Oes gennych chi bensiwn?
- Mae ein help yn ddiduedd ac am ddim i’w ddefnyddio. Cysylltwch â ni ar-lein neu dros y ffôn ar 0800 756 1012

Cymorth i bobl sy’n gaeth i’w morgais

Os na allwch newid i forgais mwy fforddiadwy, er eich bod yn gyfoes â’ch taliadau, mae rheolau newydd gan yr Awdurdod Ymddygiad Ariannol (FCA) yn golygu bod gan fenthycwyr fwy o hyblygrwydd i’ch helpu i newid morgais. 

Pwy sy’n gaeth i forgais?

A wnaethoch gymryd morgais i brynu eich cartref cyn 2014 a’ch bod bellach yn ei chael yn anodd newid i gytundeb well, hyd yn oed os ydych yn gyfoes â’ch taliadau? Yna gallai hyn fod oherwydd rheolau fforddiadwyedd newydd a gyflwynwyd gan yr FCA.

Mae profion neu asesiadau fforddiadwyedd yn edrych ar eich incwm a’ch treuliau i benderfynu a allwch fforddio’r ad-daliadau morgais.

Ers 2014, gwnaed y rhain yn llawer llymach. Mae hyn yn golygu er y gallech fod wedi pasio’r prawf fforddiadwyedd pan gawsoch y morgais gyntaf, efallai na fyddech yn ei basio nawr.

Ym mis Hydref 2019, cyflwynodd yr Awdurdod Ymddygiad Ariannol (FCA) newidiadau i’r rheolau a allai eich helpu i newid i gytundeb morgais mwy fforddiadwy. Mae’r rheolau newydd hyn yn seiliedig ar eich hanes talu morgais, yn hytrach na’r asesiad fforddiadwyedd.

Bu’n ofynnol i lawer o gwmnïau morgais ysgrifennu at gwsmeriaid nad ydynt yn gallu newid ac a allai elwa o’r newidiadau hyn. Os ydych wedi derbyn llythyr, nid yw’n golygu eich bod yn gymwys yn awtomatig ar gyfer y newidiadau hyn.

A wyf yn gymwys o dan y rheolau newydd?

Bydd benthycwyr yn defnyddio amrywiaeth o feini prawf gwahanol i benderfynu a fyddant yn derbyn eich cais morgais. Mae’r rhain yn amrywio o fenthyciwr i fenthyciwr, ond gallent gynnwys:

  • o leiaf 5 mlynedd yn weddill ar y morgais
  • morgais sy’n weddill o £50,000 o leiaf
  • isafswm gwerth eiddo o £60,000
  • benthyciad i werth (y swm rydych am ei fenthyg o’i gymharu â gwerth eich cartref) o ddim mwy nag 85%
  • mae’r morgais ar eich cartref presennol (felly nid yw ar gael ar gyfer symudwyr cartref neu os ydych ar hyn o bryd yn gosod allan eich cartref)
  • dim newidiadau i’r benthycwyr (dim benthycwyr wedi’u hychwanegu na’u tynnu o’r morgais)
  • ni fethwyd unrhyw daliadau morgais yn ystod y 12 mis diwethaf. Nid yw hyn yn cynnwys gohirio taliadau y cytunwyd arnynt â’ch benthyciwr ac a gymerwyd oherwydd yr achosion o goronafeirws.
  • nid yw eich morgais yn forgais prynu i rentu
  • cynllun ad-dalu clir os ydych ar, ac eisiau aros ar, forgais llog yn unig
  • bydd rhai benthycwyr angen copi o’r llythyr mae eich cwmni morgais wedi’i anfon atoch yn egluro y gall benthycwyr sy’n methu newid allu elwa o’r newidiadau diweddar i’r rheolau.
arrow icon

Morgeisi llog yn unig

Os ydych ar forgais llog yn unig, bydd benthycwyr newydd yn disgwyl i chi gael cynllun ad-dalu i ad-dalu’r morgais sy’n ddyledus ar ddiwedd ei dymor a gallu darparu prawf o’ch gallu i ad-dalu.

