Gall methu â fforddio talu'ch biliau a'ch dyledion fod yn straen mawr, ond mae'n bwysig cysylltu â'r cwmni rydych yn ddyledus iddynt cyn i chi fethu taliad. Darganfyddwch sut y gallant eich helpu, ynghyd â ffyrdd eraill o fynd yn ôl ar y trywydd iawn.
Os yw’ch incwm wedi gostwng ac rydych yn poeni na fydd yn dychwelyd i’r arfer, darganfyddwch beth allwch ei wneud i leihau’r risg o gwympo tu ôl ar daliadau i fenthycwyr.
Dilynwch y camau hyn i weithio allan yr hyn sydd angen i chi ei wneud:
Os ydych yn poeni na allwch fforddio eich ad-daliadau neu unrhyw ffioedd taliad hwyr neu log, neu’r ddau, siaradwch â’ch benthyciwr.
Gallant gynnig help, fel cytundebau ad-dalu fforddiadwy a chynaliadwy, neu roi ddigon o amser i chi ad-dalu a pheidio rhoi pwysau arnoch i ad-dalu’r ddyled mewn cyfnod byr afresymol.
Os ydych yn methu taliadau, bydd y benthyciad yn ‘ddiffygion’. Yna gall ffioedd cael eu hychwanegu, gan gynyddu beth sy’n ddyledus gennych. A gall methu taliadau gwneud niwed i’ch sgôr credyd.
Mae rhai biliau’n bwysicach nag eraill. Gall ein Blaenoriaethwr biliau eich helpu i ddelio â’ch biliau a thaliadau yn y drefn gywir.
Defnyddiwch ein Teclyn Lleolwr cyngor ar ddyledion i ddod o hyd i gyngor ar ddyledion diduedd ac am ddim ar-lein, dros y ffon neu yn agos at le rydych yn byw.
Gall methu â fforddio cynhesu neu bweru'ch cartref fod yn straen mawr. Darganfyddwch pa help sydd ar gael gan eich cyflenwr os ydych yn cael trafferth, yn ogystal â ffyrdd eraill o fynd yn ôl ar y trywydd iawn.
Dilynwch y camau hyn i weithio allan yr hyn sydd angen i chi ei wneud:
Os ydych yn cael trafferth gwneud taliadau am nwy neu drydan, cysylltwch â'ch cyflenwr cyn gynted â phosibl. Rhaid iddynt weithio gyda chi i gytuno ar gynllun talu sy'n addas ar gyfer eich amgylchiadau. Gallai hyn gynnwys rhandaliadau mwy fforddiadwy, seibiant rhag talu, neu gymorth i gael mynediad at grantiau elusennol neu gronfeydd caledi.
Os rydych ar fesurydd rhagdaledig ac rydych yn poeni ama redeg allan o gredyd, efallai y gall eich cyflenwr ddarparu credyd brys i sicrhau bod y cyflenwad yn parhau tra byddwch yn cael pethau yn ôl i drefn. Mae gan Gyngor ar Bopeth ragor o arweiniad ar beth i'w wneud os na allwch fforddio ychwanegu credyd at eich mesurydd talu ymlaen llawYn agor mewn ffenestr newyddOpens in a new window
Os yw eich landlord yn talu'r bil ynni ac yn ei gynnwys yn eich rhent, neu'n codi tâl arnoch ar wahân am ddefnyddio ynni, mae'n annhebygol y gallwch ddelio â'ch cyflenwr yn uniongyrchol, gan mai nhw sydd â'r cyfrif.
Fodd bynnag, gallwch ofyn i'ch landlord hawlio cymorth ar eich rhan, a gall landlordiaid weithio gyda chyflenwyr i drefnu cymorth priodol ar gyfer eu preswylwyr. Pan gynigir cymorth yn ôl disgresiwn y cyflenwr – fel grant caledi – y cyflenwr fydd yn penderfynu pwy sy'n ei dderbyn.
