A yw buddsoddi ar eich cyfer chi? Buddsoddi ar gyfer y dyfodol

A’r newyddion da yw y gall buddsoddi eich helpu i gyrraedd nodau tymor canolig neu hirdymor eraill yn gyflymach. Felly, os oes gennych nod cynilo fel prynu eiddo neu gar, ymddeoliad neu helpu’ch plant gydag arian tuag at brifysgol neu eu cartref cyntaf – dyma beth sydd angen i chi ei wybod i ddechrau.

Pan fyddwch chi’n meddwl am fuddsoddwr, efallai y byddwch chi’n meddwl am rywun cyfoethog. Ond gall unrhyw un dros 18 oed ddechrau buddsoddi gydag unrhyw arian sy’n weddill ar ôl treuliau, cronfa argyfwng, cynilion tymor byr ac ati - hyd yn oed os mai dim ond ychydig o bunnoedd ydyw.

Mae’n rhaid i chi gael trefn ar eich cyllid eich hun cyn i chi ystyried buddsoddi, felly mae angen i chi wneud yn siŵr:

• fod unrhyw ddyledion wedi eu talu
• bod eich holl filiau a threuliau yn cael eu talu gan eich incwm
• bod gennych rai cynilion y gallwch gael mynediad atynt yn hawdd i ddibynnu arnynt ar gyfer argyfyngau

cyn cymryd y cam nesaf i fuddsoddi.

Gallai unrhyw arian sbâr sydd gennych ar ôl fod yn addas i’w fuddsoddi.

Mae buddsoddi dros amserlen hirach fel arfer yn rhoi enillion uwch i chi na chynilion arian parod. Fodd bynnag, mae buddsoddi bob amser yn dod â rhai risgiau, mae amser hirach hefyd yn helpu eich arian i gael amser i gynyddu yn dilyn gostyngiadau tymor byr mewn gwerth. Mae pump i ddeng mlynedd a mwy yn gyfnod addas.

Ydych chi newydd gael taliad o etifeddiaeth, taliad diswyddo neu yswiriant? Mae hwn yn amser gwych i ystyried buddsoddi rhywfaint o’ch arian ar ôl i chi ofalu am eich anghenion ariannol uniongyrchol.

Os mai cynilo ar gyfer bywyd yn ddiweddarach yw eich nod, ceisiwch bob amser roi arian ychwanegol yn eich pensiwn cyn buddsoddiadau eraill. Mae hyn oherwydd y byddwch chi’n cael rhyddhad treth neu efallai hyd yn oed arian cyfatebol gan eich cyflogwr ar eich cyfraniadau pensiwn, gan eich helpu i gynilo hyd yn oed mwy o arian.

Fodd bynnag, mae unrhyw arian rydych chi’n ei roi yn eich pensiwn yn cael ei gloi nes i chi ymddeol, felly os ydych chi eisiau ychydig o hyblygrwydd wrth gael mynediad at eich arian, gall buddsoddiadau eraill fod yn werth eu hystyried.

Efallai y byddwch chi’n meddwl ei bod yn fwy diogel cadw’ch arian mewn cyfrif cynilo llog isel oherwydd bod llai o risg ynghlwm a hyn.

Mae cynilo yn lle gwych i ddechrau, ond gall chwyddiant olygu bod eich arian yn gostwng mewn ‘grym gwario’ hyd yn oed pan mae’n ennill llog.

Darllenwch fwy am chwyddiant a’ch cynilion yn ein canllaw.

Gallwch barhau i gynilo ond efallai y gallech rannu’ch arian i wneud gwahanol swyddi ac ymgymryd â lefelau risg gwahanol.

Pan fydd pobl yn siarad am ‘risg’ gydag arian, yr hyn maen nhw’n siarad amdano mewn gwirionedd yw pa mor debygol yw y gallai eich arian ostwng mewn gwerth. Cyfrifon cynilo fel arfer yw’r lle risg isaf ar gyfer eich arian.

Y cyfaddawd yw bod cynilion yn tueddu i dyfu’n araf, o’i gymharu â ‘buddsoddi’, felly mae’n lle da i gadw arian rydych chi’n ei ddefnyddio ar gyfer nodau tymor byr neu y gallai fod ei angen arnoch yn gyflym fel cronfa argyfwng. Fodd bynnag, dros amser, mae eu gwerth yn cael ei erydu trwy chwyddiant felly gallai eich arian fod yn prynu llai pan fyddwch chi’n ei ddefnyddio. Dyma lle y gall buddsoddi yn aml fod yn strategaeth well na chynilo.

Mae buddsoddi yn golygu rhoi eich arian i mewn i bethau fel cwmnïau neu gronfeydd, gyda’r bwriad o adael iddo dyfu dros y tymor canolig i’r tymor hir. Mae risg uwch oherwydd gall gwerth eich buddsoddiadau gynyddu neu ostwng. Os ydych chi’n buddsoddi am dymor byr yn unig, efallai y byddwch chi’n gweld colledion a all deimlo’n anghyfforddus. Dros gyfnodau hirach, fodd bynnag, mae buddsoddi wedi cynnig enillion uwch na chynilion.

