Yswiriant busnes pan fyddwch yn hunangyflogedig

Mae sawl math o wahanol yswiriant busnes ar gael.

Bydd y math gorau o yswiriant i chi yn dibynnu ar nifer o ffactorau, gan gynnwys:

• faint o bobl a gyflogir gennych
• yr asedau sydd angen i chi eu diogelu
• y math o fusnes a redwch.

Sgroliwch i lawr i edrych ar yr hyn sydd ar gael a’r hyn gallech fod ei angen.

• Os ydych yn sefydlu’ch busnes o gartref, y peth gorau i’w wneud yn gyntaf yw siarad â’ch yswiriwr presennol ac esbonio’ch cynlluniau. Efallai y bydd yn gofyn am bremiwm ychwanegol ar eich yswiriant presennol. Os nad ydych yn rhoi gwybod i’ch yswiriwr ac angen hawlio, efallai y bydd eich yswiriant yn annilys ac ni chaiff eich hawliad ei dalu.
• Peidiwch â chymryd yn ganiataol y bydd eich yswiriant cartref personol yn eich diogelu. Er y bydd rhai polisïau yswiriant cartref yn diogelu offer busnes eich cartref, nid yw bob un yn gwneud hynny – dylech wneud yn siŵr.

Fel arfer, bydd yswiriant yn ddibynnol ar ddefnydd o’r cartref i ddibenion clerigol yn unig – er enghraifft, gwaith swyddfa.

Ond ni fyddwch wedi’ch diogelu os bydd gennych unrhyw ymwelwyr yn gysylltiedeig â’ch busnes – er enghraifft, ymweliadau cleientiaid.

A ydych yn weithiwr proffesiynol sy’n rhoi mathau penodol o gyngor neu wasanaethau i’ch cleientiaid? Yna dylech gael yswiriant indemniad proffesiynol.

Mae’n talu os ydych yn esgeulus neu’n gwneud camgymeriad sy’n achosi i’ch cleient ddioddef colled ariannol.

Mae’r mathau o fusnes sy’n defnyddio’r math hwn o yswiriant yn cynnwys:

• meddygon
• cyfreithwyr
• peirianwyr
• penseiri
• newyddiadurwyr
• cyfrifyddion
• ymgynghorwyr busnes
• cynghorwyr ariannol.

Os ydych yn cyflogi pobl, mae rhaid i chi gael yswiriant i dalu iawndal i gyflogeion sy’n cael eu hanafu wrth wneud eu gwaith. Mae hyn yn ofyniad cyfreithiol. Er mai £5 miliwn yw'r isafswm cyfreithiol ar gyfer yswiriant atebolrwydd cyflogwyr yn y DU, mae'n fwy arferol cael cynnig yswiriant ar gyfer y safon ddiwydiannol o £10 miliwn.

Bydd hyn yn eich diogelu rhag colledion os yw’ch eiddo a’i gynnwys wedi eu heffeithio gan dân, llifogydd, lladrad a difrod arall.

Bydd y lefel briodol o yswiriant cwsmeriaid yn ddibynnol a ydych yn berchen ar neu’n prydlesu eich eiddo yn ogystal â gwerth eich adeiladau a’u cynnwys.

Gellir yswirio’r offer a pheiriannau a ddefnyddiwch ar gyfer eich busnes am gost eu hamnewid neu eu gwerth presennol, gan ystyried traul a defnydd.

Gallwch hefyd gael polisïau i yswirio yn erbyn methiant peiriannau ac offer TG.

Gallai fod werth meddwl am hyn ar gyfer eich offer i gyd, neu hyn yn oed dim ond yr offer allweddol na fyddech yn gallu gweithio hebddynt.

Weithiau gellir ychwanegu offer masnachwyr hefyd i gynnyrch yswiriant atebolrwydd arall. Felly mae’n werth gofyn a yw hyn yn bosibl os oes gennych yswiriant atebolrwydd cyhoeddus.

Mae hyn yn talu os bydd eich gweithgareddau busnes yn achosi anaf neu ddifrod i gwsmer, aelod o'r cyhoedd neu eu heiddo.

