Cwestiynau pensiwn?
- Cysylltwch. Mae ein help yn ddiduedd ac am ddim i’w ddefnyddio, p’un ai yw hynny ar-lein neu dros y ffôn.

Tâl diswyddo

Os ydych chi wedi bod yn yr un swydd am o leiaf dwy flynedd mae’n rhaid i’ch cyflogwr dalu arian diswyddo i chi. Gelwir y lleiafswm cyfreithiol yn ‘dâl diswyddo statudol’, ond edrychwch ar eich cytundeb – fe allech gael rhagor. 

A oes gennych hawl i dâl diswyddo?

Os ydych wedi gweithio’n barhaol i’ch cyflogwr am ddwy flynedd neu ragor ac maent yn dileu eich swydd, mae gennych yr hawl i dâl diswyddo. 

arrow icon

Tâl diswyddo statudol a thâl diswyddo cytundebol

Y lleiafswm cyfreithiol yw tâl diswyddo statudol. 

Ni chaiff eich cyflogwr dalu llai na hyn i chi.

Ond efallai y bydd rhaid iddynt dalu rhagor i chi os yw cytundeb eich cyflogaeth yn dweud hynny. Gelwir hyn yn ‘dâl diswyddo cytundebol.

Gallai hyn olygu cyfandaliad mwy neu gael taliad hyd yn oed os ydych wedi gweithio yno am lai na dwy flynedd.

Os nad oes unrhyw sôn am dâl diswyddo yn eich cytundeb neu lyfryn staff, dylech gymryd yn ganiataol y byddwch yn cael y lleiafswm cyfreithiol.

Edrychwch ar eich contract cyflogaeth neu eich llawlyfr staff i gael gwybodaeth am eich tâl diswyddo cytundebol.

Faint o dâl diswyddo a gewch?

arrow icon

Mae faint o dâl diswyddo statudol a gewch yn dibynnu ar:

  • pa mor hir rydych wedi bod yn y swydd
  • yr oedran yr oeddech ym mhob blwyddyn y buoch yn gweithio yno, a
  • eich cyflog presennol – hyd at fwyafswm o £544 yr wythnos yn 2021/22 (£560 yng Ngogledd Iwerddon 2020/21)

Mae uchafswm cyffredinol o dâl diswyddo gallwch ei gael. Mae hyn wedi’i gapio ar £16,320 yn 2021/22 (£16,800 yng Ngogledd Iwerddon 2020/21) – hyd yn oed os yw’ch gwir enillion yn uwch neu hyd eich gwasanaeth yn hwy na hynny.

Dim ond blynyddoedd llawn o wasanaeth sy’n cyfrif, ac mae rhaid i wasanaeth fod yn barhaus.

Dyma beth y dylech ei gael:

Eich oedran
Tâl diswyddo

O dan 22 oed

Hanner wythnos o dâl am bob blwyddyn o wasanaeth 

22 i 40 oed

Wythnos o dâl ambob blwyddyn o wasanaeth 

Dros 41 oed

Wythnos a hanner o dâl am bob blwyddyn o wasanaeth 

Cyfrifo tâl diswyddo - enghraifft

Mae Sally (31 oed) wedi gweithio’n rhan-amser fel dynes trin gwallt i ‘Kurl Up and Dye’ am ddeng mlynedd a dau fis, gan ennill £200 yr wythnos.

Mae ei swydd hi newydd gael ei dileu.

Mae hi’n cael:

  • Hanner wythnos o dâl am y flwyddyn yr oedd hi’n gweithio pan oedd hi dan 22 = £100
  • Naw wythnos o dâl am y naw mlynedd y bu’n gweithio rhwng 22 a 40 = £1,800

Felly y cyfanswm mae hi’n ei gael yw £1,900. 

Tâl yn lle rhybudd a thâl gwyliau

Tâl yn lle rhybudd

Pan gollwch eich swydd mae rhaid i’ch cyflogwr roi

  • leiaf un wythnos o rybudd i chi am hyd at 2 flynedd o wasanaeth, a
  •  wythnos o rybudd am bob blwyddyn gwnaethoch weithio iddynt (hyd at uchafswm o 12 wythnos o rybudd). 

