Oes gennych chi bensiwn?
- Mae ein help yn ddiduedd ac am ddim i’w ddefnyddio. Cysylltwch â ni ar-lein neu dros y ffôn ar 0800 756 1012

Dewisiadau buddsoddi pensiwn - trosolwg

Os oes gennych bensiwn, neu os ydych yn ymuno â phensiwn neu'n sefydlu un i chi'ch hun, efallai y gofynnir i chi benderfynu sut y bydd eich arian yn cael ei fuddsoddi yn ystod y blynyddoedd tan eich ymddeoliad. Nod buddsoddi arian mewn pensiwn yw helpu i dyfu'r arian i swm mwy ac, ar wahân i unrhyw gyfraniadau, fydd yr ail ffactor mwyaf wrth benderfynu faint y bydd gennych ar gael i'w ddefnyddio pan fyddwch yn ymddeol. Darganfyddwch am yr opsiynau buddsoddi a beth i'w ystyried wrth gronni arian mewn pensiwn.

A oes angen i chi wneud dewisiadau buddsoddi?

Mae p'un a oes angen i chi wneud dewis buddsoddi yn debygol o ddibynnu ar y math o bensiwn rydych ynddo ac a ydych wedi ymuno â phensiwn a sefydlwyd gan eich cyflogwr, neu un rydych wedi'i sefydlu eich hun.

arrow icon

Cynlluniau buddion wedi’u diffinio

Os ydych yn aelod o  gynllun buddion wedi'u diffinio (a elwir yn aml yn gynlluniau cyflog terfynol neu gyfartaledd gyrfa) yn eich gweithle, nid ydych yn gyfrifol am y penderfyniadau buddsoddi.

Mae ymddiriedolwyr y cynllun yn penderfynu sut i fuddsoddi, er mwyn gallu darparu’r incwm ymddeoliad a addawyd.

Ond efallai y bydd angen i chi wneud penderfyniadau buddsoddi pensiwn ar ryw adeg, er enghraifft, os penderfynwch roi hwb i'ch cynilion pensiwn trwy wneud cyfraniadau ychwanegol i gynllun cyfraniadau wedi’u diffinio. Yn aml, gelwir y rhain yn Gyfraniadau Gwirfoddol Ychwanegol (AVCs).

Cynlluniau cyfraniadau wedi’u diffinio

Mewn pensiwn cyfraniadau wedi’u diffinio, rydych yn cronni cronfa pensiwn a fydd yn talu incwm ymddeoliad i chi yn seiliedig ar faint rydych chi a/neu'ch cyflogwr yn ei gyfrannu a faint mae hyn yn tyfu.

Fel arfer, buddsoddir eich arian mewn naill ai un gronfa neu nifer o gronfeydd. Mae cronfa yn ffordd i fuddsoddi arian.

Gan ddibynnu ar ba fath o gronfa ydyw, gallai eich arian gael ei fuddsoddi mewn eiddo, cyfranddaliadau mewn cwmnïau, bondiau, neu gymysgedd o wahanol fathau o fuddsoddiad.

Pensiynau gweithle

Pan fyddwch yn ymuno â phensiwn gweithle bydd eich arian fel arfer yn cael ei fuddsoddi'n awtomatig mewn cronfa i chi.

Weithiau gelwir hyn yn gronfa ‘ddiofyn’ a bydd wedi cael ei dewis gan y cynllun pensiwn i ddiwallu anghenion buddsoddi mwyafrif yr aelodau.

Os ydych yn fodlon â'r gronfa hon, nid oes angen i chi wneud unrhyw beth arall. Yn aml, cronfa ‘ffordd o fyw’ neu ‘dyddiad targed’ fydd hon. Mae mwy o wybodaeth am y mathau hyn o gronfa isod.

Bydd y mwyafrif o bensiynau gweithle hefyd yn rhoi'r opsiwn i chi ddewis cronfa wahanol os yw'n well gennych. Felly mae'n werth edrych ar y rhain rhag ofn eu bod yn fwy addas i chi.

Er enghraifft, gallai fod cronfeydd sy'n cynnig twf uwch ond gallai'r rhain fod â mwy o risg, sy'n golygu y gallai eich cronfa pensiwn godi a chwympo mewn gwerth yn amlach.

Neu efallai bod cronfa foesegol neu gymdeithasol gyfrifol sy'n apelio atoch.

Hyd yn oed os penderfynwch aros yn y gronfa a ddewiswyd ar eich cyfer gan y cynllun pensiwn am y tro, fel arfer gallwch newid eich meddwl yn nes ymlaen a newid i gronfa wahanol neu ledaenu'ch arian ar draws nifer o gronfeydd trwy gydol yr amser rydych yn cronni'ch cronfa bensiwn.

