi ei hawlio. 

Os ydych chi’n byw yng Nghymru, Lloegr neu Ogledd Iwerddon, dim ond os:

• rydych chi’n hŷn nag oedran Pensiwn y WladwriaethYn agor mewn ffenestr newydd, a’n
• hawlio budd-dal prawf modd fel Credyd Pensiwn neu Gredyd Cynhwysol.

Defnyddiwch ein Cyfrifiannell budd-daliadau i wirio’n gyflym a ydych chi’n gymwys i gael unrhyw fudd-daliadau neu grantiau.

Yn yr Alban, bydd pawb sy’n gymwys i gael Taliadau Tanwydd Gaeaf yn cael yr un cymorth o dan y Taliad Gwresogi Gaeaf Oedran Pensiwn newydd.

Os nad ydych eisoes yn hawlio Credyd Pensiwn, gallwch ddarganfod a ydych yn gymwysYn agor mewn ffenestr newydd ar GOV.UK.

Darganfyddwch sut i wneud cais am Daliad Tanwydd GaeafYn agor mewn ffenestr newydd ar GOV.UK.

Efallai y byddwch yn cael Taliad Tywydd Oer os ydych chi’n cael budd-daliadau penodol neu Gymorth ar gyfer Llog ar Forgais. Byddwch yn cael taliad os yw’r tymheredd cyfartalog yn eich ardal yn cael ei gofnodi fel, neu rhagwelir ei fod yn sero gradd Celsius neu is dros saith diwrnod yn olynol. Byddwch yn cael £25 am bob cyfnod o saith diwrnod o dywydd oer iawn rhwng 1 Tachwedd a 31 Mawrth.

Gwiriwch a allwch gael taliad tywydd oer yn eich ardalYn agor mewn ffenestr newydd ar GOV.UK.

Os ydych chi’n byw yng Ngogledd Iwerddon, darganfyddwch a ydych chi’n gymwys i gael Taliad Tywydd Oer a sut i wneud caisYn agor mewn ffenestr newydd ar nidirect.

Os na allwch ychwanegu, gofynnwch am gredyd brys gan eich cyflenwr. Mae rhai banciau bwyd hefyd yn darparu talebau ychwanegiad ar gyfer mesurydd (bydd angen atgyfeiriad arnoch gan leoedd gan gynnwys canolfannau cynghori lleol, eich meddyg teulu neu weithiwr cymorth).

Ar gyfer 2026/27, mae Cymorth Gwresogi Plant yn y Gaeaf yn daliad blynyddol o £265.50 i helpu plant a phobl ifanc anablYn agor mewn ffenestr newydd o dan 19 oed a’u teuluoedd sy’n byw yn yr Alban.Yn agor mewn ffenestr newydd o dan 19 oed a’u teuluoedd sy’n byw yn yr Alban. Os oes mwy nag un plentyn neu berson ifanc yn gymwys yn y cartref, mae pob un yn cael taliad.

Darganfyddwch sut i wneud cais am Grant Cyfleusterau i’r AnablYn agor mewn ffenestr newydd ar GOV.UK.

Yng Ngogledd Iwerddon, darganfyddwch fwy am Grantiau Cyfleusterau i’r AnablYn agor mewn ffenestr newydd ar nidirect.

Efallai y byddwch yn gymwys i gael budd-daliadau’r Gofrestr Gwasanaethau â Blaenoriaeth os:

• oes gennych anabledd neu gyflwr iechyd
• ydych yn oedrannus
• ydych yn feichiog
• oes gennych blant ifanc
• oes gennych allu cyfyngedig i siarad neu ddarllen Saesneg.

Darganfyddwch fwy am y Gofrestr Gwasanaethau â BlaenoriaethYn agor mewn ffenestr newydd a pha gymorth y gallech ei gael ar wefan Ofgem.

Defnyddiwch Uned Gymorth Ychwanegol Cyngor ar BopethYn agor mewn ffenestr newydd Gallant helpu gydag anghydfodau biliau neu broblemau eraill i dalu eich bil.

