Oes gennych chi bensiwn? Mae ein help yn ddiduedd ac am ddim i’w ddefnyddio. Cysylltwch â ni ar-lein neu dros y ffôn ar 0800 756 1012

Pensiwn y Wladwriaeth: trosolwg

Darganfyddwch fwy am Bensiwn y Wladwriaeth - sut caiff ei gyfrifo, sut caiff ei dalu, sut gellir ei hawlio, a beth mae'r jargon sy'n cael ei ddefnyddio o'i gwmpas yn ei olygu.

Beth yw oedran Pensiwn y Wladwriaeth?

arrow icon

Oedran Pensiwn y Wladwriaeth yw'r oedran cynharaf y gallwch hawlio'ch Pensiwn y Wladwriaeth. Mae eich oedran Pensiwn y Wladwriaeth yn dibynnu ar pryd y cawsoch eich geni.

Mae rhai newidiadau i oedran Pensiwn y Wladwriaeth ar hyn o bryd. I bobl sy'n cyrraedd oedran Pensiwn y Wladwriaeth nawr, bydd yn 66 oed a bydd hynny'r un peth i fenywod a dynion.

I'r rhai a anwyd ar ôl 5 Ebrill 1960, bydd cynnydd graddol yn oedran Pensiwn y Wladwriaeth i 67, ac yn y pen draw yn 68 oed.

Peidiwch â chymysgu oedran Pensiwn y Wladwriaeth â'ch oedran ymddeol. Oed ymddeol yw'r oedran y byddwch yn ymddeol - a gall amrywio llawer yn dibynnu ar eich sefyllfa ariannol.

arrow icon

Faint a gewch?

Lefel lawn Pensiwn y Wladwriaeth yw £185.15 yr wythnos ym mlwyddyn dreth 2022/23, sy'n cynhyrchu incwm blynyddol o £9,627.80.

Efallai y bydd y swm a gewch yn is, gan fod eich hawl i Bensiwn y Wladwriaeth yn dibynnu ar eich cofnod Yswiriant Gwladol. Mae angen o leiaf 10 mlynedd o gyfraniadau neu gredydau arnoch i gael unrhyw Bensiwn y Wladwriaeth a 35 mlynedd ar eich cofnod i gael y swm llawn.

Mewn rhai achosion, gallai'r swm a gewch fod yn uwch. Os yw eich Pensiwn Gwladol yn fwy na £185.15 yr wythnos, bydd gennych ‘swm gwarchodedig’ sydd fel arfer o ganlyniad i chi adeiladu hawl i gael pensiwn ychwanegol y wladwriaeth o dan yr hen system.

Sut caiff ei dalu?

Mae fel arfer yn cael ei dalu bob pedair wythnos mewn ôl-ddyledion. Mae Pensiwn y Wladwriaeth yn drethadwy ond yn cael ei dalu cyn cymryd unrhyw dreth.

Mae hyn yn golygu, er nad yw treth yn cael ei didynnu o Bensiwn y Wladwriaeth, bydd yn defnyddio ychydig o'ch lwfans personol di-dreth.

Yn 2022/23, y lwfans personol di-dreth safonol yw £12,570. Mae hyn yn golygu, os ydych yn cael Pensiwn newydd y Wladwriaeth llawn, bydd gennych £12,570 - £9,627.80 = £2,942.20 o'ch lwfans personol yn weddill ar gyfer incwm trethadwy arall. Mae enghreifftiau o incwm trethadwy arall yn cynnwys cyflogaeth neu bensiwn preifat neu alwedigaethol.

arrow icon

A fydd yn cynyddu unwaith y caiff ei dalu?

Mae Pensiwn y Wladwriaeth yn cynyddu ar ddechrau bob blwyddyn dreth - ar 6 Ebrill - fel arfer gan yr uchaf o:

• y cynnydd canrannol ar gyfartaledd mewn prisiau (fel y'i mesurwyd gan y Mynegai Prisiau Defnyddwyr ym mis Medi'r flwyddyn flaenorol),

• y cynnydd ar gyfartaledd mewn cyflogau (wedi'i fesur ym mis Gorffennaf y flwyddyn flaenorol)

• 2.5%.

Yn aml, cyfeiriwyd at hwn fel “y clo triphlyg”.

Fodd bynnag, ni fydd codiadau i Bensiwn newydd y Wladwriaeth a Phensiwn sylfaenol y Wladwriaeth ar gyfer 2022/23 yn ystyried codiadau mewn cyflogau. Mae hyn yn golygu bod codiadau wedi'u gosod ar 3.1%. Mae hyn yn unol â'r cynnydd yn y Mynegai Prisiau Defnyddwyr.

Os yw'ch Pensiwn y Wladwriaeth yn cynnwys unrhyw Bensiwn Ychwanegol y Wladwriaeth, bydd hyn bob amser yn cael ei gynyddu yn unol â'r cynnydd ar gyfartaledd mewn prisiau (fel y'i mesurir gan y Mynegai Prisiau Defnyddwyr).