Pensiynau rydych yn eu sefydlu'ch hun

Os byddwch yn sefydlu pensiwn eich hun, fel arfer bydd angen i chi wneud dewis ymlaen llaw ynglŷn â sut i fuddsoddi'r arian.

Bydd darparwyr pensiwn fel arfer yn cynnig ystod o fuddsoddiadau ac yn cynnig rhywfaint o gymorth i'ch helpu i ddewis. Fodd bynnag, gall hyn amrywio yn dibynnu ar y math o bensiwn a'r darparwr rydych yn ei ddewis.

Bydd rhai darparwyr yn cynnig dewis llai ac mae ganddynt opsiynau ar gyfer y rhai sydd eisiau opsiynau mwy syml, tra bydd darparwyr eraill yn cynnig ystod lawer mwy ac efallai y byddant yn cynnig offer ychwanegol i helpu buddsoddwyr mwy hyderus i leihau eu dewisiadau.

Mae rhaid i ddarparwyr ddarparu gwybodaeth benodol i'ch helpu i benderfynu, er enghraifft:

  • gwybodaeth ar sut mae'r gronfa'n cael ei buddsoddi
  • pa enillion y mae'r gronfa wedi'u gwneud yn y gorffennol
  • beth yw'r taliadau
  • pa risg sy'n gysylltiedig â'r gronfa.

Fel arfer, cynigir y dewis ehangaf o gronfeydd gan Bensiynau Buddsoddi Personol.

Os oes gennych bensiwn cyfranddeiliaid, bydd opsiwn buddsoddi safonol y gallwch ei ddewis. Yn aml bydd hon yn gronfa ‘ffordd o fyw’ neu ‘dyddiad targed’. Mae rhagor o wybodaeth am hyn isod.

Beth yw'r prif opsiynau buddsoddi?

Mae'r rhan fwyaf o gynlluniau pensiwn cyfraniadau wedi'u diffinio yn cynnig ystod o gronfeydd buddsoddi sydd wedi'u cynllunio i fuddsoddi'ch arian mewn gwahanol ffyrdd dros y blynyddoedd tan eich ymddeoliad.

Fel arfer, gallwch ddewis buddsoddi mewn un gronfa neu ledaenu'ch arian dros nifer o gronfeydd.

Mae arbenigwyr buddsoddi'r gronfa yn delio â'r holl fanylion - fel y dewis o'r mathau buddsoddi penodol y mae'r gronfa'n buddsoddi ynddynt.

Ymhlith y mathau o fuddsoddiadau mae cyfranddaliadau, eiddo a bondiau cwmni. Gallai'r rhain fod yn y DU neu dramor.

Cronfeydd ffordd o fyw a dyddiad targed

Mae llawer o gynlluniau pensiwn yn cynnig cronfa ‘ffordd o fyw’ neu ‘dyddiad targed’. Mae hyn fel arfer yn golygu bod mwy o'ch cronfa yn cael ei fuddsoddi mewn buddsoddiadau sydd â mwy o risg (fel cyfranddaliadau cwmni) pan ydych yn iau, ac wrth i chi agosáu at ymddeoliad mae balans eich buddsoddiadau yn symud tuag at asedau sydd â llai o risg (fel bondiau ac arian parod).

Sefydlir llawer o gronfeydd diofyn ar y sail hon. Rheolwyr buddsoddi'r gronfa sy'n delio â'r newid hwn.

Pethau allweddol i'w hystyried wrth ddewis eich buddsoddiadau

Dewis eich buddsoddiadau eich hun

Mae llawer o bethau i'w cofio wrth feddwl am fuddsoddiadau ar gyfer eich pensiwn, gan gynnwys:

  • hyd y buddsoddiad
  • chwyddiant
  • risg
  • lledaenu'ch arian rhwng gwahanol fathau o fuddsoddiadau
  • ffioedd a chostau
  • adolygu'ch buddsoddiadau.

Buddsoddi ar gyfer yr hirdymor

Buddsoddiadau hirdymor yw pensiynau.

Fel arfer ni allwch gyffwrdd â'r arian yn eich cronfa pensiwn tan 55 oed ar y cynharaf, ac efallai na fydd angen yr arian arnoch tan yn llawer hwyrach pan fyddwch yn stopio gweithio.

