Pryd mae’n rhaid i mi dalu Treth Etifeddiant a pha eithriadau sy’n berthnasol?

Treth ar yr arian, yr eiddo a’r eiddo personol y mae rhywun yn eu gadael ar ôl pan fyddant yn marw yw Treth Etifeddiant (a elwir hefyd fel IHT).

Pan fyddwch yn marw, gelwir yr hyn yr ydych yn berchen arno ar adeg eich marwolaeth yn eich ‘ystâd’. Yn dibynnu ar ei gwerth a phwy sy’n ei hetifeddu, efallai y bydd angen talu treth i’r llywodraeth.

Mae £325,000 cyntaf eich ystâd yn ddi-dreth, felly ni fydd y rhan fwyaf o bobl yn talu Treth Etifeddiant. Ond os yw’r ystâd yn werth mwy, efallai y bydd angen talu Treth Etifeddiant ar gyfradd o 40% ar unrhyw swm uwchlaw’r trothwy o £325,000.

Darganfyddwch fwy yn y Canllaw i Dreth Etifeddiant.

Mae Treth Etifeddiant yn berthnasol i ystadau sy’n werth mwy na £325,000 yn unig. Mae unrhyw beth islaw’r swm hwn yn ddi-dreth ac yn rhan o’r hyn a elwir yn ‘Band Cyfradd Sero’.

Yn ogystal, os byddwch yn gadael eich cartref i’ch plant neu’ch wyrion/wyresau, gellir cynyddu’r trothwy £175,000 yn ychwanegol. Gelwir hyn yn ‘Band Cyfradd Sero Preswyl’ ac mae’n golygu y gallai unigolyn drosglwyddo hyd at £500,000 yn ddi-dreth i’w anwyliaid, tra gallai parau priod neu bartneriaid sifil drosglwyddo hyd at £1 filiwn rhyngddynt.

Ewch i GOV.UK i ddysgu mwy am Sut mae Treth Etifeddiant yn gweithio: trothwyon, rheolau a lwfansau)Yn agor mewn ffenestr newydd

Fel arfer, ni fyddwch yn talu Treth Etifeddiant os:

• yw gwerth yr ystâd yn is na £325,000
• yw’r ymadawedig yn gadael popeth uwchlaw’r trothwy i’w priod neu bartner sifil, neu
• yn gadael popeth uwchlaw’r trothwy i fuddiolwr sydd wedi’i eithrio, fel elusen neu glwb chwaraeon amatur cymunedol.

Ar hyn o bryd, mae llai nag 1 o bob 20 o ystadau yn y DU yn talu Treth Etifeddiant – sef tua 5%.

I wirio faint o Dreth Etifeddiant a allai fod yn ddyledus ar werth eich ystâd, neu ystâd rhywun annwyl, edrychwch ar Sut i brisio ystâd at ddiben Treth Etifeddiant a rhoi gwybod am ei gwerth Yn agor mewn ffenestr newydd ar GOV.UK neu defnyddiwch gyfrifiannell Treth Etifeddiant Which? Yn agor mewn ffenestr newydd

Ar hyn o bryd, ydynt. Nid yw eich pensiwn yn rhan o’ch ystâd pan fyddwch yn marw – ond mae hyn yn newid.

O 6 Ebrill 2027, bydd y rhan fwyaf o gronfeydd pensiwn buddion wedi'u diffinio nas defnyddiwyd (lle rydych yn cronni cronfa o arian i roi incwm i chi yn ystod ymddeoliad)  yn cael eu cynnwys at ddibenion Treth Etifeddiant os yw gwerth eich ystâd dros y trothwy o £325,000. Mae hyn yn debygol o olygu y bydd rhagor o bobl yn talu Treth Etifeddiant yn y dyfodol.

Darganfyddwch fwy yn ein canllaw Beth sy’n digwydd i fy mhensiwn pan fyddaf yn marw?

