Oes gennych chi bensiwn?
- Mae ein help yn ddiduedd ac am ddim i’w ddefnyddio. Cysylltwch â ni ar-lein neu dros y ffôn ar 0800 756 1012

Cyfrifo a thalu treth incwm a threth enillion cyfalaf ar ôl i rywun farw

Pan fydd rhywun yn marw, bydd treth fel arfer yn cael ei dalu o’u hystad cyn i unrhyw arian gael ei ddosbarthu i’w etifeddion. Fel arfer pan fyddwch chi'n etifeddu rhywbeth, does dim treth i'w dalu ar unwaith ond efallai y bydd yn rhaid i chi dalu treth yn nes ymlaen. Dyma ganllaw ar ba dreth y mae angen i chi ei dalu a phryd.

Cyfrifo Treth Incwm hyd at ddyddiad y farwolaeth

Pan fydd rhywun annwyl wedi marw, efallai eu bod wedi talu gormod neu rhy ychydig o Dreth Incwm. O hyn ymlaen byddwn yn cyfeirio at yr un sydd wedi marw fel yr ‘ymadawedig’ gan mai dyma’r term cyfreithiol rydych yn fwyaf tebygol o’i weld.

O ganlyniad, gallai ystâd yr ymadawedig fod â threth yn ddyledus i'r llywodraeth, neu efallai y bydd ad-daliad treth yn ddyledus.

Mae’r ‘ystâd’ yn air sy’n disgrifio popeth roedd person yn berchen arno ac yn ddyledus iddynt pan fu farw.

Er mwyn sicrhau bod y swm cywir o Dreth Incwm yn cael ei dalu, mae'n bwysig cysylltu â Chyllid a Thollau EM (CThEM) cyn gynted â phosibl fel y gallant addasu cyfrifiad treth yr ymadawedig.

Os oedd yr ymadawedig yn byw yng Nghymru, Lloegr neu’r Alban, gallwch ddefnyddio'r gwasanaeth Dywedwch Wrthym Unwaith i wneud hyn. Yna dylai CThEM a'r Adran Gwaith a Phensiynau (DWP) gysylltu â chi yn awtomatig am dreth, budd-daliadau a hawliadau'r ymadawedig.

arrow icon

Cwblhau ffurflen dreth dros rhywun sydd wedi marw

Efallai y bydd angen i chi gwblhau ffurflen dreth hunanasesiad os oedd yr ymadawedig fel arfer yn cwblhau un.

Os ydych chi wedi defnyddio'r gwasanaeth Dywedwch Wrthym Unwaith, bydd CThEM yn dweud wrthych os oes angen i chi lenwi ffurflen dreth Hunanasesiad.

Os nad ydych yn siŵr a oedd yr ymadawedig yn cyflwyno ffurflen dreth yn rheolaidd, dylech wirio gyda CThEM os oeddant yn gwneud, a phryd y gwnaethant gyflwyno ffurflen ddiwethaf.

Bydd angen i chi gael rhif Yswiriant Gwladol yr ymadawedig wrth law wrth gysylltu â CThEM.

arrow icon

Talu treth ar incwm a dderbynnir gan ystâd rhywun sydd wedi marw

Mae unrhyw incwm a dderbynnir ar ôl marwolaeth yr unigolyn, fel rhent o eiddo neu incwm o fusnes y person, yn ‘perthyn’ i’w ystâd.

Fel arfer, nid oes treth wedi'i didynnu o'r math hwn o incwm cyn ei dderbyn.

Ar gyfer y math hwn o incwm, rhaid i ysgutor ewyllys y person roi gwybod am hyn i CThEM fel rhan o brofiant, fel bod y swm priodol o dreth yn cael ei gyfrifo a'i dalu gan yr ystâd.

Mae faint o Dreth Incwm y mae angen i ystâd yr ymadawedig ei dalu yn dibynnu o ble mae'r incwm yn dod.

Mae'n werth cofio hefyd nad yw'r lwfansau di-dreth arferol sydd gennych pan fyddwch yn fyw, fel eich lwfans personol neu'ch lwfans cynilo personol, yn berthnasol i'ch ystâd pan fyddwch chi'n marw.

Incwm o gynilion, buddsoddiadau neu rent ar eiddo yn y DU

Nid yw llog a difidendau o gyfrifon cynilo a chyfranddaliadau'r DU bellach wedi cael y dreth wedi’i dynnu ohonynt cyn cael eu talu.

Mae hyn yn golygu y bydd angen i chi gwblhau ffurflen dreth hunanasesu ar ran yr ymadawedig a thalu'r Dreth Incwm o'r ystâd.

Os oes incwm rhent o eiddo yn y DU, bydd angen i chi gwblhau ffurflen dreth ar gyfer ystâd yr ymadawedig.

Incwm o gynilion, buddsoddiadau neu rent ar eiddo dramor

Nid yw incwm o rent ar eiddo dramor, neu elw a busnes a chyfranddaliadau tramor wedi cael treth y DU wedi’i dynnu yn awtomatig.

