Os oedd gennych gytundeb cyllid modur gyda chomisiwn heb eu datgan, efallai y gallech hawlio iawndal. Cyflwynodd yr Awdurdod Ymddygiad Ariannol (FCA) gynllun iawndal ar gyfer cyllid ceir a gamwerthwyd lle gallai unrhyw un sy'n gymwys dderbyn cyfartaledd o dros £800 ar gyfer pob cytundeb ond mae'r cynllun wedi'i ohirio gan heriau cyfreithiol. Dyma beth sy'n digwydd, beth allwch chi ei wneud a beth ddylech chi ei osgoi.
Oedi cyfreithiol i'r cynllun iawndal
Yn dilyn heriau cyfreithiol, mae'r llysoedd wedi atal rhannau o'r cynllun iawndal. Byddant yn clywed yr achosion ym mis Chwefror 2027.
I rai pobl sy’n disgwyl taliadau, mae’n golygu oedi tan o leiaf Gwanwyn 2027. Efallai y bydd ychydig o bobl yn derbyn cynnig iawndal cyn hynny, ond nid pawb.
Nid oes rhaid i fenthycwyr sy'n aros am y canlyniad gyfrifo na thalu iawndal nes bod y dyfarniad cyfreithiol yn dod drwodd, er bod un cwmni wedi dechrau gwneud cynigionYn agor mewn ffenestr newydd o fis Tachwedd 2026. Mae'r FCA wedi cyhoeddi taflen ffeithiau am gynigion setliad
Beth sy'n digwydd nesaf yn yr her gyfreithiol?
Mae tri chanlyniad posibl:
- Efallai y bydd iawndal yn cael ei dalu yn 2027 os yw'r llysoedd yn hapus â chynllun yr FCA ac nad oes unrhyw apeliadau.
- Os yw'r llysoedd yn gwrthod rhan neu'r cyfan o'r cynllun, mae'r FCA yn dweud y gallai taliadau gael eu gohirio tan 2028.
- Neu, os caiff y cynllun ei wrthdroi a bod yr FCA yn poeni am fwy o oedi i'r rhai sy'n aros, mae wedi dweud y gallai awgrymu bod pawb yn cwyno'n uniongyrchol i'w benthyciwr. Byddai angen i gwmnïau ymateb o fewn 8 wythnos. Os nad ydych chi'n hapus â'u penderfyniad, byddech chi'n cwyno i'r Ombwdsmon AriannolYn agor mewn ffenestr newydd
Beth i'w ystyried os cewch gynnig setliad
Mae'r FCA wedi ysgrifennu canllawiau ar gynigion setliad ar gwynionYn agor mewn ffenestr newydd y mae'n rhaid i fenthycwyr eu hanfon gydag unrhyw gynigion maen nhw'n eu gwneud. Rhaid i unrhyw gynnig gyfateb i’r hyn y byddech chi'n ei gael o dan y cynllun iawndal, neu fod yn fwy na hynny
Efallai y bydd rhai cwmnïau yn dewis gwneud cynigion gwirfoddol i rai pobl wrth aros am ganlyniad yr her gyfreithiol.
Os ydych chi'n cael cynnig, mae'r FCA yn dweud y dylech wirio sut mae'n cael ei gyfrifo, a yw'n iawn i chi, ac nad yw'n sgam - sy'n golygu gwneud yn siŵr ei fod yn bendant wedi dod gan eich benthyciwr.
Gallwch:
- dderbyn y cynnig nawr a chael yr iawndal a nodir
- aros i'r achos cyfreithiol orffen i weld beth y cytunwyd arno (efallai y bydd apeliadau yn golygu dim taliadau tan 2028)
- ffeilio hawliad mewn llys sirol.
Os byddwch yn derbyn y cynnig, bydd yr iawndal yn 'llawn a therfynol' - byddwch allan o'r cynllun. Bydd eich cwyn drosodd ac ni fyddwch yn gallu hawlio mwy yn nes ymlaen, hyd yn oed pe byddech wedi cael mwy pan fydd yr her gyfreithiol yn cael ei benderfynu. Yn yr un modd, ni fydd y benthyciwr yn gallu cymryd unrhyw arian yn ôl oddi wrthych os yw'r canlyniad cyfreithiol yn dweud eu bod swm llai yn ddyledus i chi na'r hyn a gynigiwyd i chi.
Os ydych chi'n gwrthod y cynnig, rhaid i'ch benthyciwr ymateb i ddweud wrthych a oes arian yn ddyledus i chi a faint, ond mae'r amserlen ar gyfer eu hymateb yn dibynnu ar yr hyn sy'n digwydd yn y llysoedd.
