Weithiau mae angen i bobl stopio gweithio neu leihau eu horiau fel y gallant ofalu am deulu neu ffrindiau. Mae llawer o resymau pam y gallai fod angen i chi wneud hyn. Darganfyddwch rai o'r pethau i'w hystyried a'r sefydliadau a allai helpu.
Beth sydd yn y canllaw hwn
Pethau i’w hystyried
Mae llawer o bobl yn ystyried stopio gweithio neu leihau eu horiau i ofalu am eraill, naill ai'n barhaol neu dros dro.
Er nad eich cynilion pensiwn neu ymddeol yw'r peth cyntaf ar eich meddwl, mae rhai pethau i'w hystyried a allai eich helpu'n ariannol yn y tymor hir.
Mae'n bwysig meddwl sut y bydd stopio gweithio neu leihau eich oriau yn effeithio ar eich pensiwn preifat neu weithle.
Darganfyddwch fwy yn ein canllawiau:
Pensiwn y Wladwriaeth
I gael Pensiwn y Wladwriaeth llawn pan fyddwch yn ymddeol, mae rhaid eich bod wedi talu Yswiriant Gwladol (NI) am isafswm o flynyddoedd.
Efallai y gallwch gael credydau Yswiriant Gwladol os nad ydych yn gweithio, ac fel rheol mae angen i chi fod yn hawlio rhai budd-daliadau penodol.
Gall y credydau hyn helpu i lenwi bylchau yn eich cofnod Yswiriant Gwladol. Mae hyn yn diogelu’ch hawl i:
- Bensiwn y Wladwriaeth
- budd-daliadau oedran gwaith sy'n seiliedig ar gyfraniadau
- budd-daliadau profedigaeth i'ch partner.
Os nad oes gennych hawl i gredyd Yswiriant Gwladol, efallai y byddwch yn gallu talu , cyfraniadau Yswiriant Gwladol Gwirfoddol.
Mae’n syniad da gwirio a oes gennych hawl i gredydau NIYn agor mewn ffenestr newydd ar GOV.UK. Gall y credydau hyn helpu i lenwi bylchau yn eich cofnod Yswiriant Gwladol.
Rydych yn gymwys am gredydau Yswiriant Gwladol os ydych:
- Yn ofalwr ac yn bodloni meini prawf cymhwysedd penodol.
- Yn, neu wedi bod yn hawlio budd-daliadau oherwydd iechyd gwael neu ddiweithdra.
- Ar, neu wedi bod ar dâl mamolaeth, tadolaeth neu fabwysiadu.
- Yn, neu wedi bod yn gofalu am blentyn o dan 12 oed.
- Ar, neu wedi bod ar gwrs hyfforddi cymeradwy.
- Yn briod i neu’n bartner sifil i aelod o’r lluoedd arfog ac wedi mynd gyda’ch partner ar benodiad dramor.
- Ar, neu wedi bod ar, wasanaeth rheithgor.
- Wedi cyflawni dedfryd carchar am euogfarn a gafodd ei dileu yn ddiweddarach.
Gall ceisiadau am rai credydau cael eu hôl-ddyddio am nifer o flynyddoedd, felly mae bob amser werth gwirio a ydych yn gymwys.
Darganfyddwch fwy yn ein canllaw Cynyddueich Pensiwn y Wladwriaeth gyda chyfraniadau Yswiriant Gwladol gwirfoddol
Budd-daliadau’r wladwriaeth
Mae'n bwysig sicrhau eich bod yn deall pa gymorth y gallai fod gennych hawl iddo gan y Wladwriaeth.
Efallai y bydd gennych chi, neu'r person rydych yn gofalu amdano, hawl i wahanol fudd-daliadau a lwfansau.
Mae'n bwysig hawlio cyn gynted â phosibl fel na fyddwch ar eich colled o ran unrhyw fudd-daliadau.
Darganfyddwch fwy am rai o’r budd-daliadau neu lwfansau y gallech eu hawlio yn ein canllaw Budd-daliadau ar ôl ymddeol
Os ydych wedi cael gwybod nad ydych wedi talu digon o Yswiriant Gwladol i wneud cais am fudd-dal, mae’n werth gwirio a ydych wedi hawlio’r credydau Yswiriant Gwladol rydych yn gymwys iddynt. Darganfyddwch beth i’w wneud os yw Yswiriant Gwladol yn effeithio ar eich budd-daliadauYn agor mewn ffenestr newydd ar wefan Cyngor ar Bopeth.
Sefydliadau a all helpu
Mae llawer o sefydliadau a all helpu os ydych yn gofalu am rywun arall. Gweler ein canllaw Help ariannu gofal – sut i gael cyngor.
