Sut i ddechrau cynilo

Mae nod cynilo yn disgrifio'r hyn rydych chi'n cynilo amdano yn syml. Er enghraifft, i gronni digon o arian i:

• dalu am unrhyw filiau annisgwyl neu gostau brys – fel oergell neu foeler wedi torri
• talu am rywbeth sydd ei angen arnoch neu ei eisiau – fel gwersi gyrru, tabled, car neu wyliau
• rhoi blaendal ar gartref
• cael ymddeoliad cyfforddus.

Mae hyn hefyd yn gadael i chi weithio allan faint sydd angen i chi ei gynilo ac a oes dyddiad penodol pan fydd angen yr arian.

Er enghraifft, hoffwn gynilo £500 cyn i'm MOT ddod i ben ym mis Mawrth, i dalu am unrhyw gostau atgyweirio posibl.

Os oes gennych wahanol bethau rydych chi'n cynilo amdano, gallech gael nodau cynilo lluosog.

Er enghraifft:

• nodau tymor byr – megis cronni cronfa argyfwng yn y flwyddyn nesaf
• nodau tymor canolig – megis cynilo am wyliau yn y 2 i 3 blynedd nesaf
• nodau tymor hir – fel prynu cartref yn y 4 i 5 mlynedd nesaf.

Yna gallwch benderfynu a hoffech chi gynilo ar gyfer pob un ar yr un pryd, neu un ar ôl y llall.

Er enghraifft, gallech ddechrau cynilo i brynu cartref ar ôl i chi gronni digon o gynilion i gwmpasu unrhyw argyfyngau.

Mae'n syniad da cael digon o gynilion i dalu tua chwe mis o'ch costau arferol – fel biliau, morgais neu rent.

Dylai hyn roi rhwyd ddiogelwch i chi ar gyfer costau annisgwyl, toriadau neu sefyllfaoedd fel colli swydd neu ostyngiad mewn oriau.

Gallech hefyd ystyried cymryd polisïau yswiriant i'ch diogelu. Am ragor o wybodaeth, gweler ein canllaw am gynilion brys. 

Os ydych chi'n ad-dalu benthyca drud, fel arfer mae'n gweithio allan yn rhatach i dalu hynny cyn cronni arian mewn cyfrif cynilo.

Mae hyn oherwydd bod y llog a godir arnoch i'w fenthyca:

• fel arfer yn llawer uwch na'r llog y gallwch ei ennill drwy gynilo
• yn cynyddu'r swm y mae angen i chi ei dalu'n ôl dros amser.

Ond os yw'ch dyled o dan reolaeth ac mae gennych gynllun fforddiadwy i'w ad-dalu – fel ad-daliadau morgais misol neu ad-daliadau benthyciad misol – yna mae cynilo yn syniad synhwyrol.

Am gymorth i drefnu eich cyllid a dod o hyd i gymorth am ddim gyda dyledion, gweler ein canllaw Help os ydych yn cael trafferth gyda dyledion.

Y ffordd hawsaf o ddechrau cynilo yw:

• gwirio eich cyfriflenni banc i weld faint o arian sydd ar ôl ar ôl talu'ch biliau a'ch costau hanfodol
• rhoi’r arian hwnnw mewn math o gyfrif cynilo.

Gall ein cynlluniwr Cyllideb ychwanegu eich holl incwm a gwariant at ei gilydd, fel y gallwch weld beth sydd dros ben. Mae hefyd yn awgrymu lle gallech chi dorri costau fel y gallech gynilo mwy.

I ddod i arfer â chynilo, ystyriwch ymrwymo i swm llai nag y gallwch ei fforddio ar y dechrau. Gall hyn roi rhwyd ddiogelwch fach i chi os oes angen i chi wario mwy nag arfer, heb gymryd arian yn ôl o'ch cynilion.

Er enghraifft, os oes gennych £20 ar ôl bob mis, cynlluniwch roi £10 mewn cynilion ar gyfer y mis neu ddau gyntaf. Yna gallwch gynyddu'r swm pryd y gallwch wneud hynny.