Os nad oes gennych hwn, mae’n anhebygol y byddwch yn elwa o’r opsiynau newid newydd. Ni fydd benthycwyr newydd yn cymryd ymlaen morgeisi llog yn unig heb gynllun ad-dalu. Os yw hyn yn berthnasol, dylech siarad â’ch benthyciwr presennol i drafod eich opsiynau.

Gallai rhai benthycwyr gynnig opsiynau sy’n cynnwys newid rhan o’ch morgais i ad-daliad (cyfalaf a llog).  Bydd hyn yn cynyddu eich taliadau misol ond yn eich gadael mewn gwell sefyllfa i ad-dalu’ch morgais yn ddiweddarach neu drwy drefnu i wneud gordaliadau i leihau’r ddyled gyfan a fydd yn ei gwneud yn haws i ailforgeisio yn y dyfodol.

Os ydych yn poeni na fyddwch yn gallu ad-dalu’r morgais, ac/neu rydych wedi cyrraedd neu bron â chyrraedd diwedd tymor eich morgais, dylech weithredu nawr i ddeall eich opsiynau a’r hyn y gallwch ei wneud i wella’ch sefyllfa.

Bydd gweithredu’n gynnar yn eich rhoi yn y sefyllfa orau bosibl ar ddiwedd eich morgais, neu’n gwella eich opsiynau i gael cytundeb morgais newydd well yn y dyfodol.

arrow icon

Morgeisi Prynu i Rentu

Os oes gennych forgais Prynu i Rentu, ni fyddwch yn gymwys o dan y rheolau hyn.

Os oes gennych forgais preswylio â ‘chaniatad i rentu’ ac yn bwriadu parhau i rentu allan eich eiddo, ni fyddwch yn gymwys am y newidiadau hyn.

Sut gallai’r newidiadau fy helpu?

Gall benthycwyr nawr ddefnyddio asesiad fforddiadwyedd wedi’i addasu, sy’n golygu y gallant ddewis peidio â gofyn am dystiolaeth o’ch incwm a’ch treuliau neu gymhwyso prawf straen. Mae prawf straen yn ei gwneud yn ofynnol i fenthyciwr wirio a allwch barhau i wneud taliadau pe bai’r gyfradd llog ar eich morgais yn codi.

Gall benthycwyr morgeisi gynnal asesiad fforddiadwyedd wedi’i addasu os ydych:

  • â morgais preswyl ar eich cartref
  • yn gyfoes â’ch taliadau morgais ac wedi bod am y 12 mis diwethaf
  • ddim eisiau benthyca mwy - heblaw talu am unrhyw ffioedd sy’n gysylltiedig â’r morgais
  • ddim yn edrych i symud cartref.

Gall benthycwyr ddefnyddio’r rheolau hyn i gynnig morgais newydd i chi cyhyd ag y bydd yn fwy fforddiadwy i chi na’ch cytundeb presennol.

Nid oes rhaid i fenthycwyr ddefnyddio’r asesiad fforddiadwyedd newydd wedi’i addasu. Bydd rhai yn dewis eich helpu trwy wneud newidiadau eraill i’r ffordd maent yn asesu fforddiadwyedd. Mae cynnig unrhyw forgais newydd yn benderfyniad i fenthycwyr, felly bydd yr hyn sydd ar gael yn amrywio rhwng cwmnïau ac ni fydd pob un sy’n gaeth i’w morgais yn gymwys ar gyfer pob morgais.

Pa opsiynau newid eraill sydd ar gael?

Os gallwch ddangos bod y morgais (gan gynnwys cynlluniau ad-dalu) yn fforddiadwy, mae nifer o ffyrdd eraill y gallai benthyciwr helpu. Er enghraifft, gallai benthyciwr:

  • symleiddio sut maent yn gwirio a allwch fforddio’ch morgais os bydd cyfraddau llog yn codi
  • ystyried opsiynau eraill ar gyfer benthycwyr hŷn, er enghraifft morgeisi llog yn unig wedi ymddeoliad neu ryddhau ecwiti
  • ystyried trosi’n llwyr neu’n rhannol i forgais ad-daliad o forgais llog yn unig
  • edrych ar bob cais yn unigol yn lle defnyddio dull awtomataidd.