Mae hyn yn golygu y gallwch fuddsoddi'r arian yn wahanol i arian y gwyddoch y bydd ei angen arnoch yn y tymor byr, er enghraifft i dalu bil y mis nesaf.

Mae hefyd yn golygu pan fydd gwerth buddsoddiadau yn cwympo (fel y gwnânt o bryd i'w gilydd) mae'n werth cofio, er nad ydynt wedi'u gwarantu, bod gwerthoedd yn tueddu i godi dros amser.

Os oes gennych nifer o flynyddoedd cyn eich bod yn bwriadu tynnu'ch pensiwn, gallai fod amser o hyd i'ch cronfa adfer ar ôl codiadau a chwympiadau yn y farchnad stoc sy'n digwydd yn y byrdymor i'r tymor canolig.

Chwyddiant

Er mwyn i'r arian yn eich cronfa pensiwn dyfu fel ei fod yn werth mwy i chi yn y dyfodol, mae angen i'ch arian dyfu mwy na chwyddiant.

Os na fydd, bydd pŵer gwario eich arian yn gostwng. Hyd yn oed pan fydd chwyddiant yn ymddangos yn isel, dros y hirdymor gall y codiadau bach hynny ychwanegu at lawer. Mae hyn yn golygu y bydd eich arian heddiw yn prynu llawer llai yn y blynyddoedd i ddod. Oherwydd cyfraddau llog isel, os ydych yn buddsoddi'ch cronfa pensiwn mewn arian parod, efallai y byddwch hyd yn oed yn gweld bod y llog y mae'n ei ennill yn llai na chyfradd chwyddiant sy'n golygu bod gwir werth eich cronfa yn gostwng.

Mae chwyddiant yn arbennig o bwysig i ystyried pensiynau gan eu bod yn gallu rhedeg am gyfnodau mor hir. Mae hyn yn golygu bod angen i chi ystyried mathau o fuddsoddiadau sy'n anelu at gynhyrchu enillion gwell na chwyddiant.

Mae'r mwyafrif o gronfeydd diofyn wedi'u cynllunio i wneud hyn i chi.

Risg

Efallai y byddai'n naturiol meddwl, gan fod eich cronfa pensiwn yn bwysig, eich bod am ei gadw'n ddiogel ac nad ydych am fentro ag ef trwy fuddsoddi mewn unrhyw beth a all godi a chwympo gormod mewn gwerth.

Ond os ydych am i'ch buddsoddiadau dyfu, mae'n anodd cyflawni hynny os mai dim ond buddsoddiadau risg is y byddwch yn eu dewis, fel arian parod neu fondiau.

Yn hanesyddol mae cyfranddaliadau cwmni wedi perfformio'n well nag arian parod neu fondiau dros y tymor hwy, ond byddwch yn ymwybodol nad oes unrhyw warantau y byddant bob amser yn gwneud hynny. Er bod yr holl gronfeydd wedi'u cynllunio i dyfu dros y tymor canolig i'r hirdymor, bydd y mathau o fuddsoddiad y mae cronfa benodol yn buddsoddi ynddynt yn cael effaith ar bennu proffil y gronfa. Mae hyn yn y bôn yn golygu a fydd y buddsoddiadau yn y gronfa yn risg isel, canolig neu uchel.

Mae gan gronfeydd sy'n buddsoddi mewn mathau buddsoddi risg uwch y potensial i gynhyrchu enillion buddsoddiad uwch dros y tymor hwy.

Ond gallent golli gwerth oherwydd anweddolrwydd y farchnad fuddsoddi. Mae hyn yn golygu y gallai dirywiad y farchnad a ffactorau eraill effeithio'n ddifrifol arnynt.

Gallai cronfeydd risg is fod yn llai cyfnewidiol, ond dros y tymor hwy gallai gynhyrchu enillion is na chronfeydd risg uwch.

arrow icon

Gwasgaru eich arian

I ddiogel eich hun rhag buddsoddiad penodol sy'n cwympo mewn gwerth, gallwch ledaenu'ch arian rhwng gwahanol fathau o fuddsoddiadau - er enghraifft, cyfranddaliadau cwmni, eiddo a bondiau. Gelwir hyn yn arallgyfeirio.

Bydd perfformiad gwahanol fathau o fuddsoddiadau yn amrywio dros amser. Gan fod gan bob math o fuddsoddiad nodweddion gwahanol, bydd amodau'r farchnad a digwyddiadau'r byd yn effeithio'n wahanol arnynt.

Prif fantais arallgyfeirio yw, pe bai gwerth un math o fuddsoddiad yn cwympo, efallai na fyddai mathau eraill yn cwympo - a gallent hyd yn oed godi.