Ffoniwch linell gymorth defnyddwyr Cyngor ar Bopeth am ddim ar 0808 223 1133, o ddydd Llun i ddydd Gwener 9am i 5pm.

I gysylltu ag ymgynghorydd sy’n siarad Cymraeg, ffoniwch 0808 223 1144.

Os oes gennych golled clyw, gallwch ddefnyddio Relay UK i ffonio’r llinell gymorth defnyddwyr gan ddefnyddio ap neu ffôn testun. Darganfyddwch sut i ddefnyddio Relay UKYn agor mewn ffenestr newydd

Mae’r Gronfa Cymorth Dewisol yn grant i helpu i dalu am gostau hanfodol fel nwy a thrydan os ydych chi:

• yn profi caledi ariannol eithafol
• wedi colli eich swydd
• wedi gwneud cais am fudd-daliadau ac yn aros am eich taliad cyntaf.

Gallwch wneud cais i’r Gronfa Cymorth DewisolYn agor mewn ffenestr newydd ar GOV.WALES.

Gallwch ddefnyddio gwasanaeth Advice Direct ScotlandYn agor mewn ffenestr newydd ar energyadvice.scot neu eu ffonio am ddim ar 0808 196 8660. 

Os ydych yn fregus, gall Rhwydweithiau Trydan Gogledd Iwerddon gefnogi a gwneud yn siŵr eich bod yn cael yr help sydd ei angen arnochYn agor mewn ffenestr newydd

Gallwch hefyd ddarganfod rhagor o wybodaeth am ynniYn agor mewn ffenestr newydd ar wefan NI Housing Executive.

Os oes gennych drefniant teuluol, ceisiwch ddod i gytundeb yn gyntaf gyda’ch cyn-bartner.

Byddwch yn onest am eich cyllid a thrafodwch leihau taliadau dros dro, gyda chynllun i ddychwelyd i normal yn nes ymlaen. Os na allwch ddod i gytundeb, gall y Gwasanaeth Cynhaliaeth Plant helpu. Darganfyddwch fwyYn agor mewn ffenestr newydd ar GOV.UK.

Os yw’ch incwm wedi gostwng 25% neu fwy, cysylltwch â’r CMS fel y gallant ailasesu’ch taliadau. Maent yn codi ffi am y gwasanaeth hwn.

Os nad yw’ch incwm wedi gostwng llawer, rhaid i chi barhau i dalu’r swm llawn.

Os ydych chi’n poeni am dalu eich Trwydded Deledu, bydd TV Licensing yn eich helpu i sefydlu cynllun ad-dalu fforddiadwy.

Efallai y byddwch hefyd yn gymwys i gael cyfradd ostyngedig os ydych dros 75 oed neu’n ddall.

Ffoniwch nhw ar 0300 555 0300 neu gwiriwch  TV LicensingYn agor mewn ffenestr newydd

Cyn i chi ganslo, byddwch yn ymwybodol na fyddwch yn gallu gwylio’r teledu byw na’r BBC iPlayer gartref. Gwiriwch y rheolau ar yr hyn y gallwch chi ei wneud ac na allwch ei wneud heb Drwydded DeleduYn agor mewn ffenestr newydd

Os oes angen i chi ganslo eich Trwydded Deledu, ffoniwch TV Licensing ar:

• 0300 790 6068 – os ydych chi’n talu drwy Ddebyd Uniongyrchol neu ar un tro.
• 0300 555 0300 – os ydych chi’n talu gyda cherdyn TV Licensing.

Os nad ydych chi’n gwylio’r teledu (neu’n gwylio unrhyw beth ar BBC iPlayer) ac yn gwrando ar y radio yn unig (gan gynnwys radio y BBC), nid oes angen Trwydded Deledu arnoch. Ar gyfer popeth arall, rydych chi’n ei wneud. Cofiwch fod gwylio’r teledu heb drwydded yn anghyfreithlon.