Ond gwiriwch yn eich cytundeb cyflogaeth oherwydd efallai bod cyfnod hirach o rybudd wedi ei gynnwys ynddo y gallwch ei hawlio.

arrow icon

Efallai bydd disgwyl i chi barhau i weithio yn ystod eich cyfnod o rybudd, ond efallai y caniateir i chi adael yn gynt ac weithiau yn syth. Os felly, fe gewch dâl yn lle rhybudd (PILON). Mewn gwirionedd dyma iawndal gan eich cyflogwr am ddod â‘ch cytundeb i ben yn gynnar.

Mae pob taliad PILON, yn gontractiol neu ddim, bellach yn destun didyniadau treth ac yswiriant gwladol.

Mae hyn yn golygu caiff unrhyw dâl sylfaenol yr ystyrir i chi ei gael ei drethu yn yr un modd, os gweithioch yn ystod eich cyfnod o rybudd neu beidio.
Byddai taliadau diswyddo uwchben yr hyn a ystyrir yn PILONs yn parhau i elwa o’r eithriad £30,000 o ran treth a chyfraniadau yswiriant gwladol.

Tâl gwyliau

Peidiwch ag anghofio tâl gwyliau! Os oes gennych wyliau’n ddyledus i chi mae rhaid i’ch cyflogwr eich talu amdano neu adael i chi ei gymryd cyn gadael.

Edrychwch a oes gennych wyliau’n ddyledus i chi. 

£30,000 yn ddi-dreth

Pan fydd eich swydd yn cael ei dileu, byddwch yn debygol o gael cymysgedd o dâl diswyddo (sydd yn iawndal am golli eich swydd) a symiau eraill sy’n ddyledus i chi.

Mae’r £30,000 cyntaf o’ch tâl diswyddo yn ddi-dreth – pa un a ydych yn cael y lleiafswm cyfreithiol neu daliad mwy hael gan eich cyflogwr.

Ni fydd rhaid i chi dalu Yswiriant Gwladol arno ychwaith.

Ond mae tâl gwyliau, tâl yn lle rhybudd ac unrhyw symiau eraill sy’n dâl am eich gwaith yn hytrach na iawndal am golli eich swydd yn cael eu trethu fel tâl. 

arrow icon

Beth os yw eich cyflogwr wedi mynd i'r wal?

Os bydd busnes eich cyflogwr yn mynd i’r wal, byddwch yn parhau i gael tâl diswyddo statudol ac unrhyw dâl gwyliau sy’n daladwy i chi. Ond bydd yn rhaid i chi wneud cais amdanynt o’r Gwasanaeth Ansolfedd yn hytrach na gan eich cyflogwr. 

Defnyddiwch y gwasanaeth hwn os oes gennych daliad diswyddo yn ddyledus i chi gan eich cyflogwr neu arian arall fel cyflog, tâl gwyliau, neu gomisiwn. 

Mae rhaid bod eich cyflogwr yn methu eich talu chi, er enghraifft os yw’n ansolfent. Bydd y Rheolwyr Arbennig yn rhoi manylion i chi ar sut i ymgeisio a rhoi rhif cyfeirnod achos i chi (er enghraifft CN12345678). 

Bydd angen hwn arnoch cyn gallwch ddechrau’ch cais. Yna gallwch wneud eich cais ar-lein ar wefan GOV.UK

arrow icon

Ni allwch wneud cais i’r Gwasanaeth Ansolfedd os ydych yn byw yng Ngogledd Iwerddon. Dysgwch am eich hawliau yng Ngogledd Iwerddon os yw’ch cyflogwr yn ansolfent ar wefan nidirect

Nid yw eich cyflogwr am dalu i chi – beth allwch ei wneud?