Bydd angen i chi gwblhau ffurflen dreth ar gyfer yr ystâd ar yr incwm hwn.

arrow icon
arrow icon

A oes Treth Enillion Cyfalaf i'w dalu ar yr ystâd?

Y newyddion da yw nad oes rhaid i’r ystâd dalu unrhyw Dreth Enillion Cyfalaf ar yr eiddo neu’r asedau na chawsant eu gwerthu (a elwir hefyd yn ‘enillion nas gwireddwyd’) cyn i’r person farw.

Ond, os yw'r eiddo neu'r ased yn cael ei werthu yn ystod profiant a bod ei werth wedi codi ers i'r person farw, fel rheol mae Treth Enillion Cyfalaf i'w dalu.

Cyfrifir y dreth hon yn ôl faint yw'r cynnydd ers marwolaeth yr unigolyn.

Mae buddiolwyr yn etifeddu'r asedau yn ôl eu gwerth profiant.

Mae hyn yn golygu pan fyddant yn gwerthu neu'n rhoi'r ased i ffwrdd, byddant yn talu Treth Enillion Cyfalaf ar y cynnydd mewn gwerth o'r adeg y bu farw'r person hyd nes iddo gael ei werthu neu ei roi i ffwrdd.

arrow icon

Mae rheolau newydd a gyflwynwyd ym mis Ebrill 2020 yn golygu bod angen i chi roi gwybod am a thalu unrhyw Dreth Enillion Cyfalaf sy'n ddyledus i CThEM o fewn 30 diwrnod ar gyfer unrhyw eiddo preswyl a werthir sy'n eiddo i'r ystâd. Mae'r 30 diwrnod yn dechrau pan fydd y gwerthiant yn cael ei gwblhau.

Darganfyddwch fwy o wybodaeth ar wefan y Llywodraeth

Oedd y wybodaeth yma yn ddefnyddiol?
Diolch am eich adborth.
Rydym bob amser yn ceisio gwella ein gwefan a gwasanaethau, ac mae eich adborth yn ein helpu i ddeall sut rydym yn gwneud.
Chwilio amdanom? Rydym nawr yn HelpwrArian

HelpwrArian yw’r ffordd newydd a chlir i gael help di-duedd am ddim ar gyfer eich holl ddewisiadau arian a phensiwn. Beth bynnag yw eich amgylchiadau neu gynlluniau, symudwch ymlaen gyda HelpwrArian.

Parhau i’r wefan
Chwilio amdanom? Rydym nawr yn HelpwrArian

HelpwrArian yw’r ffordd newydd a chlir i gael help di-duedd am ddim ar gyfer eich holl ddewisiadau arian a phensiwn. Beth bynnag yw eich amgylchiadau neu gynlluniau, symudwch ymlaen gyda HelpwrArian.

Parhau i’r wefan
Chwilio amdanom? Rydym nawr yn HelpwrArian

HelpwrArian yw’r ffordd newydd a chlir i gael help di-duedd am ddim ar gyfer eich holl ddewisiadau arian a phensiwn. Beth bynnag yw eich amgylchiadau neu gynlluniau, symudwch ymlaen gyda HelpwrArian.

Parhau i’r wefan
Siaradwch â ni yn fyw am...
Siaradwch â ni yn fyw am...
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad pensiwn drwy ddefnyddio…
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio…
Oriau
  • Llun – Gwener:9.00am – 5.00pm
  • Sadwrn, Sul a gwyliau bancWedi cau

* Mae galwadau am ddim. Rydym wedi ymrwymo i ddarparu gwasanaeth o safon i chi, felly gellir recordio neu fonitro galwadau at ddibenion hyfforddiant ac i’n helpu i ddatblygu ein gwasanaethau.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio’r ffôn
Oriau
  • Llun – Gwener:8.00am – 6.00pm
  • Sadwrn, Sul a gwyliau bancWedi cau

* Mae galwadau am ddim. Rydym wedi ymrwymo i ddarparu gwasanaeth o safon i chi, felly gellir recordio neu fonitro galwadau at ddibenion hyfforddiant ac i’n helpu i ddatblygu ein gwasanaethau.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad pensiwn drwy ddefnyddio gwesgwrs
Oriau
  • Llun – Gwener:9.00am – 6.00pm
  • Sadwrn, Sul a gwyliau banc:Wedi cau
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio gwesgwrs
Oriau
  • Llun – Gwener:8.00am – 6.00pm
  • Sadwrn:8.00am – 3.00pm
  • Sul a gwyliau banc:Wedi cau
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad pensiwn drwy ddefnyddio ein ffurflen we

Ein nod yw ymateb o fewn 5 diwrnod gwaith.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio ein ffurflen we

Ein nod yw ymateb o fewn 2 diwrnod gwaith.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio WhatsApp

Lawrlwythwch: WhatsApp

Am help i ddatrys eich dyledion neu gwestiynau credyd. Am bopeth arall cysylltwch â ni trwy Wegswrs neu dros y ffôn.