Beth i’w wneud os bydd eich budd-daliadau’n cael eu torri

Os yw elfen dai eich taliad Credyd Cynhwysol wedi’i thorri – efallai oherwydd ystafell wely sbâr – efallai eich bod yn poeni am fod ar ei hôl hi gyda’ch rhent.

Os ydych yn poeni am ddod o hyd i’r arian i dalu’ch rhent -  siaradwch â’ch landlord i weld a oes unrhyw ddewisiadau ar gael i chi.

A ydych yn rhentu eiddo tai cymdeithasol? Efallai y bydd eich cyngor neu gymdeithas dai yn siarad â chi am drosglwyddo i gartref llai - os oes rhai ar gael. Gallant eich cynghori ynghylch a allai unrhyw gymorth ariannol neu gyngor budd-daliadau ychwanegol fod ar gael i chi.

Efallai y gallwch wneud cais i’ch cyngor i helpu i ychwanegu at yr elfen tai o’ch taliad Credyd Cynhwysol yn y tymor byr. Gelwir hwn yn Daliad Tai Dewisol ac mae ar gael i bobl sy'n wynebu diffyg rhwng eu budd-daliadau a chostau tai.

Cysylltwch â'ch cyngor lleol i wneud cais am Daliad Tai Dewisol.

Efallai bod rhentu eich ystafell sbâr yn bosibilrwydd.

Os penderfynwch fynd i lawr y llwybr hwn, mae rhai pethau y dylech wybod:

• Mae cael lletywr yn dal i olygu y byddech chi'n cael eich ystyried fel bod gennych ystafell sbâr pan ddaw i asesu eich Credyd Cynhwysol.
• Fodd bynnag, os ydych chi'n cael Credyd Cynhwysol, nid yw unrhyw arian a gewch gan letwyr yn cael ei gyfrif fel rhan o'ch incwm. Dylai'r incwm ychwanegol hwn fod yn werth mwy na'r hyn rydych chi'n ei golli am gael ystafell wely sbâr.
• Mae'r £7,500 cyntaf y flwyddyn (tua £144 yr wythnos) rydych chi'n ei ennill o rentu ystafell wedi'i eithrio rhag treth hefyd. Darganfyddwch fwy yn ein canllaw Cynllun Rhentu Ystafell – sut mae'n gweithio a rheolau treth
• Os bydd rhywun nad yw’n ddibynnol yn symud i mewn gyda chi (mab neu ferch sy'n oedolyn er enghraifft), byddant yn cael eu trin fel rhai sy'n llenwi'r ystafell wely 'sbâr', ond efallai y bydd disgwyl iddynt dalu tuag at eich rhent. Ni fydd y taliad hwn yn berthnasol os ydych chi neu nhw'n cael budd-daliadau penodol sy'n gysylltiedig ag anabledd.
• Bydd yn rhaid i chi wirio bod eich cytundeb tenantiaeth yn caniatáu i chi is-osod ystafell.
• Efallai na fydd eich yswiriant cynnwys yn ddilys os byddwch yn derbyn lletywr. Gwnewch yn siŵr eich bod yn gwirio gyda'ch yswiriwr eich bod chi'n dal i gael eich yswirio.

Os oes gennych ôl-ddyledion rhent eisoes, mae rhaid i chi siarad â’ch landlord yn syth.

Efallai y gallwch ddod i gytundeb â hwy lle cewch dalu’r arian sy’n ddyledus gennych fesul tipyn.

• Os ydych yn cael trafferth talu eich rhent, cewch gyngor rhad ac am ddim gan Shelter.  Darganfyddwch fwy ar wefan Shelter
• Neu galllwch siarad â’r Ganolfan Cyngor ar Bopeth
• Os ydych yn byw yng Ngogledd Iwerddon, cewch gyngor ar wefan Housing Advice NI

Mae gan gynghorau lleol eu Cynlluniau Gostyngiad y Dreth Gyngor eu hunain.

Mewn rhai ardaloedd ni fydd yn rhaid ichi dalu unrhyw beth tuag at eich bil Treth Gyngor. Ond mewn ardaloedd eraill mae’n bosibl y bydd rhaid ichi dalu canran ohono.

Mae’n werth gwirio bod eich cyngor yn codi’r swm cywir o Dreth Gyngor arnoch.

Dylech wirio bod eich cartref wedi’i osod yn y band cywir ac a ydych yn gymwys am unrhyw eithriadau neu ostyngiadau.

Gallwch ddewis lledaenu’ch taliadau dros 12 mis yn lle 10. Cysylltwch â’ch cyngor lleol a gofyn iddynt am sefydlu taliadau misol.

Efallai y gallech wneud cais i’ch cyngor am Daliad Tai Dewisol i helpu gyda’ch taliadau Treth Gyngor. 

Os yw eich budd-daliadau wedi’u sancsiynu, gallwch:

• wirio bod y sancsiwn yn gywir a’i herio os nad yw
• ymgeisio am daliad caledi o’ch Canolfan Byd Gwaith leol
• cael cymorth gyda chostau hanfodol gan eich cynllun lles lleol.

Os ydych yn poeni am fynd i ddyled â biliau neu am gadw i fyny ag ad-daliadau dyled mae llawer o gymorth a chyngor cyfrinachol ar gael am ddim.

Mae’n syniad da edrych ar gyllideb eich cartref. Bydd hyn yn eich helpu i weithio allan i ble mae'ch arian yn mynd a beth allech chi dorri'n ôl arno.

Amcangyfrifwch faint o arian sydd gennych yn dod i mewn. Yna rhestrwch eich holl alldaliadau.

Ystyriwch faint o arian sydd ei angen arnoch i dalu am y pethau sylfaenol?

Cofiwch y dylai biliau fel eich rhent neu forgais, Treth Gyngor a nwy a thrydan fod yn brif flaenoriaeth i chi.

A oes unrhyw ffordd i leihau’ch gwariant? A oes unrhyw filiau lle rydych yn ystyried ei bod yn bosibl y gallech gael bargen well?

Mae ein canllawiau cyllidebu yn cynnwys awgrymiadau ymarferol a gwybodaeth am sut y gallwch leihau eich biliau