Mae amser o hyd i gwyno. Gorau po gyntaf y byddwch chi'n cwyno, y cyflymaf y byddwch chi'n gwybod a yw eich cwyn yn cael ei derbyn neu ei gwrthod.
Byddwn yn diweddaru'r dudalen hon yn rheolaidd gyda'r holl wybodaeth wedi'i chadarnhau cyn gynted â phosibl.
Os ydych chi'n cwyno ond nad oes iawndal yn ddyledus i chi
Os ydych chi eisoes wedi cwyno, bydd angen i fenthycwyr ddweud wrthych os nad oes iawndal yn ddyledus i chi o dan y cynllun.
Mewn rhai achosion efallai na fydd eich benthyciwr yn siŵr eto a ydych chi'n gymwys ai peidio. Mae hyn oherwydd bod yr heriau cyfreithiol yn edrych eto ar:
- bryd rydych y tu allan i’r terfyn amser i gyflwyno cwyn, a
- pha mor amlwg oedd hi i chi fod gan y gwneuthurwr ceir, y deliwr a'r benthyciwr gysylltiad.
Sut allwch chi gwyno os nad ydych chi'n credu bod penderfyniad eich benthyciwr yn deg
Os yw eich benthyciwr yn dweud nad oes iawndal yn ddyledus i chi ond eich bod chi'n credu bod hyn yn gamgymeriad:
- Yn gyntaf gofynnwch i'ch benthyciwr adolygu eu penderfyniad.
- Os ydych chi'n anfodlon â'r canlyniad hwnnw, gallwch gwyno i'r Gwasanaeth Ombwdsmon Ariannol.
- Gallech hawlio drwy'r llysoedd. Gallai hyn fod yn ddrud.
- Os yw eich cwyn hefyd yn cynnwys pethau y tu allan i'r cynllun, dylai eich benthyciwr ddweud wrthych chi ganlyniad y rhan o'ch cwyn nad yw yn y cynllun.
Osgoi defnyddio cwmni rheoli hawliadau neu gwmni cyfreithiol
Bydd hawlio iawndal eich hun yn golygu eich bod chi'n cadw pob ceiniog sy'n ddyledus i chi.
Efallai eich bod chi wedi gweld hysbysebion ar gyfer cwmnïau a all hawlio iawndal ar eich rhan (a elwir yn gwmnïau rheoli hawliadau, neu CMCs). Fel arfer, mae'r cwmnïau hyn yn cymryd cyfran fawr o unrhyw iawndal. Er enghraifft, os oedd £1,000 yn ddyledus i chi mewn iawndal:
- gallai defnyddio CMC adael cyn lleied â £640 ar ôl o'r arian sy'n ddyledus i chi
- ond bydd cwyno eich hun yn sicrhau eich bod chi'n cael y £1,000 llawn
Dylech osgoi hysbysebion ‘awgrymiadau arian’ cyllid car gan CMCs a chwmnïau cyfreithiol ar y cyfryngau cymdeithasol. Mae ymchwil gan reoleiddwyr, gan gynnwys yr Awdurdod Ymddygiad Ariannol (FCA), wedi canfod bod hysbysebion sy'n ymddangos fel pe baent yn cynnig cyngor annibynnol gan arbenigwr neu bersonoliaeth enwog, yn aml yn hyrwyddiadau â thâl gan gwmnïau rheoli hawliadau (CMCs) a chwmnïau cyfreithiol sy'n annog pobl i gofrestru ar gyfer cheisiadau cyllid ceir.
Ni fydd CMC neu gwmni cyfreithiol yn gyflymach nac yn gwneud unrhyw beth na allwch ei wneud eich hun – a gallai eu hosgoi arbed £100 i chi.
Beth os ydw i eisoes wedi cofrestru gyda chwmni rheoli hawliadau?
Os ydych chi eisoes wedi cofrestru gydag un o'r cwmnïau hyn, gallwch ganslo. Ond bydd angen i chi wirio a oes rhaid i chi dalu ffi ganslo. Gallwch ofyn i adael am ddim os cawsoch eich cofrestru heb roi eich caniatâd, os cawsoch eich camarwain, neu os cawsoch eich trin yn annheg. Os byddwch yn canslo, rhaid i unrhyw ffi fod yn deg ac yn adlewyrchu faint o waith y mae’r cwmni eisoes wedi’i wneud.