Mae gan wahanol fuddsoddiadau wahanol lefelau o risg (ac maent yn aml yn cael eu labelu fel risg isel, canolig neu uchel). Ffordd dda o feddwl amdano yw bod mwy o risg fel arfer yn dod gyda’r posibilrwydd o fwy o wobr, ac mae dod o hyd i’r cydbwysedd cywir yn dibynnu ar ba mor hir y gallwch adael eich arian heb ei gyffwrdd, a pha mor gyfforddus ydych chi â’r posibilrwydd o weld gwerth eich arian yn gostwng.

Nid yw’r cyfan ynglŷn â ffonio eich brocer a gweiddi ‘pryna, pryna, pryna’ (efallai mai dim ond yn y ffilmiau yw hynny!) - gall dewis ble a sut rydych chi’n buddsoddi deimlo’n ddryslyd.

Lle da i ddechrau yw meddwl am y rheswm rydych chi’n buddsoddi a phryd y bydd angen yr arian arnoch. Rhywbeth y mae angen i ni i gyd feddwl amdano yw ymddeoliad a sut rydyn ni eisiau iddo ymddangos – felly mae eich cronfa bensiwn bob amser yn lle da i ddechrau.

Nid oes angen i chi wybod llawer am fusnesau neu brynu cyfranddaliadau mewn cwmnïau unigol rydych chi’n meddwl y byddant yn gwneud yn dda i fuddsoddi ynddynt. Mae llawer o bobl yn buddsoddi mewn cronfeydd, a dyna lle rydych chi'n lledaenu’ch arian ar draws llawer o fathau o fuddsoddiadau ar unwaith. Gall y rhain gynnwys cyfranddaliadau, eiddo, giltiau a bondiau. Mae hyn yn helpu i leihau’r risg oherwydd nad ydych chi’n dibynnu ar un busnes yn gwneud yn dda.

Mae yna wahanol gronfeydd gyda gwahanol themâu y gallwch eu hystyried.

Gallai’r rhain gynnwys:

• cronfeydd moesegol neu gynaliadwy nad ydynt yn buddsoddi mewn pethau fel arfau neu danwydd ffosil
• Buddsoddiadau sy’n cydymffurfio â Sharia os oes gan eich ffydd reolau ynghylch buddsoddi
• cronfeydd olrhain (neu fynegai) sy’n dilyn y cwmnïau gorau a restrir ar farchnad stoc un wlad, fel y FTSE 100 yn y DU neu S&P 500 yn yr Unol Daleithiau
• cronfeydd ledled y byd, sy’n gallu lledaenu’r risg os nad yw economi sengl yn gwneud mor dda.

Eisiau cymryd y cam nesaf a dechrau buddsoddi? Mae’n helpu i ofyn ychydig o gwestiynau i chi’ch hun yn gyntaf.

Gall cymryd y cam nesaf i fuddsoddi deimlo’n frawychus ac os ydych chi’n hollol newydd iddo ac yn ansicr ble i ddechrau, mae cael cymorth proffesiynol gan ymgynghorydd ariannol yn syniad da. Byddant yn argymell cynhyrchion yn seiliedig ar eich amgylchiadau personol ac yn argymell cynhyrchion a fydd yn cyd-fynd â’ch nodau ariannol a’ch agwedd at risg. Dyma sut rydych chi’n dod o hyd i’r ymgynghorydd ariannol cywir ar gyfer eich anghenion.

Mae eich banc, cymdeithas adeiladu neu ddarparwr pensiwn yn debygol o gynnig buddsoddiadau a bydd yn aml yn gallu cynnig cyngor ariannol ac argymell cynhyrchion a allai fod yn addas ar eich cyfer chi yn seiliedig ar eich nodau ariannol a’ch agwedd at risg. Cofiwch y byddant yn cynnig eu cynhyrchion eu hunain yn unig neu’n dewis o ystod gyfyngedig. Gelwir hyn yn gyngor cyfyngedig.

Mae yna lawer o lwyfannau digidol a all eich helpu i ddewis buddsoddiadau y gallwch eu rheoli eich hun.  Mae rhai yn well i ddechreuwyr, tra bod eraill wedi’u hanelu at fuddsoddwyr mwy hyderus.

Ffactor mawr wrth wneud penderfyniad fydd y ffioedd, a fydd naill ai’n ymddangos fel ffi platfform (canran fach bob blwyddyn), ffioedd y gronfa (wedi’u hadeiladu yn y buddsoddiadau eu hunain), neu ffioedd masnachu neu ddelio (pan fyddwch chi’n prynu neu werthu). Gall yr hyn a allai ymddangos fel ffi fach, gronni - a gwrthbwyso cynnydd yng ngwerth eich buddsoddiadau, felly gwnewch yn siŵr eich bod chi’n gwneud ychydig o fathemateg cyn tybio ei fod yn ddarparwr rhad.

Gwnewch yn siŵr bod platfform y darparwr yn hawdd i’w ddefnyddio a’i ddeall a’i reoleiddio gan yr FCA fel bod eich arian yn cael ei ddiogelu o dan y Cynllun Iawndal Gwasanaethau Ariannol (FSCS).