Os ydych chi’n cael trafferth talu, gallwch wneud cais i newid gorchymyn y llys. Yn dibynnu ar eich sefyllfa, efallai y byddwch chi’n gallu:

• talu mewn rhandaliadau llai, neu
• rhoi’r gorau i daliadau yn gyfan gwbl os ydych wedi colli eich swydd (bydd angen prawf).

Gallwch ddod o hyd i fanylion cyswllt y swyddog dirwyon ar eich llythyrau llys.

Weithiau efallai y gofynnir i chi fynychu gwrandawiad llys i benderfynu beth i’w wneud. Gwnewch yn siŵr eich bod yn mynychu fel arall gallent gynyddu’r ddirwy, anfon beilïaid neu gamau gorfodi eraill.

Ffoniwch CThEF cyn gynted â phosibl os ydych chi:

• wedi methu dyddiad cau treth
•  yn gwybod na fyddwch yn gallu talu ar amser.

Cyn ffonio, diweddarwch eich cyfrif treth personol trwy ap CThEFYn agor mewn ffenestr newydd neu’ch cyfrif treth personol neu fusnesYn agor mewn ffenestr newydd ar-lein.

• Cyfrifwch eich incwm ac unrhyw risgiau iddo.
• Gwnewch gyllideb sy’n cwmpasu hanfodion a dyledion sydd â blaenoriaeth.
• Penderfynwch beth allwch chi fforddio ei dalu bob mis.
• Cyfrifwch pa mor hir y bydd yn ei gymryd i dalu’r ddyled.
• Casglwch fanylion dyledion a chynilion eraill.

Os bydd CThEF yn gwrthod eich cynllun, byddant yn awgrymu trefniant ad-dalu arall.

Os ydych chi ar incwm isel, ewch i wefan TaxAid am helpYn agor mewn ffenestr newydd Os ydych dros 60 oed ac ar incwm isel, mae Tax Help for Older PeopleYn agor mewn ffenestr newydd yn cynnig help a chyngor.

Gallwch sefydlu cynllun Amser i Dalu drwy Borth y Llywodraeth os ydych chi:

• wedi cyflwyno eich ffurflen ddiweddaraf
• gorfod talu nôl llai na £30,000
• o fewn 60 diwrnod i’r dyddiad cau
• yn gallu ad-dalu o fewn 12 mis.

Os oes dros £30,000 yn ddyledus gennych neu os oes angen mwy o amser arnoch chi, ffoniwch:

Os yw ad-dalu credydau treth yn achosi chi i fethu â thalu costau hanfodol neu ddyledion eraill, gallwch ofyn am leihau a lledaenu eich taliadau.

Os ydych chi’n meddwl bod CThEF wedi gwneud camgymeriad, gallwch ofyn am ailystyriaeth orfodol o fewn 30 diwrnod i’r penderfyniad. Mae hyn yn berthnasol os:

• gafodd eich credydau treth eu gwrthod, eu stopio neu eu tandalu
• dywedwyd wrthych eich bod wedi cael eich gordalu pan nad oeddech chi
• roedd eich cais wedi’i ôl-ddyddio'n anghywir.

Os nad ydych yn gallu talu costau hanfodol, gofynnwch i’r DWP eu lleihau neu eu hoedi.

Efallai y byddwch yn cael seibiant tri mis ar gyfer cais newydd neu fis ar gyfer newid mewn amgylchiadau.

Mewngofnodwch i’ch cyfrif ar-lein ac ychwanegwch nodyn i'ch dyddlyfr neu ffoniwch Rheoli Dyled DWP.

Os ydych chi o’r farn bod DWP wedi gwneud camgymeriad, gofynnwch am ailystyriaeth orfodol o fewn mis i’r penderfyniad. Mae angen hyn arnoch cyn i chi allu apelio.

