Cyllid i addasu’ch cartref i’w wneud yn hygyrch

Mae gennych yr hawl i gael asesiad gan eich awdurdod lleol os ydych angen cymorth gyda bywyd dyddiol oherwydd eich bod yn

• hŷn
• anabl, neu
• mae gennych gyflwr iechyd hirdymor.

Os nad ydych wedi’i wneud eisoes, cysylltwch â’ch adran gwasanaethau cymdeithasol lleol i drefnu asesiad o’ch anghenion.

Mae’r cymorth ariannol sydd ar gael yn dibynnu ar a yw’r addasiadau mae angen i chi eu gwneud i’ch cartref yn rhai mân neu fawr.

• Mae enghreifftiau o fân addasiadau yn cynnwys gosod tapiau lifer yn y gegin, neu reiliau llaw o gwmpas y cartref.
• Mae enghreifftiau o addasiadau mawr yn cynnwys, er enghraifft, gosod ystafell gawod ar y llawr gwaelod, lledu drysau, neu wneud arwynebau gwaith yn eich cegin yn is.

Os oes angen i chi addasu'ch cartref, gallwch wneud cais i'r cyngor, neu HSCNI, am offer neu gymorth.

Fel arfer bydd eich awdurdod lleol yn darparu cyfarpar a mân addasiadau sy’n costio’n llai na £1,000 i chi am ddim. Mae hyn cyhyd â’ch bod wedi’ch asesu fel rhywun sydd ei angen a’ch bod yn gymwys.

Mae’n bosibl y bydd yn rhaid i chi dalu tuag at gyfarpar a mân addasiadau. Ond mae’n rhaid i’r swm y gofynnir i chi ei dalu fod yn rhesymol ac yn seiliedig ar eich amgylchiadau ariannol.

Fel arfer bydd eich cyngor lleol yn darparu cyfarpar neu addasiadau angenrheidiol sy’n costio’n llai na £1,500 i chi am ddim.

Bydd eich ymddiriedolaeth leol yn penderfynu a fyddant yn ariannu’r cyfarpar neu fân addasiad neu a fydd yn rhaid ichi dalu amdano’ch hunan.

Ar gyfer addasiadau mwy i wneud eich cartref yn hygyrch, fel arfer bydd yn rhaid i chi wneud cais am Grant Cyfleusterau i’r Anabl.

Telir y rhain gan eich awdurdod lleol - neu’r ‘Local Housing Executive’ os ydych yn byw yng Ngogledd Iwerddon.

Gallwch wneud cais i gael Grant Cyfleusterau i’r Anabl os yw’ch awdurdod lleol yn fodlon bod angen y gwaith rydych yn trefnu ei wneud ac os yw’n briodol ar gyfer eich anghenion.

Fel arfer mae hyn yn golygu cael asesiad gan therapydd galwedigaethol.

Mae'r grantiau yn brawf modd – oni bai eich bod yn gwneud cais am blentyn anabl o dan 17 oed. Felly bydd yr awdurdod lleol yn ystyried unrhyw incwm ac arbedion sydd gennych chi a'ch partner.

Mae’r uchafswm y gallwch ei gael ar gyfer Grant Cyfleusterau i’r Anabl yn dibynnu ymhle yn y DU rydych yn byw.

Os ydych chi'n byw yng Nghymru a Lloegr, darganfyddwch sut i hawlio Grant Cyfleusterau i'r AnablYn agor mewn ffenestr newydd ar GOV.UK. Nid yw'r grant hwn ar gael yn yr Alban.

Yng Ngogledd Iwerddon , darganfyddwch fwy Grantiau Cyfleusterau i’r Anabl ar wefan nidirect

Os nad ydych yn siŵr ble i ddechrau o ran cael cyllid, cynllunio’r gwaith a chyflogi crefftwyr - gall Asiantaethau Gwella Cartrefi leddfu llawer o’r gofid.

Gallant helpu mewn amrywiaeth o ffyrdd, gan gynnwys:

• Nôl Dyfyniadau

• llunio cynlluniau ar gyfer y gwaith

• ymweld â'ch cartref a rhoi cyngor, a 

• gwirio pa gymorth ariannol y gallech fod yn gymwys amdano.

Maent hefyd yn cyhoeddi rhestr o grefftwyr dibynadwy ar eu gwefan.

Am ragor o wybodaeth yn:

• Lloegr, chwiliwch y cyfeirlyfrau ar-lein o Asiantaethau Gwella CartrefiYn agor mewn ffenestr newydd

• Yr Alban, gweler Care & repair Yr AlbanYn agor mewn ffenestr newydd

• Cymru, gweler Care & Repair CymruYn agor mewn ffenestr newydd

• Gogledd Iwerddon, gweler asiantaethau gwella cartref yr Housing ExecutiveYn agor mewn ffenestr newydd

Os ydych yn byw yng Ngogledd Iwerddon, mae nifer o grantiau ar gael i wella neu addasu’ch cartref.

Am fanylion o’r cyllid sydd ar gael gweler gwefan yr Housing Executive

Os nad ydych chi'n gallu sicrhau cyllid mewn mannau eraill, mae yna nifer o elusennau a allai fod yn gallu helpu.

Er enghraifft am gymorth gyda gwaith adeiladu a chyfarpar i bobl anabl, ewch i wefan Edward Gostling Foundation.

Gwiriwch wefan Turn2Us - gwasanaeth am ddim sy’n helpu pobl i gael mynediad i fudd-daliadau lles, grantiau a chymorth arall.

Os ydych yn anabl, gallai unrhyw waith adeiladu a wnewch i addasu’ch cartref fod â chyfradd o ddim ar gyfer TAW.

Darganfyddwch fwy am eithriadau TAW ar waith adeiladu ar wefan GOV.UK

Os yw’r addasiadau rydych yn trefnu eu gwneud i’ch cartref yn gwthio’ch eiddo i fand Treth Cyngor uwch, efallai y bydd gennych hawl i dderbyn gostyngiad ar eich Treth Gyngor.

Gelwir hyn yn ‘Cynllun Gostyngiad Band i’r Anabl’.