Gall cynilo'n rheolaidd eich helpu i fynd i'r arfer o gynilo.

Gall ein cyfrifiannell Cynilion ddangos i chi:

• pa mor hir y bydd yn ei gymryd i chi gynilo swm penodol
• faint sydd angen i chi ei gynilo i gyrraedd eich nod cynilo erbyn dyddiad penodol.

Gall gwybod pa mor hir y bydd yn debygol o gymryd i gyrraedd eich nod cynilo eich helpu i:

• fod yn realistig ynghylch faint sydd angen i chi ei gynilo
• cynllunio eich camau nesaf ar ôl cyrraedd eich nod
• cynilo mwy fel y gallwch gyrraedd eich nod yn gyflymach.

Os ydych chi'n newydd i gynilo, fel arfer cyfrif mynediad hawdd yw'r lle hawsaf i ddechrau. Mae hyn fel arfer yn caniatáu i chi:

• dalu cyn lleied neu mor aml ag y dymunwch
• tynnu eich arian allan pan fydd ei angen arnoch
• ennill arian ar y swm rydych chi'n ei gynilo, o'r enw llog cynilo
• gweld faint rydych chi wedi'i gynilo drwy wirio eich balans ar-lein.

Mae'r rhan fwyaf o fanciau, cymdeithasau adeiladu ac undebau credyd yn cynnig cyfrifon mynediad hawdd, a gellir agor llawer ar-lein mewn ychydig funudau.

Am ragor o wybodaeth, gan gynnwys mathau eraill o gyfrif i'w hystyried, gweler ein canllaw Sut i ddod o hyd i'r cyfrf cynilo gorau.

Mae gan MoneySavingExpert hefyd Declyn dewis cyniloYn agor mewn ffenestr newydd a all eich helpu i ddewis cyfrif. 

Os oes gennych nodau cynilo gwahanol, gallech ystyried agor cyfrifon cynilo lluosog. Er enghraifft, gallech gael cyfrif mynediad hawdd ar gyfer cynilion brys ac un arall ar gyfer eich cronfa gwyliau.

Gallech hefyd gael:

• bondiau tymor penodol ar gyfer nodau cynilo tymor hwy (mae'r rhain yn aml yn talu cyfraddau llog uwch gan na allwch gymryd eich arian nes bod y tymor yn dod i ben)
• cyfrifon arbennig i roi hwb i'r llog rydych chi'n ei dderbyn, megis:

• Cymorth i Gynilo am hwb o 50% os ydych chi'n derbyn Credyd Cynhwysol

• ISA Gydol Oes am hwb o 25% os ydych chi'n cynilo i brynu eich cartref cyntaf.

Mae cyfrifon cynilo fel arfer yn talu llog, felly byddwch chi'n cael y swm y gwnaethoch ei gynilo ac ychydig yn fwy.

Mae buddsoddi yn wahanol gan fod risg y gallech gael yn ôl llai nag y gwnaethoch ei gynilo yn y lle cyntaf. Mae hyn oherwydd gall buddsoddiadau gynyddu a gostwng mewn gwerth bob dydd.

Ond mae buddsoddi fel arfer yn rhoi enillion gwell na chynilo os gallwch gadw'ch arian wedi'i fuddsoddi am bum mlynedd neu fwy, gan fod mwy o amser i'r cynyddiadau a’r gostyngiadau gydbwyso. Er enghraifft, mae'r rhan fwyaf o bensiynau yn defnyddio buddsoddiadau i gynyddu eich arian dros lawer o flynyddoedd.

Darganfyddwch fwy yn ein canllawiau am dechreuwyr i fuddsoddi a Sut i ddechrau eich pensiwn eich hun. 

Ar ôl i chi ddewis y math o gyfrif cynilo sydd fwyaf addas i chi, gallwch gymharu darparwyr i ddod o hyd i'r cyfraddau llog uchaf neu nodweddion eraill yr hoffech chi.