Bydd lefel y cymorth sydd ar gael yn dibynnu ar a oes gan eich landlord gontract ynni domestig neu an-ddomestig. Mae contractau domestig yn rhoi mynediad at lefel uwch o gymorth; ond hyd yn oed os yw'r contract yn un an-ddomestig, cynghorir cyflenwyr i ystyried bod defnyddwyr domestig yn byw yn yr eiddo.
Gallwch barhau i hawlio cymorth sy'n dod yn uniongyrchol atoch chi, yn hytrach na thrwy eich cyflenwr – fel y Taliad Tanwydd GaeafYn agor mewn ffenestr newydd neu'r Taliad Tywydd OerYn agor mewn ffenestr newydd – os ydych yn gymwys.
Os ydych yn poeni am eich diogelwch neu'ch lles, gallwch hefyd gysylltu â'ch Gweithredwr Rhwydwaith Dosbarthu (DNO)Yn agor mewn ffenestr newydd lleol i holi am eu Cofrestr Gwasanaethau â Blaenoriaeth.
Siaradwch â'ch landlord yn gyntaf am unrhyw anawsterau talu, gan y byddai angen iddynt hwy wneud unrhyw gais i'r cyflenwr ar eich rhan.
Mae'n bwysig gwybod, fel arfer, nad oes gan eich landlord yr hawl gyfreithiol i dorri eich cyflenwad ynni i ffwrdd fel ffordd o orfodi taliadau rhent neu filiau.
Mae'r cyfrifoldeb yn parhau gyda'r landlord i sicrhau bod y cyflenwad yn parhau, a rhaid iddynt adennill unrhyw arian sydd heb ei dalu drwy ddulliau eraill.
Os caiff eich cyflenwad ei dorri i ffwrdd, neu os byddwch yn wynebu bygythiad y bydd yn cael ei dorri i ffwrdd, ceisiwch gyngor cyn siarad â'ch landlord. Gall Cyngor ar Bopeth helpu — cysylltwch â nhw drwy eu tudalen cymorth taiYn agor mewn ffenestr newydd
Os ydych yn cael budd-daliadau, mae gan y llywodraeth cynlluniau i’ch helpu i dalu biliau tanwydd:
Gostyngiad Cartref Cynnes
Cewch £150 i ffwrdd o’ch biliau trydan neu nwy.
I ddarganfod a ydych yn gymwys, ffoniwch 0800 107 8002 neu ewch i GOV.UKYn agor mewn ffenestr newydd
Nid yw’r gostyngiad ar gael yng Ngogledd Iwerddon, ond os ydych yn byw yna efallai byddwch yn gymwys am y Cynllun Affordable WarmthYn agor mewn ffenestr newydd
Taliad Tywydd Oer
Os yw'r tywydd yn mynd yn oer iawn a'ch bod eisoes yn cael rhai budd-daliadau, efallai y byddwch yn gymwys i gael taliadau tywydd oer gwerth £25. Dysgwch fwy yn ein blog Pwy sydd â hawl i Daliadau Tywydd Oer?
Cymru a Lloegr
Os ydych wedi cyrraedd oedran Pensiwn y Wladwriaeth, byddwch yn gymwys i gael Taliad Tanwydd GaeafYn agor mewn ffenestr newydd o rhwng £100 a £300.
Os yw eich incwm yn fwy na £35,000, bydd CThEF yn adennill y taliad, fel arfer trwy eich cod treth neu drwy Hunanasesiad.
Gallwch ddarganfod mwy am bwy sy'n gymwys yn ein blog Mwy o bensiynwyr yn gymwys i gael Taliad Tanwydd y Gaeaf.
Yr Alban
Os ydych wedi cyrraedd oedran Pensiwn y Wladwriaeth, byddwch yn gymwys i gael Pension Age Winter Heating PaymentYn agor mewn ffenestr newydd yn lle.
Mae hwn yn gweithio mewn ffordd debyg i Daliad Tanwydd Gaeaf, ac mae'n werth rhwng £100 a £300.
Os yw eich incwm yn fwy na £35,000, bydd CThEF yn adennill y taliad, fel arfer trwy eich cod treth neu drwy Hunanasesiad.