Dylai'r cwmni roi crynodeb i chi o'r gwaith maen nhw wedi'i wneud hyd yn hyn. Os nad ydych chi'n credu eu bod nhw'n esbonio pethau'n glir, gallwch chi gwyno i'r cwmni. Gallwch chi hefyd wneud hyn os ydych chi'n credu eich bod chi wedi cael eich camarwain gan hysbysebu, eich bod chi wedi cael ffioedd afresymol neu eich bod chi wedi cael eich trin yn annheg.
Os ydych yn anhapus gyda’r ffordd y mae CMC neu gwmni cyfreithiol wedi delio â’ch achos, gallwch wneud cwyn yn uniongyrchol i’r cwmni. Mae’r FCA wedi creu templed llythyr y gallwch ei lawrlwytho i helpu gyda’ch cwynYn agor mewn ffenestr newydd
Os ydych chi'n anhapus ag ymateb y cwmni, gallwch godi'ch cwyn gyda:
Pwy sy’n gymwys i gael iawndal?
Gallech fod yn gymwys i gael iawndal am unrhyw gytundeb cyllid modur (gan gynnwys ceir, faniau, faniau gwersylla a beiciau modur) os na ddywedwyd wrthych ei fod:
- yn cynnwys trefniant comisiwn dewisol (DCA)
- wedi cael comisiwn annheg o uchel neu
- wedi cael rhwymiad cytundebol - trefniant rhwng y benthyciwr a'r brocer, gan roi hawliau unigryw iddynt ddarparu credyd.
Mae hefyd angen iddo fod wedi'i gytuno rhwng 6 Ebrill 2007 ac 1 Tachwedd 2024.
Bydd cytundebau Prynu Contract Personol (PCP) a Hurbwrcas (HP) yn gymwys. Fodd bynnag, os gwnaethoch logi car trwy Llogi Contract Personol (PCH), ni fyddwch yn cael iawndal trwy'r cynllun hwn.
Mae’n fwy tebygol y byddwch yn cael iawndal os oedd eich cytundeb yn cynnwys DCA
Mae un math o gomisiwn, o'r enw trefniant comisiwn dewisol (DCA), wedi'i wahardd. Mae cwsmeriaid a oedd â chytundebau cyllid gyda DCA yn debygol o dderbyn iawndal.
Os ydych chi'n credu efallai eich bod wedi prynu'ch cerbyd gyda chytundeb DCA, gallwch gyflwyno cwyn nawr.
Os nad oedd gan eich cytundeb DCA
Efallai y bydd arian yn ddyledus i chi os:
- ni chafodd comisiynau yn eich cytundeb cyllid eu datgelu'n briodol i chi, ac
- roedd y swm a dalwyd gennych mewn comisiwn yn annheg o uchel.
Os ydych chi'n teimlo bod eich cytundeb yn annheg, y cam nesaf yw cyflwyno cwyn.
Gallwch wneud hyn nawr. Darganfyddwch sut i wneud cwyn
Oes angen i mi gwyno?
Dylai cwsmeriaid a gyflwynodd gwyn cyn bod y cynllun i fod i ddechrau (30 Mehefin yn wreiddiol 2026) gael iawndal yn gyflymach
Os dewiswch beidio â chwyno, byddwch yn dal i gael taliad os ydych yn gymwys, ond mae'n debygol o fod yn arafach.
Mae defnyddio templed am ddim i gyflwyno cwyn yn golygu y gallwch osgoi cwmnïau rheoli hawliadau a sicrhau eich bod yn cael yr holl arian sy'n ddyledus i chi.
Sut i wneud cwyn
Defnyddiwch dempled llythyr cwyn am ddim
Os ydych chi'n meddwl am gwyno, mae'n syniad da i ddefnyddio llythyr templed am ddim fel nad oes angen i chi dalu cwmni rheoli hawliadau neu gwmni cyfreithiol. Gall y cwmnïau hyn godi hyd at 36% o unrhyw iawndal sy'n ddyledus i chi ac ni fydd yn gyflymach.
Mae'r FCA yn rhestru manylion cyswllt pob cwmni a sut i wneud cwyn iddyntYn agor mewn ffenestr newydd
Mae templed llythyr cwyno am ddim ar gael hefyd ar:
Cyflwyno eich cwyn
Casglwch unrhyw wybodaeth am gyllid eich car. Yna gwnewch gŵyn i'ch benthyciwr, yn ysgrifenedig yn ddelfrydol.