Sut mae cael help a beth rwyf yn ei wneud nesaf?

arrow icon

Os ydych am drafod eich opsiynau â chyngynghorydd morgeisi wedi’i reoleiddio, gallwch lawrlwytho rhestr o gwmniau a fydd cyngynghorydd ganddynt sy’n gallu trafod eich opsiynau yn fwy manwl (PDF, 918KB)

arrow icon

Os ydych yn cael trafferth talu’ch morgais neu os ydych mewn ôl-ddyledion

Os ydych yn ei chael yn anodd talu’ch morgais, neu eisoes ar ei hôl o ran taliadau, mae’n bwysig gweithredu cyn gynted â phosib.

Os nad ydych wedi gwneud yn barod, gwnewch yn siwr eich bod yn cysylltu â’ch benthyciwr i siarad am eich opsiynau.

arrow icon
Oedd y wybodaeth yma yn ddefnyddiol?
Diolch am eich adborth.
Rydym bob amser yn ceisio gwella ein gwefan a gwasanaethau, ac mae eich adborth yn ein helpu i ddeall sut rydym yn gwneud.
Chwilio amdanom? Rydym nawr yn HelpwrArian

HelpwrArian yw’r ffordd newydd a chlir i gael help di-duedd am ddim ar gyfer eich holl ddewisiadau arian a phensiwn. Beth bynnag yw eich amgylchiadau neu gynlluniau, symudwch ymlaen gyda HelpwrArian.

Parhau i’r wefan
Chwilio amdanom? Rydym nawr yn HelpwrArian

HelpwrArian yw’r ffordd newydd a chlir i gael help di-duedd am ddim ar gyfer eich holl ddewisiadau arian a phensiwn. Beth bynnag yw eich amgylchiadau neu gynlluniau, symudwch ymlaen gyda HelpwrArian.

Parhau i’r wefan
Chwilio amdanom? Rydym nawr yn HelpwrArian

HelpwrArian yw’r ffordd newydd a chlir i gael help di-duedd am ddim ar gyfer eich holl ddewisiadau arian a phensiwn. Beth bynnag yw eich amgylchiadau neu gynlluniau, symudwch ymlaen gyda HelpwrArian.

Parhau i’r wefan
Siaradwch â ni yn fyw am...
Siaradwch â ni yn fyw am...
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad pensiwn drwy ddefnyddio…
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio…
Oriau
  • Llun – Gwener:9.00am – 5.00pm
  • Sadwrn, Sul a gwyliau bancWedi cau

* Mae galwadau am ddim. Rydym wedi ymrwymo i ddarparu gwasanaeth o safon i chi, felly gellir recordio neu fonitro galwadau at ddibenion hyfforddiant ac i’n helpu i ddatblygu ein gwasanaethau.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio’r ffôn
Oriau
  • Llun – Gwener:8.00am – 6.00pm
  • Sadwrn, Sul a gwyliau bancWedi cau

* Mae galwadau am ddim. Rydym wedi ymrwymo i ddarparu gwasanaeth o safon i chi, felly gellir recordio neu fonitro galwadau at ddibenion hyfforddiant ac i’n helpu i ddatblygu ein gwasanaethau.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad pensiwn drwy ddefnyddio gwesgwrs
Oriau
  • Llun – Gwener:9.00am – 6.00pm
  • Sadwrn, Sul a gwyliau banc:Wedi cau
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio gwesgwrs
Oriau
  • Llun – Gwener:8.00am – 6.00pm
  • Sadwrn:8.00am – 3.00pm
  • Sul a gwyliau banc:Wedi cau
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad pensiwn drwy ddefnyddio ein ffurflen we

Ein nod yw ymateb o fewn 5 diwrnod gwaith.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio ein ffurflen we

Ein nod yw ymateb o fewn 2 diwrnod gwaith.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio WhatsApp

Lawrlwythwch: WhatsApp

Am help i ddatrys eich dyledion neu gwestiynau credyd. Am bopeth arall cysylltwch â ni trwy Wegswrs neu dros y ffôn.