Cynllunio a thalu am eich angladd

Mae cynllun angladd yn caniatáu i chi dalu am rai neu bob un o'ch costau angladd ymlaen llaw, naill ai fel cyfandaliad neu mewn rhandaliadau misol.

Mae eich arian yn cael ei gadw mewn ymddiriedolaeth neu bolisi yswiriant bywyd cyfan (ar wahân i'r darparwr), felly mae'n cael ei ddiogelu ac yn tyfu i dalu costau yn y dyfodol.

Rhaid i bob darparwr cynllun angladd gael ei awdurdodi gan yr Awdurdod Ymddygiad Ariannol (FCA)Yn agor mewn ffenestr newydd

Gwiriwch Gofrestr yr FCA bob amserYn agor mewn ffenestr newydd i gadarnhau bod darparwr eich cynllun angladd wedi'i awdurdodi cyn i chi ymrwymo. 

Gall cost cynllun angladd amrywio yn dibynnu ar:

• y math o angladd a seremoni rydych chi ei eisiau

• y math o arch

• pa ddarparwr rydych chi'n ei ddewis

• ble rydych chi'n byw yn y DU.

Yn gyffredinol mae prisiau cynlluniau angladd yn amrywio o £1,500 am amlosgiad uniongyrchol i £5,000 am gynllun claddu cynhwysfawr.

Mae talu ymlaen llaw yn rhatach fel arfer.

Gall talu mewn rhandaliadau ychwanegu rhwng 15 a 26% at gyfanswm y gost oherwydd llog a ffioedd gweinyddol.

Os byddwch chi'n marw o fewn dwy flynedd o ddechrau cynllun rhandaliadau, bydd rhai darparwyr yn ad-dalu'r hyn rydych chi wedi'i dalu. Bydd eraill yn dal i dalu cost lawn yr angladd. Gwiriwch y telerau ac amodau bob amser cyn cofrestru.

Mae pob cynllun angladd yn cynnwys trefnydd angladdau i drefnu a rheoli'r angladd. Mae’r hyn arall sydd wedi'i gynnwys yn dibynnu ar y cynllun rydych chi'n ei ddewis.

Fel arfer, mae darparwyr yn cynnig tri math gwahanol o gynlluniau angladd:

• Sylfaenol - fel arfer yn cwmpasu cost amlosgiad neu gladdu uniongyrchol yn unig neu gall gynnig cyfraniad tuag at y costau hyn.

• Safonol - gall gynnwys  limwsîn ar gyfer yr orymdaith angladdol, arch sylfaenol, ynghyd â’r hyn sydd wedi’i gynnwys mewn cynllun sylfaenol.

• Cynhwysfawr – gall gynnwys arch ddrud, limwsîn ar gyfer yr orymdaith angladdol ac i gludo gwesteion i'r angladd, mwy o hyblygrwydd o ran gweld y corff mewn capel gorffwys, ac ychwanegiadau.

Mae'r tabl isod yn dangos yr hyn sy'n cael ei gynnig fel arfer mewn cynllun angladd safonol ar gyfer claddu neu amlosgi. Byddwch yn ymwybodol, bydd yr hyn sy'n cael ei gynnwys yn amrywio o un darparwr i’r llall.

Cyn penderfynu a yw cynllun angladd yn iawn i chi, mae'n bwysig ystyried manteision ac anfanteision cael un.

Ydy, os yw'ch darparwr wedi'i awdurdodi gan yr FCA. Rhaid cadw'ch arian mewn ymddiriedolaeth neu fel polisi oes. Rydych hefyd yn cael eich diogelu gan:

•  Wasanaeth yr Ombwdsmon Ariannol (FOS)Yn agor mewn ffenestr newydd — gwasanaeth datrys cwynion am ddim ac yn ddiduedd

•  Y Cynllun Iawndal Gwasanaethau Ariannol (FSCS)Yn agor mewn ffenestr newydd - sy'n darparu iawndal neu'n trefnu cynllun amgen os bydd eich darparwr yn methu.

Byddwch yn ofalus o alwyr digroeso sy'n honni eu bod yn cynrychioli cwmnïau awdurdodedig. Gwiriwch bob amser gan ddefnyddio'r rhif a restrir ar Gofrestr yr FCA, nid un a ddarperir gan y galwr.

Os bydd eich darparwr yn methu, byddwch yn cael eich symud i ddarparwr newydd, o bosibl ar delerau gwahanol. Gallwch wrthod y cynnig newydd a hawlio ad-daliad rhannol, er y gallai fod yn llai nag y gwnaethoch ei dalu'n wreiddiol.

Os ydych chi'n ystyried prynu cynllun angladd, efallai yr hoffech ofyn y cwestiynau canlynol i'r darparwr:

1. A oes unrhyw ffioedd canslo?
2. Beth yn union sydd wedi'i gynnwys yn y cynllun a pha gostau posibl sydd heb eu cynnwys?
3. A yw'n bosibl canslo'r cynllun os bydd amgylchiadau'n newid, er enghraifft, os ydych chi wedi trefnu angladd eich priod ond rydych chi'n gwahanu'n ddiweddarach?
4. A yw'r cynllun yn caniatáu i chi ddewis y trefnydd angladdau?
5. Beth os yw eich trefnydd angladdau dewisol yn mynd allan o fusnes?
6. Beth sy'n digwydd os yw'r person sydd angen yr angladd yn marw dramor neu oddi cartref?
7. A all y trefnydd angladdau drefnu angladd o safon wahanol i'r un rydych chi wedi'i ddewis?
8. Os ydych chi'n talu mewn rhandaliadau, pa mor hir ydych chi'n gwneud hyn ac a oes rhaid i chi dalu llog?
9. Beth sy'n digwydd os oes rhandaliadau heb eu talu pan fyddwch chi'n marw?
10. Pa ryddid sydd gennych i newid manylion eich cynllun angladd?

