Oes gennych chi bensiwn? Mae ein help yn ddiduedd ac am ddim i’w ddefnyddio. Cysylltwch â ni ar-lein neu dros y ffôn ar 0800 756 1012

Meddwl am fuddsoddi? Gwnewch yn siŵr eich bod yn deall y risgiau

Os ydych yn meddwl am fuddsoddi, nid yw'n ffordd o ddod yn gyfoethog yn gyflym: rhaid i chi fod yn barod i golli rhywfaint neu'ch holl arian. Mae buddsoddiadau ar gyfer y tymor hir felly byddwch yn well eich byd yn adolygu eich cyllideb i wneud y mwyaf o'ch incwm. Darganfyddwch fwy yn y canllaw hwn.

Beth yw buddsoddi?

Mae buddsoddiadau yn rhywbeth rydych yn ei brynu neu’n rhoi’ch arian ynddo, fel arfer am y tymor hir, yn y gobaith y byddwch yn cael elw proffidiol.

Cyn buddsoddi eich arian, dylech sicrhau eich bod yn deall y risgiau.

Darganfyddwch fwy am risgiau ac enillion buddsoddi yn ein canllaw i ddechreuwyr ar Fuddsoddi.

arrow icon

A ddylwn i gynilo neu fuddsoddi fy arian?

Mae penderfynu a ydych am gynilo eich arian yn y tymor byr neu ei fuddsoddi am gyfnod hir (dros bum mlynedd) yn bwysig.

Cyn buddsoddi, dyma rai cwestiynau y dylech eu gofyn i chi'ch hun:

  • A oes gennyf gronfa gynilo y gallaf ei defnyddio'n gyflym ar gyfer argyfyngau (fel boeler neu gar wedi torri)?
  • A oes gennyf ddyledion na ellir eu rheoli y dylwn geisio eu talu'n gyntaf?
  • A allaf fforddio cloi rhywfaint o'm harian am gyfnod hir o amser?
  • A allaf fforddio colli fy arian os bydd gwerth fy muddsoddiadau yn mynd i lawr?
  • Pa lefel o risg ydw i'n gyfforddus ag ef?

Darganfyddwch a ydych chi’n barod i fuddsoddi ar wefan InvestSmart yr FCA(Opens in a new window)

Os mai eich rheswm dros fuddsoddi yw gwneud arian, efallai oherwydd incwm cyfyngedig y cartref, yna cofiwch nad yw buddsoddi yn ffordd o ddod yn gyfoethog yn gyflym.

Os yw incwm eich cartref yn cael ei wasgu, darganfyddwch fwy yn ein canllaw Pa fudd-daliadau y gallwch eu hawlio a ffyrdd eraill o gynyddu eich incwm.

Pa fathau o gynhyrchion y gallaf fuddsoddi ynddynt?

Os ydych chi wedi penderfynu bod buddsoddi ar eich cyfer chi, mae angen i chi ddeall y mathau o gynhyrchion y gallwch chi fuddsoddi ynddynt.

Mae'r rhan fwyaf o bobl yn dewis o bedwar prif fath o fuddsoddiad. Gelwir y rhain yn ‘ddosbarthiadau asedau’. Y prif fathau o fuddsoddiad yw:

  • arian parod – y cynilion a roddwch mewn cyfrif banc neu gymdeithas adeiladu
  • gwarantau llog sefydlog (a elwir hefyd yn fondiau) – IOUs a roddir yn gyfnewid am fenthyca arian i gwmni neu lywodraeth
  • cyfranddaliadau – rydych yn prynu cyfran mewn cwmni (neu rydych yn prynu ystod o gyfranddaliadau drwy ‘gronfeydd’)
  • eiddo – rydych yn buddsoddi mewn adeilad ffisegol, boed yn adeilad masnachol neu breswyl.

Mae’n bosibl buddsoddi ym mhob un yn uniongyrchol ond mae rhai yn fwy peryglus nag eraill.

