Oes gennych chi bensiwn?
- Mae ein help yn ddiduedd ac am ddim i’w ddefnyddio. Cysylltwch â ni ar-lein neu dros y ffôn ar 0800 756 1012

Eich hawliau pan fyddwch yn dychwelyd i'r gwaith ar ôl absenoldeb mamolaeth

Cyn i chi ddychwelyd i'r gwaith ar ôl absenoldeb mamolaeth, mae'n bwysig gwybod eich hawliau am eich swydd, tâl, gwyliau a gweithio'n hyblyg.

Pryd i ddweud wrth eich cyflogwr

Mae rhaid i chi roi wyth wythnos o rybudd i’ch cyflogwr os ydych yn dymuno dychwelyd i’r gwaith yn gynharach neu’n hwyrach na’r dyddiad rydych wedi cytuno arno.

Yr un swydd, yr un telerau ac amodau

Mae’n hawdd tybio y bydd popeth yn ôl fel yr oedd pan fyddwch yn dychwelyd i’r gwaith ar ôl lwfans mamolaeth.

Ond mae chwe mis neu flwyddyn yn amser hir, ac mae’n bosibl bod newidiadau mawr wedi digwydd yn y gwaith - heb sôn am y newidiadau anferth yn eich bywyd eich hun.

Felly, mae’n bwysig gwybod beth yw’ch sefyllfa.

Yn gyffredinol, mae gennych hawl i ddychwelyd i’r un swydd ar yr un telerau ac amodau ar ôl absenoldeb mamolaeth.

Ond weithiau ni fydd yn ymarferol i fynd yn ôl i union yr un swydd - er enghraifft, os oedd eich rôl yn cynnwys gweithio shifftiau nos ac nad ydych yn gallu eu gwneud mwyach.

Os yw hyn yn wir, mae hawl gennych gael cynnig swydd debyg ar delerau ac amodau sydd o leiaf gystal â’ch rôl flaenorol.

Os yw’ch rôl wedi cael ei dileu, dylech gael cynnig swydd arall addas.

Os nad oes un, efallai y bydd gennych hawl i dâl diswyddo.

arrow icon

Cyflog ac amodau

Mae gennych hawl i gael unrhyw godiadau cyflog neu welliannau o ran telerau ac amodau eich swydd a ddigwyddodd yn ystod eich cyfnod o absenoldeb.

Gwyliau

Mae’ch hawl i wyliau’n cynyddu tra rydych ar absenoldeb mamolaeth yn yr un modd ag y byddai pe byddech wedi bod yn y gwaith.

Felly os nad ydych wedi ychwanegu hyn at eich absenoldeb mamolaeth, yn aml mae gennych hawl i gymryd yr hyn sydd ar ôl. Ond holwch eich cyflogwr yn gyntaf.

Gweithio hyblyg

Efallai yr hoffech ystyried gofyn am drefniant gweithio hyblyg i wella’ch cydbwysedd rhwng bywyd a gwaith.

Bydd hyn yn cynnwys:

  • rhannu swydd
  • gweithio o gartref
  • oriau cyfnodol
  • gwaith rhan amser.

I wneud cais am weithio hyblyg, mae angen i chi fod wedi gweithio i’ch cyflogwr am o leiaf 26 wythnos (yn cynnwys absenoldeb mamolaeth).

Ond cofiwch, dim ond yr hawl i ofyn am weithio hyblyg sydd gennych – nid yr hawl i’w gael.

Os yw’ch cyflogwr yn cytuno, cofiwch y bydd fel arfer yn cymryd tua 14 wythnos o’ch cais am weithio hyblyg i weithredu’r trefniant newydd.

arrow icon

Absenoldeb rhiant

arrow icon

A ydych wedi gweithio i'ch cyflogwr am fwy na blwyddyn? Yna mae gennych yr hawl i gymryd hyd at 18 wythnos o absenoldeb rhiant di-dâl ar gyfer pob plentyn - hyd at ei ben-blwydd yn 18 oed yn y rhan fwyaf o achosion.

Efallai y byddwch yn cymryd absenoldeb rhiant i:

  • edrych ar ysgolion newydd
  • treulio mwy o amser gyda'ch plentyn
  • treulio mwy o amser gyda theulu sy'n ymweld
  • setlo plant i drefniadau gofal plant newydd.

Nid oes yn rhaid cymryd absenoldeb rhiant i gyd gyda’i gilydd -  ond mae’n rhaid ei gymryd fesul wythnos o hyd (oni bai fod gan eich plentyn anabledd).

Y mwyaf y gall pob rhiant gymryd pob blwyddyn yw pedair wythnos ar gyfer pob plentyn, oni bai bod eich cyflogwr wedi cytuno fel arall.

arrow icon

Cadw mewn cysylltiad

Mae gan eich cyflogwr hawl i gysylltu'n rhesymol â chi yn ystod eich absenoldeb mamolaeth - er enghraifft, i ddweud wrthych am:

  • swyddi gwag
  • newidiadau yn y gwaith, neu
  • cyfleoedd ar gyfer dyrchafiad neu swyddi gwag.