Bydd dal ystod amrywiol o fathau o fuddsoddiadau yn unol â'ch nodau a'ch goddefgarwch risg yn helpu i leihau perfformiad gwael un math o fuddsoddiad ar eich buddsoddiadau cyffredinol. A bydd yn helpu i fanteisio ar gyfleoedd ar draws y farchnad.

Buddsoddir llawer o gronfeydd diofyn mewn ystod o fathau o fuddsoddiadau i roi'r arallgyfeirio hwn i chi heb i chi orfod gwneud unrhyw beth. Bydd eich darparwr yn gallu dweud wrthych sut mae eu cronfeydd yn cael eu buddsoddi.

Ffioedd a chostau

Mae gan bob cronfa gostau, a elwir yn aml yn dâl rheoli blynyddol neu'n ffigur arwystl cyffredinol.

Mynegir hyn yn aml fel canran a'i dynnu allan o'ch cronfa yn awtomatig gan y darparwr.

Mae'r costau'n talu costau'r darparwr wrth fuddsoddi'ch arian.

Mewn llawer o bensiynau gweithle, mae costau’r gronfa hefyd yn talu costau gweinyddu eich cronfa pensiwn. Er bod hyn weithiau'n cael ei godi ar wahân, yn enwedig mewn pensiynau rydych yn eu sefydlu'ch hun. Felly gwnewch yn siŵr eich bod yn gwirio'r holl gostau wrth gymharu'r costau rhwng gwahanol ddarparwyr.

arrow icon

Gwiriwch faint a godir gan y gwahanol gronfeydd sy'n cael eu cynnig. Mae hyn oherwydd, er y gall perfformiad eich buddsoddiadau amrywio dros amser, bydd rhaid i chi dalu taliadau waeth pa mor dda y mae eich buddsoddiadau yn ei wneud. Dros amser, gall taliadau cronfa wneud gwahaniaeth enfawr i'r swm a gewch ar y diwedd.

Fel cyfeiriad, os ydych mewn pensiwn gweithle a'ch bod wedi dewis aros yn y buddsoddiad a ddewiswyd ar eich cyfer gan y pensiwn (‘y rhagosodiad’), yr uchafswm tâl rheoli blynyddol yw 0.75% y flwyddyn. Mae rhai taliadau yn llawer is na hyn ac mae rhai yn llawer uwch.

Wrth edrych ar fuddsoddiadau, mae angen i chi ystyried y math o gronfa fuddsoddi, amcan y gronfa a'i pherfformiad.

Efallai y bydd rheolwr cronfa dda yn cyfiawnhau'r taliadau uwch. Er enghraifft, gallent gynnig y potensial i gyflawni perfformiad gwell neu fod wedi gosod y gronfa i esmwytho'r cynnydd a'r anfanteision.

Os ydych yn edrych ar berfformiad yn y gorffennol, cofiwch bob amser na ddylid dibynnu ar berfformiad yn y gorffennol i ragfynegi perfformiad cronfa yn y dyfodol.

Adolygwch eich dewisiadau buddsoddi yn rheolaidd

Efallai na fydd rhaid i chi wneud unrhyw newidiadau, ond mae'n bwysig gwirio'ch dewisiadau buddsoddi yn rheolaidd i sicrhau eich bod yn dal yn gyffyrddus â lefel y risg ac nad yw'r taliadau wedi codi.

Argymhellir gwirio'ch cronfeydd o leiaf unwaith y flwyddyn.

Mae'r wybodaeth ar eich datganiad blynyddol yn lle da i ddechrau. Bydd hyn yn dweud wrthych sut mae gwerth eich cronfa pensiwn wedi newid yn ystod y flwyddyn ddiwethaf. Mae'r rhan fwyaf o ddatganiadau blynyddol hefyd yn darparu gwybodaeth am y taliadau.

Mae hyn hyd yn oed yn bwysicach wrth i chi agosáu at ymddeol.

Ar y pwynt hwn, byddwch am sicrhau bod eich buddsoddiadau yn unol â'r hyn rydych yn bwriadu ei wneud. Er enghraifft:

  • os ydych am ddefnyddio'ch cronfa pensiwn i brynu incwm ymddeol gwarantedig (a elwir yn flwydd-dal), efallai yr hoffech symud i fuddsoddiadau risg is i helpu i amddiffyn y gronfa rydych wedi'i hadeiladu rhag unrhyw sioc ym mherfformiad y farchnad stoc.
  • os ydych am ddefnyddio'ch cronfa pensiwn ar gyfer incwm ymddeol hyblyg (a elwir hefyd yn dynnu i lawr pensiwn), efallai na fyddech eisiau bod mewn buddsoddiadau sy'n lleihau risg gan y gallai chwyddiant ddechrau effeithio ar bŵer prynu eich buddsoddiadau.