Gogledd Iwerddon
Nid yw'r Gostyngiad Cartrefi Cynnes ar gael yng Ngogledd Iwerddon, ond efallai y byddwch yn gymwys ar gyfer yr Affordable Warmth SchemeYn agor mewn ffenestr newydd yn lle.
Os ydych wedi cyrraedd oedran Pensiwn y Wladwriaeth, byddwch yn gymwys i gael Taliad Tanwydd y Gaeaf o rhwng £100 a £300.
Os yw eich incwm yn fwy na £35,000, bydd CThEF yn adennill y taliad, fel arfer trwy eich cod treth neu drwy Hunanasesiad.
Os ydych heb nwy neu drydan, efallai gall eich cynllun lles lleol helpu:
Gweler ein canllaw ar Help os ydych yn cynhesu eich cartref gan ddefnyddio olew gwresogi neu nwy petrolewm hylifedig (LPG)
Rhaid i'ch cyflenwr ynni roi cymorth ychwanegol i chi os ydych yn fregus. Er enghraifft, os:
Gallai fod rhesymau eraill pam y gallech fod yn fregus, felly os nad ydych yn siŵr gallwch ofyn i'ch cyflenwr.
Gallwch hefyd gysylltu â'ch Gweithredwr Rhwydwaith Dosbarthu (DNO) lleol i roi gwybod iddynt eich bod yn fregus, a gofyn am eu Cofrestr Gwasanaethau â Blaenoriaeth. Mae hyn yn cynnig cymorth llai cynhwysfawr na chofrestru gyda'ch cyflenwr, ond gall fod yn ddefnyddiol o hyd. Dewch o hyd i'ch gweithredwr rhwydwaith lleolYn agor mewn ffenestr newydd ar wefan yr Energy Networks Association.
Gall y sefydliadau isod gynghori ar yr hyn y mae angen i chi ei wneud os ydych wedi methu taliad, y weithred y gall eich cyflenwr eu cymryd a pham ei bod yn bwysig clirio unrhyw ddyled nwy neu drydan cyn gynted ag y gallwch:
Am gyngor diduedd, am ddim, defnyddiwch ein teclyn Lleolwr cyngor ar ddyledion.
Ydych chi'n poeni am fethu â thalu'ch bil dŵr neu gwympo i ôl-ddyledion? Er na all eich cyflenwr ddiffodd eich dŵr os byddwch yn colli taliadau, gallant fynd â chi i'r llys i orfodi ad-daliad. Darganfyddwch sut i gael help.
Dilynwch y camau hyn i weithio allan yr hyn sydd angen i chi ei wneud:
Os ydych yn cael trafferth i dalu eich bil dŵr, cysylltwch â’ch cwmni dŵr cyn gynted â phosibl. Efallai byddent yn:
Mesuryddion dŵr
Os ydych yn byw yng Nghymru neu Loegr, bod gennych fesurydd dŵr a’ch bod ar fudd-daliadau penodol, efallai y byddwch yn gymwys i gael cymorth. Darganfyddwch fwy ar wefan CCWYn agor mewn ffenestr newydd
I bobl sy'n byw yn yr Alban, mae'r rhan fwyaf o bobl yn talu am eu dŵr drwy eu Treth Gyngor. Darganfyddwch fwy ar mygov.scotYn agor mewn ffenestr newydd
Os ydych yn anabl, yn ofalwr neu mae angen help ychwanegol arnoch o’ch cwmni dŵr, dylent gynnig hwn i chi.
Gall cymorth ychwanegol cynnwys anfon eich bil dŵr mewn print mawr, gwneud eich mesurydd dŵr yn fwy hygyrch neu osod cyfrinair i’ch cwmni dŵr ei ddefnyddio pan maent yn cysylltu â chi, os ydych yn poeni am gael eich sgamio.
Defnyddiwch y dolenni i ymgofrestru am Wasanaethau Blaenoriaeth neu’r Gofrestr Gofal Cwsmeriaid:
Gwelwch ein canllaw ar sut i flaenoriaethu dyledion.