Mae taliadau’n dod i ben yn awtomatig os bydd eich incwm yn gostwng o dan y trothwy, er enghraifft, os ydych chi’n colli eich swydd.

Os ydych chi’n hunangyflogedig, rhowch wybod am eich benthyciad myfyrwyr ar eich ffurflen dreth. Mae eich ad-daliadau yn seiliedig ar gyfanswm yr incwm.

Os bydd gordaliadau’n parhau ar ôl clirio’ch benthyciad, gofynnwch y Cwmni Benthyciadau Myfyrwyr am ad-daliad.

Cofiwch, nid yw benthyciadau myfyrwyr yn mynd ar ffeiliau credyd. Ond os ydych chi’n cymryd benthyciad mawr, fel morgais, bydd benthycwyr yn gofyn a oes gennych un wrth asesu fforddiadwyedd.

Efallai y byddant yn gadael i chi ymestyn y cytundeb neu ad-dalu ôl-ddyledion dros amser.

Rhaid i fenthycwyr gefnogi cwsmeriaid sy’n cael trafferth ariannol. O dan y Ddeddf Credyd Defnyddwyr, os ydych chi’n syrthio tu ôl gyda thaliadau, rhaid i’ch benthyciwr:

• rhoi amser i chi ddal i fyny cyn gweithredu
• anfon datganiadau rheolaidd a hysbysiadau ôl-ddyledion.

Os ydych wedi talu llai na thraean, gall y benthyciwr gymryd yr eitem yn ôl.

Os ydych chi wedi talu mwy na thraean, mae angen gorchymyn llys arnynt i adfeddiannu neu wneud i chi dalu.

Gall taliadau a fethwyd hefyd arwain at rybudd diffyg, gan effeithio ar eich sgôr credyd.

Gallwch ddychwelyd y nwyddau ar unrhyw adeg drwy ysgrifennu at eich benthyciwr. Gan ddibynnu ar yr hyn rydych chi wedi’i dalu:

• 50% neu fwy: dim taliadau pellach.
• Llai na 50%: efallai y bydd angen i chi dalu o hyd.
• Dim ad-daliadau am daliadau a wnaed eisoes.

Ond mae’n rhaid i chi ddod â’ch cytundeb i ben yn wirfoddol. Efallai yr hoffech ofyn am gyngor cyn gwneud hyn.

Gallai hyn fod yn bosibl ond gall siarad ag ymgynghorydd dyled hyfforddedig a phrofiadol am eich sefyllfa eich helpu i weld beth yw’r penderfyniad gorau ar eich cyfer. Dewch o hyd i ymgynghorydd dyled am ddim yn eich ardal chi.

Dechreuwch drwy ddarganfod pa fath o gytundeb cyllid car rydych chi arno. Mae ein canllaw, Os na allwch fforddio eich taliadau car, yn esbonio’ch opsiynau gan gynnwys:

• help gyda chyllidebu a dyled
• sut i siarad â’ch cwmni cyllid ceir
• dod â’ch cytundeb cyllid car i ben yn gynnar
• dod â phrydles Llogi Contract Personol (PCH) i ben yn gynnar
• beth i’w wneud os byddwch chi’n colli taliad
• sut i ofyn am ad-daliad neu iawndal.

Nid yw byth yn rhy hwyr i ofyn am gefnogaeth. Dewch o hyd i’w manylion cyswllt ar eich bil neu wefan. Gall cymorth gynnwys:

• seibiannau neu ohirio talu
• tariffau cymdeithasol ar gyfer aelwydydd incwm isel
• cynlluniau talu wedi’u haddasu
• cyngor ar fudd-daliadau a rheoli dyledion
• mynediad at grantiau elusennol
• paru dyled – lle mae cwmnïau dŵr yn paru eich ad-daliadau i glirio dyled.

Talwch am yr hyn rydych chi'n ei ddefnyddio yn unig. Mae hyn yn ddelfrydol ar gyfer cartrefi sy’n fwy ond gyda llai o bobl.