Sut rydych yn gymwys amdano?

I unrhyw un sy’n cyrraedd oedran Pensiwn y Wladwriaeth ar ôl 6 Ebrill 2016, mae angen i chi gael o leiaf deng mlynedd o gyfraniadau neu gredydau Yswiriant Gwladol i fod yn gymwys i hawlio eich Pensiwn y Wladwriaeth. Mae rhaid eich bod wedi talu neu wedi cael eich credydu â 35 mlynedd o gyfraniadau Yswiriant Gwladol i dderbyn swm llawn Pensiwn y Wladwriaeth.

Mae pob blwyddyn yn rhoi 1 / 35ain o'r swm llawn, er enghraifft:

  • mae ‘35 mlynedd’ yn rhoi 35/35 x £185.15 = £185.15 yr wythnos
  • mae ‘30 mlynedd’ yn rhoi 30/35 x £185.15 = £158.70 yr wythnos
  • mae ‘10 mlynedd’ yn rhoi 10/35 x £185.15 = £52.90 yr wythnos.

Mae Pensiwn y Wladwriaeth yn wahanol i Gredyd Pensiwn.

Mae Credyd Pensiwn yn fudd-dal y Wladwriaeth sy'n dibynnu ar brawf modd. Mae'n ychwanegu at eich incwm hyd at £182.60 yr wythnos i berson sengl neu £278.70 i gwpl, lle mae'n is na'r ffigurau hyn (cyfraddau 2022/23)

arrow icon

Sut gallaf wirio fy hawl?

Yn ogystal â gwirio eich oedran Pensiwn y Wladwriaeth, gallwch wirio'ch hawl trwy gael rhagolwg Pensiwn y Wladwriaeth.

Gall rhagolwg Pensiwn y Wladwriaeth ddweud wrthych:

  • faint o Bensiwn y Wladwriaeth gallech ei gael
  • pryd gallwch ei gael
  • sut i'w gynyddu, os gallwch.

Mae'r swm y rhagwelir y byddwch yn ei gael yn tybio eich bod yn gwneud neu'n cael eich credydu â'r nifer uchaf o gredydau Yswiriant Gwladol yn y blynyddoedd hyd at eich oedran Pensiwn y Wladwriaeth.

  • Gallwch wirio lefel eich hawl i Bensiwn y Wladwriaeth ar-lein gan ddefnyddio cyfrif Porth y Llywodraeth. Darganfyddwch fwy ar wefan GOV.UK
  • Trwy lenwi ffurflen BR19 a'i hanfon yn y post. Mae'r cyfeiriad ar flaen y ffurflen. Mae'r ffurflen ar wefan GOV.UK
  • Gallwch ffonio'r Ganolfan Bensiwn (dydd Llun i ddydd Gwener, 8am i 6pm). Mae'r manylion cyswllt ar wefan GOV.UK
arrow icon

Sut gallaf hawlio fy Mhensiwn y Wladwriaeth?

Ni chewch eich Pensiwn y Wladwriaeth yn awtomatig - mae rhaid i chi ei hawlio.

Dylech gael llythyr heb fod yn hwyrach na deufis cyn i chi gyrraedd oedran Pensiwn y Wladwriaeth yn dweud wrthych beth i'w wneud. Os na chewch lythyr, gallwch wneud hawliad o hyd.

Mae nifer o ffyrdd i hawlio:

  • Ar wefan GOV.UK
  • Ffoniwch y Gwasanaeth Pensiwn ar 0800 731 7936.
  • Gallwch lenwi ffurflen hawlio Pensiwn y Wladwriaeth - o wefan GOV.UK. Yna gallwch ei anfon i'ch canolfan bensiwn leol, a welwch ar wefan GOV.UK
  • Os ydych yn byw yng Ngogledd Iwerddon, gallwch hawlio'ch Pensiwn y Wladwriaeth ar wefan nidirect
  • Os ydych yn byw dramor, gallwch naill ai gysylltu â'r Ganolfan Bensiwn Ryngwladol ar +44 19 1218 7777 (ddydd Llun i ddydd Gwener, 9.30am i 3.30pm amser y DU) neu ddychwelyd ffurflen IPC BR1 i'r Ganolfan Bensiwn Ryngwladol. Mae'r ffurflen ar wefan GOV.UK ac mae'r cyfeiriad dychwelyd ar y clawr. Gallwch hefyd ddefnyddio'r ddolen hon os ydych eisoes yn cael eich Pensiwn y Wladwriaeth ac eisiau rhoi gwybod am newid mewn amgylchiadau.