Felly dylech edrych ar fuddsoddiadau sy'n diwallu'ch anghenion parhaus.

Ble i gael mwy o help

  • Gofynnwch i'ch darparwr am wybodaeth am yr arian y maent yn ei gynnig a gofynnwch a allant ddarparu unrhyw arweiniad.
  • Ystyriwch gael cyngor ariannol rheoledig ar sut i fuddsoddi'ch cronfa. Oherwydd y costau dan sylw, mae hyn yn fwy tebygol o fod yn addas pan fyddwch wedi cronni'ch cronfa. Am help i ddod o hyd i un, chwiliwch ein cyfeirlyfr ar ein tudalen Dod o hyd i gynghorydd ymddeoliad.
  • Os ydych yn 50 oed neu'n hŷn, gallwch gael apwyntiad Pensiwn Wise am ddim a diduedd. Bydd yn egluro'r gwahanol ffyrdd y gallwch gymryd arian o'ch cronfa pensiwn, a allai fod yn berthnasol wrth benderfynu sut i fuddsoddi'r gronfa.
arrow icon
arrow icon
Oedd y wybodaeth yma yn ddefnyddiol?
Diolch am eich adborth.
Rydym bob amser yn ceisio gwella ein gwefan a gwasanaethau, ac mae eich adborth yn ein helpu i ddeall sut rydym yn gwneud.
Chwilio amdanom? Rydym nawr yn HelpwrArian

HelpwrArian yw’r ffordd newydd a chlir i gael help di-duedd am ddim ar gyfer eich holl ddewisiadau arian a phensiwn. Beth bynnag yw eich amgylchiadau neu gynlluniau, symudwch ymlaen gyda HelpwrArian.

Parhau i’r wefan
Chwilio amdanom? Rydym nawr yn HelpwrArian

HelpwrArian yw’r ffordd newydd a chlir i gael help di-duedd am ddim ar gyfer eich holl ddewisiadau arian a phensiwn. Beth bynnag yw eich amgylchiadau neu gynlluniau, symudwch ymlaen gyda HelpwrArian.

Parhau i’r wefan
Chwilio amdanom? Rydym nawr yn HelpwrArian

HelpwrArian yw’r ffordd newydd a chlir i gael help di-duedd am ddim ar gyfer eich holl ddewisiadau arian a phensiwn. Beth bynnag yw eich amgylchiadau neu gynlluniau, symudwch ymlaen gyda HelpwrArian.

Parhau i’r wefan
Siaradwch â ni yn fyw am...
Siaradwch â ni yn fyw am...
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad pensiwn drwy ddefnyddio…
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio…
Oriau
  • Llun – Gwener:9.00am – 5.00pm
  • Sadwrn, Sul a gwyliau bancWedi cau

* Mae galwadau am ddim. Rydym wedi ymrwymo i ddarparu gwasanaeth o safon i chi, felly gellir recordio neu fonitro galwadau at ddibenion hyfforddiant ac i’n helpu i ddatblygu ein gwasanaethau.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio’r ffôn
Oriau
  • Llun – Gwener:8.00am – 6.00pm
  • Sadwrn, Sul a gwyliau bancWedi cau

* Mae galwadau am ddim. Rydym wedi ymrwymo i ddarparu gwasanaeth o safon i chi, felly gellir recordio neu fonitro galwadau at ddibenion hyfforddiant ac i’n helpu i ddatblygu ein gwasanaethau.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad pensiwn drwy ddefnyddio gwesgwrs
Oriau
  • Llun – Gwener:9.00am – 6.00pm
  • Sadwrn, Sul a gwyliau banc:Wedi cau
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio gwesgwrs
Oriau
  • Llun – Gwener:8.00am – 6.00pm
  • Sadwrn:8.00am – 3.00pm
  • Sul a gwyliau banc:Wedi cau
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad pensiwn drwy ddefnyddio ein ffurflen we

Ein nod yw ymateb o fewn 5 diwrnod gwaith.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio ein ffurflen we

Ein nod yw ymateb o fewn 2 diwrnod gwaith.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio WhatsApp

Lawrlwythwch: WhatsApp

Am help i ddatrys eich dyledion neu gwestiynau credyd. Am bopeth arall cysylltwch â ni trwy Wegswrs neu dros y ffôn.