Gall rhai buddsoddiadau fel cronfeydd gynnwys ystod o’r dosbarthiadau hyn o asedau i leihau’r risg y byddwch yn colli rhywfaint neu’r cyfan o’ch arian.

arrow icon

Mae rhai pobl yn dewis cael cyngor ariannol cyn buddsoddi. Darganfyddwch pam y gallech ddewis talu am un yn ein canllaw A oes angen cynghorydd ariannol arnoch?

Mae eich pensiwn yn fuddsoddiad

Os ydych yn gyflogedig a bod gennych bensiwn gweithle, yna mae’n debyg ei fod wedi’i fuddsoddi mewn cronfa a ddewiswyd gan ddarparwr eich cynllun pensiwn.

Gallwch gadw eich pensiwn yn y gronfa ddiofyn hon, ond bydd rhai cynlluniau pensiwn hefyd yn caniatáu  i chi ddewis eich cronfeydd eich hun yn seiliedig ar eich nodau ymddeol a’ch agwedd at risg. 

arrow icon

Beth ddylwn i edrych amdano wrth ddewis buddsoddi ar-lein?

Mae’n debyg eich bod wedi gweld hysbysebion ar gyfryngau cymdeithasol ar gyfer apiau a gwefannau sy’n gwneud buddsoddi i edrych yn hawdd, yn ei drin fel gêm, neu’n eich perswadio i feddwl bod buddsoddi yn ffordd gyflym o ddod yn gyfoethog.

Mae llwyfannau buddsoddi yn caniatáu i chi brynu a dal cyfranddaliadau, bondiau, cronfeydd, neu fathau eraill o fuddsoddiad mewn un lle. Bydd rhai yn gadael i chi wneud eich dewisiadau eich hun, tra bydd eraill yn rhoi dewisiadau parod i chi sy'n cyd-fynd â'ch agwedd at risg.

Cyn dewis unrhyw lwyfan buddsoddi, mae pedwar peth y dylech eu gwirio:

1. A yw'r platfform yn cael ei reoleiddio gan yr FCA?

Yr Awdurdod Ymddygiad Ariannol (FCA) yw’r sefydliad yn y DU sy’n rheoleiddio cwmnïau sy’n cynnig gwasanaethau ariannol, megis banciau a chwmnïau buddsoddi.

Os yw cwmni am gynnig gwasanaethau ariannol penodol, yna mae angen iddynt gael eu cofrestru (y cyfeirir atynt hefyd fel rhai awdurdodedig neu reoleiddiedig) gyda'r FCA.

Os yw cwmni wedi'i gofrestru, gallwch fod wedi eich sicrhau eu bod yn:

  • wedi llofnodi cod ymddygiad i ddweud y byddant yn trin cwsmeriaid yn deg
  • rhaid iddynt roi gwybodaeth i chi sy'n glir, yn deg ac nad yw'n gamarweiniol
  • rhaid iddynt fod â systemau digonol ar waith i ddiogelu eich data a'ch arian.

Gallwch wirio Cofrestr yr FCA (Opens in a new window) neu ffonio'r FCA (Opens in a new window) i gadarnhau a yw darparwr buddsoddiad wedi'i awdurdodi a'r hyn y maent wedi'i awdurdodi i'w wneud.    

Efallai y bydd sgamwyr yn ceisio defnyddio enw cwmni cofrestredig i edrych yn gyfreithlon felly dim ond y manylion cyswllt a restrir ar y gofrestr y dylech eu defnyddio wrth wneud busnes ag unrhyw gwmni.

Nid yw rhai buddsoddiadau mewn pethau fel aur neu win a'r rhan fwyaf o gynhyrchion neu wasanaethau arian cyfred digidol yn cael eu rheoleiddio gan yr FCA.

2. A fydd fy arian yn cael ei ddiogelu gan Gynllun Iawndal y Gwasanaethau Ariannol (FSCS)?

Os oes gennych chi fuddsoddiad a bod y darparwr neu'ch cynghorydd yn mynd i'r wal, efallai y gallwch hawlio hyd at £85,000 o'ch arian yn ôl os yw wedi'i ddiogelu gan yr FSCS.