Os ydych chi’n meddwl bod eich cyflogwr yn talu’r swm tâl diswyddo anghywir i chi, neu os ydych chi’n anhapus ynglŷn â’r ffordd rydych chi’n cael eich trin - siaradwch â hwy amdano’n gyntaf.

Gallech hefyd siarad â’ch cynrychiolydd undeb llafur, os oes gennych chi un.

Os na fydd hyn yn gweithio, gallwch wneud cwyn gan ddefnyddio trefn gwyno’ch cyflogwr.

Fel arall, mae Acas (y Gwasanaeth Cynghori, Cymodi, a Chyflafareddu) a’r Asiantaeth Cysylltiadau Llafur yn cynnig cyngor diduedd a chyfrinachol rhad ac am ddim.

Os na ellir datrys y materion dylech ystyried gwneud cais i’r tribiwnlys cyflogaeth.

arrow icon
Oedd y wybodaeth yma yn ddefnyddiol?
Diolch am eich adborth.
Rydym bob amser yn ceisio gwella ein gwefan a gwasanaethau, ac mae eich adborth yn ein helpu i ddeall sut rydym yn gwneud.
Chwilio amdanom? Rydym nawr yn HelpwrArian

HelpwrArian yw’r ffordd newydd a chlir i gael help di-duedd am ddim ar gyfer eich holl ddewisiadau arian a phensiwn. Beth bynnag yw eich amgylchiadau neu gynlluniau, symudwch ymlaen gyda HelpwrArian.

Parhau i’r wefan
Chwilio amdanom? Rydym nawr yn HelpwrArian

HelpwrArian yw’r ffordd newydd a chlir i gael help di-duedd am ddim ar gyfer eich holl ddewisiadau arian a phensiwn. Beth bynnag yw eich amgylchiadau neu gynlluniau, symudwch ymlaen gyda HelpwrArian.

Parhau i’r wefan
Chwilio amdanom? Rydym nawr yn HelpwrArian

HelpwrArian yw’r ffordd newydd a chlir i gael help di-duedd am ddim ar gyfer eich holl ddewisiadau arian a phensiwn. Beth bynnag yw eich amgylchiadau neu gynlluniau, symudwch ymlaen gyda HelpwrArian.

Parhau i’r wefan
Siaradwch â ni yn fyw am...
Siaradwch â ni yn fyw am...
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad pensiwn drwy ddefnyddio…
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio…
Oriau
  • Llun – Gwener:9.00am – 5.00pm
  • Sadwrn, Sul a gwyliau bancWedi cau

* Mae galwadau am ddim. Rydym wedi ymrwymo i ddarparu gwasanaeth o safon i chi, felly gellir recordio neu fonitro galwadau at ddibenion hyfforddiant ac i’n helpu i ddatblygu ein gwasanaethau.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio’r ffôn
Oriau
  • Llun – Gwener:8.00am – 6.00pm
  • Sadwrn, Sul a gwyliau bancWedi cau

* Mae galwadau am ddim. Rydym wedi ymrwymo i ddarparu gwasanaeth o safon i chi, felly gellir recordio neu fonitro galwadau at ddibenion hyfforddiant ac i’n helpu i ddatblygu ein gwasanaethau.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad pensiwn drwy ddefnyddio gwesgwrs
Oriau
  • Llun – Gwener:9.00am – 6.00pm
  • Sadwrn, Sul a gwyliau banc:Wedi cau
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio gwesgwrs
Oriau
  • Llun – Gwener:8.00am – 6.00pm
  • Sadwrn:8.00am – 3.00pm
  • Sul a gwyliau banc:Wedi cau
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad pensiwn drwy ddefnyddio ein ffurflen we

Ein nod yw ymateb o fewn 5 diwrnod gwaith.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio ein ffurflen we

Ein nod yw ymateb o fewn 2 diwrnod gwaith.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio WhatsApp

Lawrlwythwch: WhatsApp

Am help i ddatrys eich dyledion neu gwestiynau credyd. Am bopeth arall cysylltwch â ni trwy Wegswrs neu dros y ffôn.