Er enghraifft, dylech fod wedi’ch diogelu os yw aelod o’r cyhoedd yn baglu ac yn cael eu hanafu oherwydd dŵr ar lawr siop nad yw wedi ei farcio ag arwydd rhybudd.

Byddwch yn fwy tebygol o angen hwn os bydd pobl yn ymweld â’ch eiddo, er enghraifft os ydych yn rhedeg siop.

Ar gyfer rhai busnesau, gan gynnwys stablau merlota, mae’n ofyniad cyfreithiol.

Efallai bydd cwsmeriaid eisiau gweld prawf o yswiriant digonol cyn eu bod yn gwneud busnes â chi.

Os bydd nwyddau rydych wedi eu creu, gwerthu, neu adfer yn anafu neu’n lladd rhywun, neu’n difrodi eiddo rhywun, efallai bydd rhaid i chi dalu iawndal.

Gallech gael eich dal yn atebol am y difrod neu’r anaf a achoswyd gan ddifygion yng nghynllun neu wneuthuriad eich cynnyrch, hyd yn oed os nad ydych wedi bod yn esgeulus.

Os yw eich busnes mewn sector â risg arbennig o uchel fel bwyd a diod, y diwydiant teganau neu drydanol, dylech ystyried hyn o ddifrif.

Yn aml mae yswiriant atebolrwydd cynnyrch yn cael ei gynnwys ag yswiriant atebolrwydd cyhoeddus.

A oes gennych nwyddau neu stoc i’w hanfon o gwmpas y wlad? Yna efallai byddwch eisiau meddwl am eu diogelu rhag ofn eu bod yn cael eu colli neu eu difrodi wrth gael eu cludo.

Fel arfer mae’n diogelu ffordd neu rheilffordd ac yn aml gall ymestyn i ddyfroedd mewndirol ac arfordirol. Mae angen yswirio cludo rhyngwladol dros y môr neu’r awyr ar wahân.

Mae hyn yn eich diogelu yn erbyn y risg nad yw’ch cwsmeriaid yn eich talu oherwydd eu bod yn mynd yn fethdalwyr neu os nad ydynt yn talu mewn pryd.

Gallwch deilwra eich yswiriant yn ôl eich anghenion – i gynnwys eich trosiant cyfan neu ddim ond cwsmeriaid allweddol.

Gallwch hefyd ddiogelu’ch hun yn erbyn y risg o beidio cael eich talu gan gwsmeriaid tramor.

Fodd bynnag, bydd angen i chi gario rhywfaint o’r risg eich hun hefyd – felly bydd yr yswiriant yn eich diogelu ar gyfer 80% a bydd rhaid i chi dalu’r 20% sy’n weddill.

Mae hyn yn diogelu’r busnes hyd at derfyn penodol ar gyfer unrhyw golledion yn deillio o farwolaeth sydyn neu salwch aelod allweddol o’r cwmni – yn cynnwys y perchennog neu’r rheolwr.

Mae pobl allai fod yn gymwys yn cynnwys:

• y cyfarwyddwr
• gweithiwr gwerthiant allweddol
• rheolwr prosiect hanfodol
• rywun â sgiliau neu wybodaeth benodol sy’n werthfawr i’r cwmni.

Mae hyn yn diogelu rhag costau amddiffyn achos cyfreithiol, fel ffioeddd cyfreithwyr a chostau llys.

Fel arfer, mae’r yswiriant hwn yn cynnwys anghydfodau cyflogaeth, diogelu eiddo, a anghydfodau contractau.

Bydd hyn yn eich diogelu rhag costau sy’n codi a cholli elw os byddwch yn wynebu argyfwng fel llifogydd neu dân.

Os oes angen i chi neu’ch gweithwyr deithio dramor i weithio, mae’n bosibl y byddwch eisiau ystyried yswiriant teithio busnes.

Os mai dim ond chi fydd yn teithio ar gyfer busnes, mae’n bosibl y byddwch eisiau gwirio â’ch polisi yswiriant teithio personol i weld os yw’n diogelu teithiau busnes.