Os ydych am newid y cyfrif banc y telir eich Pensiwn y Wladwriaeth iddo, cysylltwch â'r Gwasanaeth Pensiwn ar 0800 731 0453. Os ydych yn byw dramor, cysylltwch â'r Ganolfan Bensiwn Ryngwladol ar +44 19 1218 7777. Mae'r ddau rif ar gael ddydd Llun i Ddydd Gwener, 9.30am i 3.30pm amser y DU. 

Pan fyddaf wedi hawlio fy Mhensiwn y Wladwriaeth pryd y byddaf yn ei dderbyn?

Bydd eich taliad cyntaf fel arfer o fewn  pum wythnos ar ôl cyrraedd oedran Pensiwn y Wladwriaeth. Fel rheol, byddwch yn cael taliad llawn bob pedair wythnos ar ôl hynny.

Os gwnaethoch oedi cyn cymryd eich Pensiwn y Wladwriaeth, cewch eich taliad cyntaf ar ddiwedd yr wythnos lawn gyntaf rydych eisiau dechrau ei dderbyn.

Ni fydd eich taliad cyntaf yn cynnwys yr amser rhwng cyrraedd oedran Pensiwn y Wladwriaeth a'ch diwrnod talu arferol, os yw hynny'n llai nag wythnos.

Mae'r diwrnod y telir eich Pensiwn y Wladwriaeth yn dibynnu ar ddau ddigid olaf eich rhif Yswiriant Gwladol.

Taliad pensiwn y wladwriaeth
Dau ddigid olaf eich rhif YG Diwrnod y telir eich pensiwn

00 i 19

dydd Llun

20 i 39

dydd Mawrth

40 i 59

dydd Mercher

60 i 79

dydd Iau

80 i 99

dydd Gwener

Oedd y wybodaeth yma yn ddefnyddiol?
Diolch am eich adborth.
Rydym bob amser yn ceisio gwella ein gwefan a gwasanaethau, ac mae eich adborth yn ein helpu i ddeall sut rydym yn gwneud.
Chwilio amdanom? Rydym nawr yn HelpwrArian

HelpwrArian yw’r ffordd newydd a chlir i gael help di-duedd am ddim ar gyfer eich holl ddewisiadau arian a phensiwn. Beth bynnag yw eich amgylchiadau neu gynlluniau, symudwch ymlaen gyda HelpwrArian.

Parhau i’r wefan
Chwilio amdanom? Rydym nawr yn HelpwrArian

HelpwrArian yw’r ffordd newydd a chlir i gael help di-duedd am ddim ar gyfer eich holl ddewisiadau arian a phensiwn. Beth bynnag yw eich amgylchiadau neu gynlluniau, symudwch ymlaen gyda HelpwrArian.

Parhau i’r wefan
Chwilio amdanom? Rydym nawr yn HelpwrArian

HelpwrArian yw’r ffordd newydd a chlir i gael help di-duedd am ddim ar gyfer eich holl ddewisiadau arian a phensiwn. Beth bynnag yw eich amgylchiadau neu gynlluniau, symudwch ymlaen gyda HelpwrArian.

Parhau i’r wefan
Siaradwch â ni yn fyw am...
Siaradwch â ni yn fyw am...
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad pensiwn drwy ddefnyddio…..
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio….
Oriau
  • Llun – Gwener:9.00am – 5.00pm
  • Sadwrn, Sul a gwyliau bancWedi cau

Mae galwadau o’r DU am ddim. Rydym wedi ymrwymo i ddarparu gwasanaeth o safon i chi, felly gellir recordio neu fonitro galwadau at ddibenion hyfforddiant ac i’n helpu i ddatblygu ein gwasanaethau.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio’r ffôn
Oriau
  • Llun – Gwener:8.00am – 6.00pm
  • Sadwrn, Sul a gwyliau bancWedi cau

Mae galwadau o’r DU am ddim. Rydym wedi ymrwymo i ddarparu gwasanaeth o safon i chi, felly gellir recordio neu fonitro galwadau at ddibenion hyfforddiant ac i’n helpu i ddatblygu ein gwasanaethau.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad pensiwn drwy ddefnyddio gwesgwrs
Oriau
  • Llun – Gwener:9.00am – 6.00pm
  • Sadwrn, Sul a gwyliau banc:Wedi cau
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio gwesgwrs
Oriau
  • Llun – Gwener:8.00am – 6.00pm
  • Sadwrn:8.00am – 3.00pm
  • Sul a gwyliau banc:Wedi cau
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad pensiwn drwy ddefnyddio ein ffurflen we

Ein nod yw ymateb o fewn 5 diwrnod gwaith.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio ein ffurflen we

Ein nod yw ymateb o fewn 2 diwrnod gwaith.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio WhatsApp

Lawrlwythwch: WhatsApp

Am help i ddatrys eich dyledion neu gwestiynau credyd. Am bopeth arall cysylltwch â ni trwy Wegswrs neu dros y ffôn.