Gallwch hefyd weithio hyd at ddeg diwrnod yn ystod eich absenoldeb mamolaeth heb golli tâl mamolaeth neu fudd-daliadau, neu dod â'ch absenoldeb i ben.

Gelwir y rhain yn ddyddiau ‘cadw mewn cysylltiad’ a dim ond os ydych chi a'ch cyflogwr yn cytuno y gellir eu gweithio.

Os credwch nad yw'ch cyflogwr yn deg

Os nad ydych yn credu bod eich cyflogwr yn eich trin yn gywir neu'n cydnabod eich hawliau pan ewch yn ôl i'r gwaith, mae rhai pethau y gallwch eu gwneud.

  1. Darganfyddwch ai gwahaniaethu yw'r hyn sy'n digwydd. Darllenwch fwy am wahaniaethu ar wefan Cyngor ar Bopeth
  2. Siaradwch â'ch cyflogwr - yr adran Adnoddau Dynol efallai. Efallai y gallwch ddatrys y mater yn anffurfiol. Os nad ydych yn siŵr ble i ddechrau, ceisiwch siarad â'ch undeb llafur neu gynrychiolydd gweithwyr os oes gennych un. Neu efallai y bydd Acas yn gallu helpu - darganfyddwch fwy ar y wefan Acas
  3. Os na allwch ddatrys y mater, gallwch wneud cwyn ysgrifenedig. Darganfyddwch fwy ar y wefan.

Gall y gwefannau hyn gynnig mwy o help a chyngor i chi:

Oedd y wybodaeth yma yn ddefnyddiol?
Diolch am eich adborth.
Rydym bob amser yn ceisio gwella ein gwefan a gwasanaethau, ac mae eich adborth yn ein helpu i ddeall sut rydym yn gwneud.
Chwilio amdanom? Rydym nawr yn HelpwrArian

HelpwrArian yw’r ffordd newydd a chlir i gael help di-duedd am ddim ar gyfer eich holl ddewisiadau arian a phensiwn. Beth bynnag yw eich amgylchiadau neu gynlluniau, symudwch ymlaen gyda HelpwrArian.

Parhau i’r wefan
Chwilio amdanom? Rydym nawr yn HelpwrArian

HelpwrArian yw’r ffordd newydd a chlir i gael help di-duedd am ddim ar gyfer eich holl ddewisiadau arian a phensiwn. Beth bynnag yw eich amgylchiadau neu gynlluniau, symudwch ymlaen gyda HelpwrArian.

Parhau i’r wefan
Chwilio amdanom? Rydym nawr yn HelpwrArian

HelpwrArian yw’r ffordd newydd a chlir i gael help di-duedd am ddim ar gyfer eich holl ddewisiadau arian a phensiwn. Beth bynnag yw eich amgylchiadau neu gynlluniau, symudwch ymlaen gyda HelpwrArian.

Parhau i’r wefan
Siaradwch â ni yn fyw am...
Siaradwch â ni yn fyw am...
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad pensiwn drwy ddefnyddio…
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio…
Oriau
  • Llun – Gwener:9.00am – 5.00pm
  • Sadwrn, Sul a gwyliau bancWedi cau

* Mae galwadau am ddim. Rydym wedi ymrwymo i ddarparu gwasanaeth o safon i chi, felly gellir recordio neu fonitro galwadau at ddibenion hyfforddiant ac i’n helpu i ddatblygu ein gwasanaethau.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio’r ffôn
Oriau
  • Llun – Gwener:8.00am – 6.00pm
  • Sadwrn, Sul a gwyliau bancWedi cau

* Mae galwadau am ddim. Rydym wedi ymrwymo i ddarparu gwasanaeth o safon i chi, felly gellir recordio neu fonitro galwadau at ddibenion hyfforddiant ac i’n helpu i ddatblygu ein gwasanaethau.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad pensiwn drwy ddefnyddio gwesgwrs
Oriau
  • Llun – Gwener:9.00am – 6.00pm
  • Sadwrn, Sul a gwyliau banc:Wedi cau
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio gwesgwrs
Oriau
  • Llun – Gwener:8.00am – 6.00pm
  • Sadwrn:8.00am – 3.00pm
  • Sul a gwyliau banc:Wedi cau
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad pensiwn drwy ddefnyddio ein ffurflen we

Ein nod yw ymateb o fewn 5 diwrnod gwaith.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio ein ffurflen we

Ein nod yw ymateb o fewn 2 diwrnod gwaith.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio WhatsApp

Lawrlwythwch: WhatsApp

Am help i ddatrys eich dyledion neu gwestiynau credyd. Am bopeth arall cysylltwch â ni trwy Wegswrs neu dros y ffôn.