Darganfyddwch wybodaeth am greu cynllun i dalu eich dyledion ar Gyngor ar BopethYn agor mewn ffenestr newydd
Mae cadw i fyny â'ch taliadau Trwydded Deledu yn bwysig gan ei fod yn cael ei ystyried yn ddyled â blaenoriaeth. Gall TV Licensing cyhoeddi dirwyon neu fynd â chi i'r llys am fethu â thalu gan ei fod yn cael ei ystyried yn fater troseddol. Os ydych chi'n cael trafferth talu, darganfyddwch pa opsiynau sydd ar gael.
Dilynwch y camau hyn i weithio allan yr hyn sydd angen i chi ei wneud:
Os ydych yn poeni am dalu eich Trwydded Deledu, bydd TV Licensing yn eich helpu i sefydlu cynllun ad-daliad fforddiadwy.
Ffoniwch nhw ar 0300 555 0300 neu gwiriwch TV LicensingYn agor mewn ffenestr newydd
Os nad ydych yn meddwl y byddwch yn gallu fforddio Trwydded Deledu, mae'n well ei chanslo ac o bosib cael rhywfaint o arian yn ôl. Ond ni fyddwch yn gallu gwylio teledu byw neu BBC iPlayer gartref - dylech wirio'r rheolau ar yr hyn y gallwch ac na allwch ei wneud heb drwydded deleduYn agor mewn ffenestr newydd
Os oes angen i chi ganslo eich trwydded, ffoniwch TV Licensing ar:
Os nad ydych yn gwylio’r teledu (neu unrhyw beth ar BBC iPlayer) a dim ond yn gwrando ar y radio (gan gynnwys radio’r BBC), nid oes angen Trwydded Deledu. Ar gyfer popeth arall, mae angen un arnoch.
Efallai caiff eich Trwydded Deledu ei gynnig i chi am ddim neu am gost ostyngedig os:
Darllenwch ein blog Sut i adnabod ac osgoi sgamiau ad-daliad Trwydded Deledu
Mae nifer ohonom yn dibynnu ar wasanaethau digidol, ar-lein a symudol i fyw ein bywydau. Os ydych yn cael trafferth i dalu am unrhyw un o’r biliau hyn, mae yna bethau gallwch ei wneud i aros yn gysylltiedig.
Dilynwch y camau hyn i weithio allan yr hyn sydd angen i chi ei wneud:
Os oes angen help arnoch, dywedwch wrth eich darparwr llinell dir, ffôn symudol neu fand eang cyn gynted â phosibl.
Gall llawer o ddarparwyr eich helpu, gan gynnwys newid dyddiad eich bil, sefydlu cynllun ad-dalu fforddiadwy neu eich symud i dariff gwahanol.
Os ydych chi'n ystyried dod â'ch cytundeb ffôn symudol i ben yn gynnar, darganfyddwch a oes rhaid i chi dalu ffi. Gallwch anfon neges destun ‘INFO’ i ‘85075’ i ddarganfod a ydych yn dal mewn cytundeb.
Os ydych yn fregus, ac na all eich darparwr wneud atgyweiriadau â blaenoriaeth yn eich cartref, dylent sicrhau bod gennych ddewisiadau amgen i fand eang neu linell dir.
Mae rhai darparwyr yn cynnig cynlluniau cost isel i'ch helpu i wneud galwadau symudol a mynd ar-lein os ydych yn cael rhai budd-daliadau. Darganfyddwch fwy gan y reoleiddwr diwydiant, OfcomYn agor mewn ffenestr newydd
Mae rhai darparwyr yn cynnig cynlluniau cost isel i’ch helpu i wneud galwadau symudol a mynd ar-lein os ydych yn cael budd-daliadau penodol, gan gynnwys:
Darganfyddwch fwy am dariffau cymdeithasolYn agor mewn ffenestr newydd ar Ofcom.