Defnyddiwch gyfrifiannell y Cyngor Defnyddwyr DŵrYn agor mewn ffenestr newydd i weld a fydd newid i fesurydd yn arbed arian i chi. Os penderfynwch newid, cysylltwch â’ch cwmni dŵr.

Mae Cofrestru Gwasanaeth â Blaenoriaeth yn gynllun am ddim i’r rhai sydd ag anghenion iechyd, mynediad neu gyfathrebu. Cysylltwch â’ch cyflenwr i wirio cymhwysedd.

Yng Nghymru a Lloegr, os ydych chi’n derbyn budd-daliadau penodol gyda mesurydd dŵr, efallai y byddwch yn gymwys i gael gostyngiad. Dewch o hyd i ragor o gymorth gyda biliauYn agor mewn ffenestr newydd ar wefan CCW.

Yn yr Alban, mae dŵr fel arfer yn cael ei dalu trwy’r Dreth Gyngor. Gweler mygov.scot i ddarganfod mwy am ostyngiadau, eithriadau a gostyngiadauYn agor mewn ffenestr newydd

• Mae PCN (Hysbysiad Tâl Cosb) yn cael eu cyhoeddi gan y cyngor ar dir cyhoeddus, er enghraifft, meysydd parcio’r cyngor.
• FPN (Hysbysiad Cosb Benodedig) yn cael eu cyhoeddi gan yr heddlu.
• Mae Rhybudd Tâl Parcio yn cael ei gyhoeddi gan weithredwyr preifat, yn aml mewn canolfannau siopa.

Cysylltwch â’r cyngor neu’r gweithredwr parcio os ydych chi’n cael trafferth talu. Gall cynghorau gynnig estyniadau neu gynlluniau talu.

Os ydych chi wedi cael mwy nag un dirwy parcio, gall cynghorau sefydlu cynllun talu. Esboniwch beth allwch chi ei fforddio.

Os ydych chi’n meddwl bod dirwy yn annheg, gallwch apelio o fewn 28 diwrnod. Os ydych yn apelio o fewn 14 diwrnod, dim ond hanner y ddirwy y gallwch dalu.

Gellir apelio yn erbyn dirwyon preifat i’r Apeliadau Parcio ar Dir Preifat (POPLA)Yn agor mewn ffenestr newydd

Dilynwch y camau ar eich tocyn gan y gall rheolau apelio amrywio.

• Stopiwch ddefnyddio eich cerdyn.
• Crëwch cyllideb i weld a allwch chi ryddhau unrhyw arian parod.
• Sefydlwch Ddebyd Uniongyrchol ar gyfer o leiaf yr isafswm taliad.
• Osgowch ddefnyddio’ch cerdyn ar gyfer tynnu arian parod neu sieciau cardiau credyd.
• Os oes gennych sgôr credyd dda, edrychwch i weld a allwch drosglwyddo’ch balans i gerdyn gyda chyfradd llog 0% neu rhatach.

Os ydych chi’n ddyledus ar fwy nag un cerdyn credyd, talwch y cerdyn gyda’r gyfradd llog uchaf yn gyntaf. Gall siarad ag ymgynghorydd dyled hyfforddedig a phrofiadol am eich sefyllfa eich helpu i weld beth yw’r penderfyniad gorau ar eich cyfer. Darganfyddwch ble i gael cymorth cyfrinachol am ddim nawr.

Gwnewch yn siŵr eich bod yn parhau i dalu o leiaf yr isafswm taliad ar bob cerdyn. Fel arall, bydd taliadau a gollwyd yn arwain at ffioedd ychwanegol a gallai niweidio eich sgôr credyd.

Mae trosglwyddo’ch balans yn eich caniatáu chi i symud credyd sy’n ddyledus o un cerdyn i’r llall fel eich bod chi’n:

• talu llai o log neu dim llog ar yr hyn sy’n ddyledus gennych ar hyn o bryd
• symleiddio eich cyllid drwy gyfuno taliadau misol lluosog yn un.