Gwnewch yn siŵr eich bod yn dewis cynllun o'r rhestr o ddarparwyr cynlluniau angladd awdurdodedigYn agor mewn ffenestr newydd Mae ganddynt hefyd restr o ddarparwyr nad ydynt wedi'u cymeradwyo i werthu cynlluniau angladd.

Dylech siopa o gwmpas drwy gymharu darparwyr a chynlluniau. Mae Which?Yn agor mewn ffenestr newydd a Fairer FinanceYn agor mewn ffenestr newydd yn cynnig teclynnau cymharu.

Gall rhai darparwyr gynnwys ffioedd comisiwn a ffioedd gweinyddu yn y gost derfynol.

Darllenwch y telerau ac amodau yn ofalus. Mae'n bwysig sicrhau bod y manylion yn iawn neu efallai na fyddwch chi'n cael eich diogelu.

Gwnewch yn siŵr bod y bobl rydych chi'n gofalu amdanynt yn gwybod bod eich cynllun angladd yn bodoli a ble mae'r dogfennau yn cael eu cadw. Mae cynllun angladd nad oes neb yn gwybod amdano yn wastraff arian.

Os oes gennych ewyllys, bydd eich ysgutorion yn gyfrifol am drefnu eich angladd, felly mae'n ddefnyddiol cadw copi o'r cynllun gyda'ch ewyllys.

Yn yr Alban, gallwch enwi rhywun i wneud penderfyniadau am eich angladd ar ôl i chi farw. Os nad ydych chi'n enwi unrhyw un, mae'r gyfraith yn nodi pwy all gymryd cyfrifoldeb, gan ddechrau gyda'ch priod neu bartner sifil, yna eich partner, plant a pherthnasau eraill.

Os oes gennych gynllun angladd, gwnewch yn siŵr bod y person sy'n debygol o drefnu eich angladd yn gwybod amdano a ble mae'r dogfennau'n cael eu cadw. Gall hyn helpu i sicrhau bod eich dymuniadau'n cael eu dilyn ac osgoi oedi neu ddryswch.

Os oes gan fwy nag un person yr un hawl i wneud penderfyniadau, er enghraifft sawl plentyn, dylent wneud y penderfyniadau hynny gyda'i gilydd.

Os ydych chi'n ei chael hi'n anodd cadw i fyny â thaliadau, mae'n werth cysylltu â'ch darparwr cyn gynted ag y gallwch. Mae ganddynt opsiynau ar gael i helpu, fel oedi eich taliadau am gyfnod neu roi eich rhandaliadau presennol tuag at gost eich angladd. Os byddwch chi'n rhoi'r gorau i dalu heb gysylltu â nhw, gallai eich cynllun gael ei ganslo, ac efallai y byddwch chi'n colli rhywfaint neu'r cyfan o'r arian rydych chi wedi'i dalu.

Os byddwch chi'n canslo, mae'r rhan fwyaf o ddarparwyr yn codi ffi canslo o ychydig gannoedd o bunnoedd, yna ad-dalu'r balans sy'n weddill. Gallwch hefyd adael y balans fel cyfraniad tuag at eich angladd, er efallai na fydd yn cadw i fyny â chwyddiant.

Nid cynllun angladd yw'r unig opsiwn. Dyma rai dewisiadau amgen i feddwl amdanynt cyn i chi benderfynu.

• Rhowch arian mewn cyfrif cynilo - Mae rhoi ychydig o arian o'r neilltu bob mis yn un ffordd syml o gynilo ar gyfer angladd, ond gall costau angladd godi'n gyflymach na chyfraddau llog cynilo. Darganfyddwch pam ei bod yn syniad da cynilo'n rheolaidd a'r opsiynau cynilo sydd ar gael i chi yn ein canllaw Dod i'r arfer cynilo.

• Cymharwch yswiriant bywyd rheolaidd - mae rhai polisïau yn cynnig yswiriant mwy hael na chynllun angladd. Am fwy o wybodaeth, gweler ein canllaw Beth yw yswiriant bywyd?

• Ystyriwch yswiriant bywyd i bobl dros 50 oed – mae’n talu cyfandaliad ar ôl marwolaeth, ond nid yw taliadau bob amser yn cadw i fyny â chwyddiant, a gallech dalu mwy nag y byddwch chi'n ei gael allan. Darganfyddwch sut maen  nhw'n gweithio a’r hyn i gadw llygad amdano.

• Gwiriwch fuddion cyflogaeth marw yn y swydd - mae rhai cyflogwyr yn talu tair i bedair gwaith eich cyflog i aelod o'r teulu rydych wedi’i enwebu.

• Defnyddio arian rydych chi'n ei adael ar ôl yn eich ystâd - gellir defnyddio asedau fel eiddo neu fuddsoddiadau, er bod gwerthu yn cymryd amser. Gallwch adael cyfarwyddiadau ar gyfer eich angladd mewn llythyr dymuniadau, sef dogfen ar wahân sy’n cyd-fynd â'ch ewyllys. Darganfyddwch fwy am ysgrifennu ewyllys yn ein canllaw Gwneud ewyllys a chynllunio beth i'w adael.