Er mwyn gallu hawlio’ch arian yn ôl mae’n rhaid bod y cwmni wedi’i awdurdodi gan yr FCA (gweler uchod) neu Awdurdod Rheoleiddio Darbodus Banc Lloegr

(Opens in a new window) a rhaid iddo hefyd fod wedi rheoleiddio’r gwasanaeth a’r cynnyrch a ddarparwyd ganddo.

Yn gyffredinol nid yw hawliadau am berfformiad buddsoddi gwael (ee, os bydd gwerth eich buddsoddiad yn gostwng yn sylweddol) yn dod o dan yr FSCS.

Darganfyddwch fwy am wneud cais ar wefan FSCS (Opens in a new window)

3. I bwy y gallaf gwyno os aiff pethau o chwith?

Os oes gennych gŵyn am eich darparwr buddsoddiad yna efallai y byddwch yn gallu cael Gwasanaeth yr Ombwdsmon Ariannol i ymchwilio i’r mater ar eich rhan os yw’r cwmni’n cael ei reoleiddio gan yr FCA.

Bydd angen i chi fod wedi ceisio datrys eich cwyn gyda'ch darparwr cyn y gallant helpu.

Gallwch gael rhagor o wybodaeth am y camau y mae'n rhaid i chi eu cymryd wrth wneud cwyn yn ein canllaw Cael trefn ar broblem ariannol neu wneud cwyn.

4. Sut alla i weld a yw buddsoddiad yn sgam?

Fel rheol, os yw rhywbeth yn swnio'n rhy dda i fod yn wir yna mae'n debyg ei fod. Ond nid yw canfod sgam buddsoddi bob amser yn hawdd.

Darganfyddwch fwy am ganfod ac adrodd am sgamiau buddsoddi yn ein canllaw.

A ddylwn i ystyried buddsoddiadau risg uchel fel arian cyfred digidol?

Mae arian cripto, fel Bitcoin ac Ethereum, yn aml yn y newyddion, oherwydd gall eu ‘gwerthoedd’ amrywio’n aruthrol, ar ôl cyrraedd eu gwerth ‘uchaf erioed’ yn ddiweddar.

Oherwydd hyn, mae rhai pobl yn meddwl eu bod yn ffordd hawdd o wneud llawer o arian. Ond mae eu natur anrhagweladwy yn eu gwneud yn fuddsoddiad peryglus iawn - gallai eu gwerth fynd i fyny neu i lawr (hyd yn oed yn yr un diwrnod) a hyd yn oed ostwng i sero, sy'n golygu y byddech chi'n colli'ch holl arian.

Mae'r rhan fwyaf o arian cyfred digidol a gwasanaethau yn fuddsoddiadau risg uchel iawn nad ydynt yn cael eu rheoleiddio gan yr FCA nac yn cael eu cwmpasu gan yr FSCS. Mae hyn yn golygu, os bydd y cwmni y rhoddoch eich arian ynddo yn mynd i’r wal, neu os cawsoch eich twyllo, mae’n debygol iawn y byddwch yn colli’ch arian.

Darganfyddwch fwy ar wefan Banc Lloegr am arian cyfred digidol a pham ei fod mor gyfnewidiol

Nid arian cyfred digidol yw'r unig fath o fuddsoddiad sy'n beryglus oherwydd gallwch chi golli'ch holl arian.

Mae eraill y gallech ddod ar eu traws yn cynnwys bondiau bach ac ymddiriedolaethau menter cyfalaf. Darganfyddwch am y rhain a mwy yn ein canllaw Cynhyrchion buddsoddi risg uchel.

A allaf ymddiried mewn argymhellion buddsoddi ar gyfryngau cymdeithasol?