Band eang am ddim os ydych yn chwilio am waith
Os ydych yn chwilio am waith, gallwch wneud cais trwy eich anogwr gwaith am daleb i gyfnewid am fand eang am ddim gan TalkTalk. Gofynnwch eich anogwr gwaith Canolfan Byd GwaithYn agor mewn ffenestr newydd os gallwch wneud cais.
Help gyda biliau rhyngrwyd
Mae’r National Databank yn cynnig data rhyngrwyd symudol am ddim am hyd at 12 mis i bobl sydd methu ei fforddio ac sydd hefyd yn aml yn profi anghydraddoldeb.
Os na allwch fforddio gwasanaethau fel Netflix neu Spotify, efallai gallwch eu canslo help gosb. Gwiriwch delerau eich cytundeb.
Os ydych wedi methu taliad ar eich llinell dir, ffôn neu danysgrifiad teledu, cysylltwch â’ch benthyciwr i esbonio eich sefyllfa.
Mae gan Gyngor ar BopethYn agor mewn ffenestr newydd arweiniad ar ganslo cytundeb ffôn, teledu neu ffôn symudol.
Gall eich amgylchiadau meddwl y gallwch gael pris is o’ch darparwr teledu.
Mae gan MoneySavingExpert awgrymiadau ar gael pris gwell ar gyfer eich Sky a thanysgrifiadau teledu eraillYn agor mewn ffenestr newydd
Os ydych yn cael trafferth gyda’ch taliadau gallwch gael help ymarferol yn ein canllaw Help os ydych yn cael trafferth gyda dyledion.
Mae gan StepChange mwy o wybodaeth am sut mae dyledion yn cael eu casglu os ydych mewn ôl-ddyledionYn agor mewn ffenestr newydd
Mae'r Dreth Gyngor, neu ardrethi yng Ngogledd Iwerddon, yn ddyledion blaenoriaeth y mae'n rhaid i chi eu talu gan y gall y canlyniadau o fethu talu fod yn waeth na gyda dyledion eraill. Os ydych chi'n poeni am dalu, mae'n bwysig cael cynllun. Darganfyddwch pa gymorth sydd ar gael.
Dilynwch y camau hyn i weithio allan yr hyn sydd angen i chi ei wneud:
Mae gan bob cyngor cynllun i’ch helpu i reoli eich taliadau felly mae’n bwysig i gysylltu â’ch cyngor lleol cyn gynted â phosibl. Os ydych yn aros nes eich bod wedi methu taliadau, gall gyfyngu’r help y gallant ei gynnig i chi.
Dewch o hyd i’ch cyngor lleol:
Pan fyddwch yn cysylltu â nhw, esboniwch eich sefyllfa i weld a yw’n bosibl gweithio allan cynllun talu newydd cyn i chi cwympo tu ôl.
A darllenwch ein hadran Budd-daliadau i wneud yn siŵr eich bod yn cael y budd-daliadau a’r hawliadau cywir.
Os ydych eisoes wedi methu taliad y Dreth Gyngor neu ardrethi Cyngor, mae hyn yn golygu eich bod mewn 'ôl-ddyledion'.
Cysylltwch â’ch cyngor cyn gynted â phosibl os yw’ch incwm wedi newid, neu os ydych chi’n cael trafferth talu eich biliau.
Yn ogystal â dod i gytundeb ar yr arian sy’n ddyledus gennych, dylent hefyd siarad am filiau yn y dyfodol – yn enwedig os ydych yn meddwl gallwch gael trafferth i’w talu.
Crëwch gyllideb, cyfrifwch pa arian sydd gennych ar ôl, a gofynnwch am help gan y cyngor.
Darganfyddwch fwy yn ein canllaw Help os ydych yn cael trafferth i dalu Treth Cyngor. Gallwch ddod o hyd i gymorth gyda’n teclyn Lleolwr cyngor ar ddyledion i ddod o hyd i gyngor ar ddyledion diduedd ac am ddim ar-lein, dros y ffôn neu’n agos at ble rydych yn byw.
Mae gan Gyngor ar BopethYn agor mewn ffenestr newydd canllaw defnyddiol ar ddelio gydag ôl-ddyledion Treth Cyngor.