Efallai na fydd hyn yn opsiwn da os oes gennych sgôr credyd gwael gan na fyddwch yn cael cynnig cytundeb 0% neu os oes gennych ddyledion eraill sy’n ddyledus.

Os ydych chi’n meddwl ei fod yn opsiwn, cyn i chi wneud cais, gwiriwch:

• pan ddaw’r cyfnod cyfradd llog is i ben
• os oes unrhyw gyfyngiadau i’r swm y gallwch ei drosglwyddo
• os bydd yn rhaid i chi dalu ffioedd.

Gwnewch gais am gerdyn credyd llog isel neu 0% newydd. Gofynnir i chi a hoffech drosglwyddo balansau o gardiau eraill pan fyddwch chi’n cael eich derbyn neu ofyn i’ch darparwr cerdyn credyd presennol drefnu trosglwyddiad.

Bydd angen:

• manylion y cerdyn rydych chi eisiau ei drosglwyddo
• rhif y cerdyn a’r darparwr
• y balans rydych chi am ei drosglwyddo.

Os ydych chi’n cael trafferth talu, efallai y byddant yn cynnig cynllun talu realistig drwy:

• newid eich dyddiadau talu dyledus
• lleihau’r gyfradd llog ar eich cerdyn
• ymestyn y tymor ad-dalu.

Cofiwch y gallai’r cymorth hwn effeithio ar eich cofnod credyd a’ch gallu i gael credyd yn y dyfodol.

Gall taliadau am ddefnyddio gorddrafft fod cymaint â 40% o log ar yr hyn sy’n ddyledus gennych. Cadwch olwg ar balans eich cyfrif i osgoi taliadau gorddrafft.

Gallwch:

• lawrlwytho ap eich banc os oes gennych ffôn clyfar
• sefydlu rhybuddion ar gyfer pan fod eich balans yn isel
• defnyddio bancio ffôn
• gofyn am ddatganiad bach gan ATM neu eich cangen leol
• darllen yr holl lythyrau o’ch banc.

Mae’n bwysig gwirio pob llythyr, gan y gallai’r banc fod yn ysgrifennu i ddweud wrthych am newid i’ch terfyn gorddrafft neu gynnydd i’ch cyfradd llog gorddrafft.

Gallwch newid eich cyfrif banc a’ch gorddrafft i ddarparwr newydd gan ddefnyddio’r Gwasanaeth Current Account Switch.

Os ydych mewn perygl o orddrafft, cysylltwch â’ch banc neu gymdeithas adeiladu. Esboniwch eich sefyllfa, yn enwedig os ydych chi’n fregus.

Rhaid i fenthycwyr weithio gyda chi i greu cynllun ad-dalu cyn i chi fethu taliad. Gall eich benthyciwr:

• leihau neu atal llog ar ôl-ddyledion
• bod yn hyblyg gyda symiau neu delerau ad-dalu
• caniatáu i chi dalu llai neu dim am gyfnod
• eich helpu i sefydlu cynllun talu.

Cofiwch, gall unrhyw drefniant effeithio ar eich sgôr credyd.

Os oes gennych sgôr credyd dda, efallai y byddwch chi’n trosglwyddo balans eich benthyciad i gerdyn credyd di-log neu log isel.

Byddwch yn ofalus o ffioedd a gwnewch yn siŵr y gallwch dalu’r balans cyn i’r gyfradd llog gynyddu, a allai arwain at ddyled uwch nag o’r blaen.

Osgowch wario ar y cerdyn, gan fod tynnu arian parod yn gostus.

Efallai na fydd yr opsiwn hwn yn gweithio os yw’ch sgôr credyd yn wael.

Rhaid iddynt gynnig help, gan gynnwys:

• eich cyfeirio at gyngor ar ddyledion am ddim
• caniatáu amser ychwanegol i ad-dalu, ac
• o bosibl rhewi llog neu daliadau.