Bydd angen i chi gwyno wrth y cwmni yr oeddech yn ei dalu bob mis. Os nad ydych yn siŵr pwy ydyw, gallwch wirio'ch adroddiad credyd (os oedd y cytundeb yn weithredol yn ystod y chwe blynedd diwethaf) neu hen gyfriflenni banc os oes gennych rai.
Dywedwch wrth y benthyciwr eich bod wedi talu comisiwn cudd a chynnwys cymaint o wybodaeth ag sydd gennych.
Os ydych chi’n gymwys i gael iawndal
Os yw'ch benthyciwr yn cytuno eich bod yn gymwys i gael iawndal, byddant yn eich gwahodd i ymuno â'r cynllun iawndal.
Ar ôl i chi ymuno â'r cynllun:
- bydd eich benthyciwr yn cadarnhau a oes iawndal yn ddyledus i chi, ynghyd â faint y byddwch chi'n ei gael
- byddwch yn cael eich talu y swm sy’n ddyledus i chi o fewn cyfnod amser penodol sydd heb ei gadarnhau eto.
Os ydych chi eisoes wedi cwyno, efallai y bydd eich benthyciwr yn dweud wrthych os nad oes iawndal yn ddyledus i chi. Ond efallai y bydd rhai cwmnïau yn aros nes bod y broses gyfreithiol yn dod i ben cyn rhoi gwybod i chi, felly os nad ydych wedi clywed eto, gall eich cwyn gael ei wrthod o hyd.
Os yw’chbenthyciwr yn dweud nad ydych chi’n gymwys
Mae'n rhaid i fenthycwyr dalu iawndal i chi os ydych chi'n bodloni meini prawf yr FCA ar bwy sy'n gymwys. Os yw'ch benthyciwr yn dweud nad ydych yn gymwys, yn anffodus mae'n annhebygol y bydd unrhyw iawndal yn ddyledus i chi.
Fodd bynnag, os ydych chi'n anghytuno, gallwch barhau i fynd â'ch cwyn i'r Gwasanaeth Ombwdsmon Ariannol am ddimYn agor mewn ffenestr newydd Gallwch hefyd wneud hyn os na fyddwch yn cael unrhyw ymateb gan eich benthyciwr.
Byddwch yn ofalus rhag sgamiau iawndal a benthycwyr cyllid ceir ffug
Mae iawndal cyllid ceir yn stori newyddion fawr - yn anffodus, mae hyn yn golygu bod twyllwyr yn cysylltu â phobl i gynnig iawndal iddynt i’w twyllo i roi eu gwybodaeth bersonol i ffwrdd.
Byddwch yn ofalus iawn o unrhyw alwadau, negeseuon neu e-byst annisgwyl a gewch sy'n honni eu bod gan gwmnïau cyllid ceir neu'r llywodraeth. Gallent esgus bod angen i chi nodi eich manylion banc, gwybodaeth bersonol neu rifau cerdyn credyd i dderbyn iawndal - ac yna defnyddio hyn i ddwyn eich arian neu hunaniaeth.
Sut alla i wirio a yw neges yn ddilys?
Os ydych chi eisiau sicrhau eich bod chi'n delio â'ch benthyciwr, gallwch chi:
- ffonio llinell gymorth yr FCA ar 0300 124 8899
- gwirio rhestr o fenthycwyr yr FCAYn agor mewn ffenestr newydd, sy'n cynnwys manylion cyswllt ar gyfer pob cwmni sy'n rhan o'r cynllun.
Dysgwch fwy am yr hyn i fod yn wyliadwrus amdano yn ein canllaw Ydw i'n cael fy sgamio? Sut i wybod a ydych wedi cael eich targedu.
Os ydych chi'n poeni y gallai rhywun fod wedi dwyn eich gwybodaeth bersonol neu hunaniaeth, darllenwch ein post blog A allai rhywun fod wedi dwyn eich hunaniaeth?
Ble alla i ddod o hyd i’r wybodaeth ddiweddaraf?
Bydd yr FCA yn cyhoeddi gwybodaeth am y cynllun a sut i sicrhau eich bod yn cael eich iawndal. Gweler y wybodaeth ddiweddaraf gan yr FCA am gwynion cyllid ceirYn agor mewn ffenestr newydd, neu ffoniwch nhw ar 0800 111 6768Yn agor mewn ffenestr newydd.
Gallwch hefyd ddysgu mwy am y gwahanol fathau o gymhwysedd ar ein blog Cyllid car wedi'i gamwerthu – pwy fydd yn cael iawndal a sut y bydd yn cael ei dalu?