Boed yn bostiadau ar Instagram, Facebook neu Twitter, neu fideos ar TikTok a YouTube, mae’n debyg eich bod wedi gweld cyngor buddsoddi a chyfleoedd gan ‘arbenigwyr ariannol’ hunan-gyhoeddedig a dylanwadwyr cyfryngau cymdeithasol.

Ond sut allwch chi wybod a allwch chi ymddiried mewn argymhelliad buddsoddi rydych chi'n ei weld ar gyfryngau cymdeithasol?

Byddai’n annoeth buddsoddi unrhyw arian yn seiliedig ar argymhelliad a wnaed ar lwyfan cyfryngau cymdeithasol. Nid oes gan y rhan fwyaf o bobl sy'n rhoi cyngor buddsoddi ar y llwyfannau hyn unrhyw brofiad ariannol na hyfforddiant sylweddol a dylid bod yn ofalus wrth ystyried eu cyngor.

Er enghraifft, os yw awgrym buddsoddi yn cael ei ddarlledu i lawer o bobl ar unwaith ar gyfryngau cymdeithasol, mae'n debygol nad chi fydd y cyntaf i weithredu. Mae hyn yn golygu y gallech chi wneud y buddsoddiad pan fydd y pris eisoes yn uchel iawn.

Mae sgamiau yn risg arall o ddefnyddio cyfryngau cymdeithasol i gael cyngor buddsoddi.

Mae sgamwyr yn aml yn ffugio proffiliau enwogion adnabyddus neu wefannau cwmnïau cyfreithlon i ddwyn eich gwybodaeth bersonol neu i'ch cael chi i fuddsoddi mewn cynlluniau mynd yn gyfoethog yn gyflym. Yn ôl Action Fraud collwyd dros £145m i dwyll arian cyfred digidol yn 2021 yn unig.

Darganfyddwch fwy am wneud penderfyniadau buddsoddi craff ar wefan InvestSmart yr FCA

arrow icon
Oedd y wybodaeth yma yn ddefnyddiol?
Diolch am eich adborth.
Rydym bob amser yn ceisio gwella ein gwefan a gwasanaethau, ac mae eich adborth yn ein helpu i ddeall sut rydym yn gwneud.
Siaradwch â ni yn fyw am...
Siaradwch â ni yn fyw am...
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad pensiwn drwy ddefnyddio…..
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio….
Oriau
  • Llun – Gwener:9.00am – 5.00pm
  • Sadwrn, Sul a gwyliau bancWedi cau

Mae galwadau o’r DU am ddim. Rydym wedi ymrwymo i ddarparu gwasanaeth o safon i chi, felly gellir recordio neu fonitro galwadau at ddibenion hyfforddiant ac i’n helpu i ddatblygu ein gwasanaethau.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio’r ffôn
Oriau
  • Llun – Gwener:8.00am – 6.00pm
  • Sadwrn, Sul a gwyliau bancWedi cau

Mae galwadau o’r DU am ddim. Rydym wedi ymrwymo i ddarparu gwasanaeth o safon i chi, felly gellir recordio neu fonitro galwadau at ddibenion hyfforddiant ac i’n helpu i ddatblygu ein gwasanaethau.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad pensiwn drwy ddefnyddio gwesgwrs
Oriau
  • Llun – Gwener:9.00am – 6.00pm
  • Sadwrn, Sul a gwyliau banc:Wedi cau
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio gwesgwrs
Oriau
  • Llun – Gwener:8.00am – 6.00pm
  • Sadwrn:8.00am – 3.00pm
  • Sul a gwyliau banc:Wedi cau
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad pensiwn drwy ddefnyddio ein ffurflen we

Ein nod yw ymateb o fewn 5 diwrnod gwaith.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio ein ffurflen we

Ein nod yw ymateb o fewn 2 diwrnod gwaith.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio WhatsApp

Lawrlwythwch: WhatsApp

Am help i ddatrys eich dyledion neu gwestiynau credyd. Am bopeth arall cysylltwch â ni trwy Wegswrs neu dros y ffôn.