Siaradwch â’ch benthyciwr yn gyntaf. Os na fyddant yn helpu ac rydych chi’n cael trafferth fforddio hanfodion, gallwch ganslo’r taliad trwy ddweud wrth eich banc nad ydych yn cytuno ag ef mwyach.

Gallai hyn arwain at daliadau ychwanegol, ond gall eich helpu i ddiwallu eich anghenion sylfaenol.

Os yw’r taliad yn cael ei dalu ar ôl i chi ei ganslo, cwynwch i’ch banc a gofynnwch am ad-daliad.

Mae ymestyn eich benthyciad yn cynyddu taliadau a llog. Yn lle hynny, ceisiwch gyngor ar ddyledion ac archwiliwch opsiynau ad-dalu eraill.

Cadwch negeseuon e-bost, llythyrau, a manylion galwadau fel prawf cyfathrebu rhag ofn y bydd angen i chi wneud cwyn.

Cysylltwch â’ch credydwr cyn methu taliad. Gallant gynnig:

• cymorth cyn i chi fethu taliadau
• opsiynau ad-dalu hyblyg
• ystyriaeth o’ch sefyllfa ariannol lawn
• amser ad-dalu teg heb bwysau
• diogelwch rhag dyled sy’n cynyddu
• cefnogaeth arbennig os ydych chi’n fregus.

Gall ymrwymo i nifer o gytundebau 'Prynu Nawr, Talu Wedyn' ar yr un pryd ei gwneud hi'n hawdd colli golwg ar yr hyn sy'n ddyledus gennych a methu dyddiadau ad-dalu. Ceisiwch gadw nifer y cytundebau i'r lleiafswm a'u defnyddio ar gyfer pryniannau hanfodol yn unig.

Os ydych chi’n eu defnyddio oherwydd na allwch ddefnyddio opsiynau credyd eraill, gweler ein canllaw Byw ar incwm gwasgedig am ffyrdd o leihau costau.

Ceisiwch dalu mwy na’r isafswm balans bob amser i glirio’ch dyled yn gyflymach a lleihau costau llog. Gall talu’r isafswm yn unig hefyd niweidio eich sgôr credyd.

Os ydyw’n bosibl, sefydlwch Ddebyd Uniongyrchol i osgoi ffioedd hwyr. Os yw’ch incwm yn amrywio, ystyriwch wneud taliadau â llaw i atal taliadau Debyd Uniongyrchol sydd wedi methu.

Mae gan gardiau siop gyfraddau llog uchel, felly gall symud eich balans i gerdyn credyd 0% neu log isel helpu, os oes gennych sgôr credyd da.

Cymharwch gytundebau, gan fod cyfnodau hirach o 0% yn aml yn dod â ffioedd trosglwyddo.

Dewiswch gerdyn sy’n rhoi digon o amser i chi ad-dalu gyda’r ffi isaf.

Talwch y balans cyn i’r cyfnod 0% ddod i ben er mwyn osgoi taliadau llog.

Os oes angen help arnoch, dywedwch wrth eich darparwr cyn gynted â phosibl.

Gall llawer o ddarparwyr eich helpu drwy:

• newid dyddiad eich bil
• sefydlu cynllun ad-dalu fforddiadwy, neu
• eich symud i dariff gwahanol.

Os ydych chi’n ystyried gadael eich contract symudol yn gynnar, darganfyddwch a oes rhaid i chi dalu ffi. Gallwch anfon neges destun INFO i 85075 i ddarganfod a ydych chi mewn contract o hyd.

Mae rhai darparwyr yn cynnig cynlluniau cost isel i’ch helpu i wneud galwadau symudol a mynd ar-lein os ydych chi’n cael manteision penodol. Darganfyddwch fwy gan reoleiddiwr y diwydiant, OfcomYn agor mewn ffenestr newydd

Ni ddylai’ch darparwr eich datgysylltu os ydych chi'n cael trafferth. Cysylltwch â nhw a gallant:

• newid dyddiad eich bil
• cynnig cynllun ad-dalu
• eich symud i dariff rhatach
• tynnu capiau data.