Gallwch gymharu darparwyr cynilion, cyfrifon ac unrhyw gyfyngiadau gan ddefnyddio:

• MoneySavingExpert’s top savings comparisonYn agor mewn ffenestr newydd
  
• Moneyfacts’ best savings comparisonYn agor mewn ffenestr newydd
  
• Which?’s round-up of the best savings ratesOYn agor mewn ffenestr newydd

Gallwch agor llawer o gyfrifon ar-lein neu gan ddefnyddio ap symudol, gyda llawer o ddarparwyr yn defnyddio gwiriadau ar-lein i wirio eich hunaniaeth yn hytrach na gofyn i chi ddarparu ID.

Mae yna hefyd opsiynau i agor cyfrif dros y ffôn, drwy'r post neu mewn cangen.

Pan fyddwch chi'n agor eich cyfrif am y tro cyntaf, fel arfer bydd yn rhaid i chi dalu isafswm o fewn yr wythnosau cyntaf i'w gadw ar agor – mae hyn yn aml yn £1 ond gall fod yn fwy.

Fel arfer, gallwch wneud hyn drwy wneud trosglwyddiad banc o'ch cyfrif banc i'ch cyfrif cynilo newydd.

I barhau i gynilo ar ôl hynny, gallech ystyried:

• sefydlu taliadau i symud arian i'ch cyfrif cynilo yn awtomatig fel eich bod yn cynilo yn rheolaidd, megis ar ôl eich diwrnod cyflog neu bob dydd Gwener – gelwir y rhain yn archebion sefydlog 
• gwneud trosglwyddiadau banc pryd bynnag y byddwch eisiau cynilo.

Os ydych chi'n sefydlu archeb sefydlog, gwiriwch bob amser y gallwch fforddio symud yr arian hwnnw i'ch cyfrif cynilo y diwrnod cyn iddo adael eich cyfrif.

Mae hyn oherwydd gallech gael tâl os yw'n golygu nad oes gennych ddigon o arian mwyach i dalu taliad arall, fel bil.

Pe bai'ch darparwr cynilion yn mynd allan o fusnes, byddai'r Cynllun Iawndal Gwasanaethau Ariannol (FSCS)Yn agor mewn ffenestr newydd yn talu iawndal hyd at £120,000 i chi fesul sefydliad.

Mae hyn yn golygu efallai y byddwch am ledaenu'ch arian ar draws gwahanol ddarparwyr os oes gennych fwy na £120,000 i'w gynilo.

Mae gan rai darparwyr enwau gwahanol ond yn rhannu'r un drwydded bancio. Mae hyn yn golygu bod y terfyn o £120,000 yn cael ei rannu rhyngddynt. Er enghraifft, mae HSBC a First Direct yn frandiau ar wahân ond yn rhannu trwydded.

Gallwch weld pa ddarparwyr cynilo sy'n rhannu'r un terfyn iawndalYn agor mewn ffenestr newydd ar Moneyfactscompare. 

Ar ôl i chi agor cyfrif cynilo a symud arian, gallwch ddechrau olrhain eich cynnydd yn erbyn eich nodau cynilo.

Ceisiwch beidio â chael eich siomi os nad ydych chi'n cyrraedd eich nod cynilo mor gyflym ag y cynlluniwyd, mae'n hollol naturiol i gael costau neu dreuliau annisgwyl sy'n effeithio ar eich cynnydd.

Cofiwch fod rhywbeth yn well na dim. Gallwch bob amser addasu eich cynllun neu nod os yw'ch sefyllfa neu'ch blaenoriaethau yn newid.

Bob ychydig fisoedd, mae'n syniad da gwirio:

• fod eich nodau cynilo yn realistig ac yn berthnasol
• os gallwch fforddio cynilo mwy – neu leihau'r swm os ydych chi'n eu cyrchu yn rheolaidd i dalu am dreuliau hanfodol
• eich bod chi'n dal i gael y gyfradd llog orau – efallai y byddwch chi'n gallu ennill mwy drwy newid darparwyr neu gyfrifon.