Mae rhai darparwyr yn cynnig cynlluniau cost isel i’ch helpu i wneud galwadau symudol a mynd ar-lein os ydych chi’n cael budd-daliadau penodol, gan gynnwys:

• Credyd Cynhwysol
• Lwfans Ceisio Gwaith
• Credyd Pensiwn
• Lwfans Cyflogaeth a Chymorth.

Os ydych chi’n chwilio am waith, gallwch wneud cais trwy eich anogwr gwaith am daleb i’w chyfnewid am fand eang am ddim gan TalkTalk. Gofynnwch i’ch anogwr gwaith Canolfan Byd GwaithYn agor mewn ffenestr newydd a allwch wneud cais.

Mae UK National Databank yn cynnig data rhyngrwyd symudol am ddim am hyd at 12 mis i bobl nad ydynt yn gallu ei fforddio ac yn aml hefyd yn profi llawer o anghydraddoldebau.

Gallant gynnig:

• cynllun talu
• lleihau eich bil
• rhoi mwy o amser i chi dalu
• cynyddu’ch terfyn data neu lawrlwytho
• eich symud i gontract gwell.

Os na allwch fforddio gwasanaethau fel Netflix neu Spotify, gwiriwch delerau eich contract - efallai y byddwch chi’n gallu canslo heb gosb.

Byddwch yn onest ac osgoi anwybyddu’r mater. Efallai y byddant yn cynnig help neu amser ychwanegol.

Crewch gyllideb i ddangos beth allwch chi ei fforddio a chytunwch ar gynllun ad-dalu sy’n addas i’r ddau ohonoch chi.

Os yw’r person yn codi llog gormodol, yn gwneud bygythiadau, neu’n cadw eitemau fel eich pasbort neu gerdyn banc, maent yn gweithredu fel benthyciwr arian didrwydded. Gofynnwch am gymorth cyfrinachol gan Stop Loan Sharks ar 0300 555 2222.

Efallai y bydd y gwystlwr yn cytuno i ymestyn y dyddiad cau, ond nid oes rhaid iddynt wneud hynny.

Os gwnaethoch chi fenthyg hyd at £75: mae’r eitem yn perthyn yn awtomatig i’r gwystlwr os na fyddwch yn ad-dalu.

Os gwnaethoch chi fenthyg mwy na £75: gall y gwystlwr werthu’r eitem ond mae’n rhaid iddo geisio cael pris teg. Os ydyn nhw’n ei werthu am fwy na’r hyn sy’n ddyledus gennych (ar ôl costau), rhaid iddynt roi’r arian dros ben i chi.

Os oedd y benthyciad yn fwy na £100, rhaid iddynt roi gwybod i chi cyn ei werthu.

Ar gyfer benthyciadau hyd at £75, gofynnwch i’r gwystlwr am ‘ffurflen safonol’ i gadarnhau perchnogaeth.

Ar gyfer benthyciadau sy’n fwy, efallai y bydd angen i chi lofnodi datganiad statudol, a allai gynnwys ffioedd.

Os ydych chi’n credu bod eich eitem wedi’i gwerthu am swm isel, casglwch dystiolaeth o’i werth a chwynwch yn ysgrifenedig i’r gwystlwr.

Os na fydd wedi’i ddatrys o fewn wyth wythnos, ewch â’ch cwyn i’r Gwasanaeth Ombwdsmon Ariannol (FOS)Yn agor mewn ffenestr newydd

Gallwch hefyd fynd i’r Llys Hawliadau Bach, ond mae hyn yn cynnwys ffioedd a risgiau. Os na fydd wedi’i ddatrys o fewn wyth wythnos, ewch â’ch cwyn i’r Gwasanaeth Ombwdsmon Ariannol (FOS)Yn agor mewn ffenestr newydd