Rhaid ei thalu o fewn chwe mis i farwolaeth rhywun. Os na chaiff ei thalu mewn pryd, gall llog gael ei godi. Mewn rhai achosion, gellir talu’r dreth mewn rhandaliadau, yn enwedig os yw’r ystâd yn cynnwys eiddo. Gall hyn leddfu’r pwysau ariannol ar deuluoedd nad oes ganddynt arian parod ar unwaith, ond cofiwch y byddwch yn talu llog ar y balans sydd heb ei dalu.

Fel arfer, ysgutor yr ystâd sy’n talu Treth Etifeddiant, neu weinyddwr os nad oes ewyllys. Fe’i telir o gronfeydd yr ystâd neu drwy werthu rhai o’i hasedau. Weithiau, gellir defnyddio yswiriant bywyd i dalu’r gost.

Gallwch ddod o hyd i’r holl fanylion am sut i dalu’ch bil Treth Etifeddiant Yn agor mewn ffenestr newydd ar GOV.UK.

Gellir defnyddio yswiriant bywyd i helpu i dalu bil Treth Etifeddiant, fel nad yw’ch anwyliaid yn gorfod gwerthu eich cartref neu asedau eraill i’w dalu.

Mae dau brif fath y gallwch eu defnyddio. Mae yswiriant tymor yn eich diogelu am gyfnod penodol ac fe’i defnyddir yn aml i dalu Treth Etifeddiant bosibl ar roddion mawr a roddwyd yn ystod y 7 mlynedd cyn marwolaeth. Mae yswiriant oes gyfan yn eich diogelu cyhyd ag y byddwch yn byw ac yn talu swm pan fyddwch yn marw.

Gallech hefyd ystyried rhoi eich polisi yswiriant bywyd mewn ymddiriedolaeth. Gall hyn gyflymu unrhyw hawliad ac, oherwydd nad yw’n rhan o’ch ystâd, gellir ei ddefnyddio i dalu bil Treth Etifeddiant posibl heb gynyddu’r bil hwnnw.

Gall trefnu yswiriant bywyd ar gyfer Treth Etifeddiant fod yn gymhleth, felly ceisiwch gyngor gan gyfreithiwr neu ymgynghorydd ariannol i weld a yw’n addas i chi.

Darganfyddwch fwy yn ein canllaw Beth yw yswiriant bywyd?

Os yw eich ystâd yn debygol o fod yn werth mwy na £325,000, gallwch ddefnyddio lwfansau ac eithriadau i helpu i leihau bil Treth Etifeddiant eich anwyliaid.

Gall rhoi rhodd i’ch teulu a’ch ffrindiau yn ystod eich oes fod yn ffordd o leihau gwerth eich ystâd at ddibenion Treth Etifeddiant.

Ond mae dau beth pwysig i’w cofio – os byddwch yn marw o fewn saith mlynedd o roi’r rhodd, gallai fod yn destun Treth Etifeddiant ac, yn dibynnu ar y math o rodd a roddwch, gallai olygu bod angen i’ch anwyliaid dalu Treth Enillion Cyfalaf yn ogystal â Threth Etifeddiant. Felly, mae’n werth dysgu rhagor yn ein canllaw Rhoddion ac eithriadau rhag Treth Etifeddiant.

Bob blwyddyn, gallwch roi hyd at £3,000 mewn arian parod yn ddi-dreth.

Fel arfer, mae unrhyw beth fyddwch chi’n gadael i’ch priod neu’ch partner sifil wedi’i eithrio rhag Treth Etifeddiant.

Gall gadael rhoddion i elusen yn eich ewyllysYn agor mewn ffenestr newydd leihau cyfanswm eich bil Treth Etifeddiant ac, mewn rhai achosion, ostwng y gyfradd dreth o 40% i 36%.

Mewn rhai amgylchiadau, gallwch roi arian mewn mathau penodol o ymddiriedolaethau i helpu i’w gadw y tu allan i’ch ystâd, felly efallai na fydd Treth Etifeddiant yn berthnasol.

Gydag ymddiriedolaeth, rydych yn neilltuo arian, eiddo neu fuddsoddiadau ar gyfer rhywun (fel plentyn neu berson sy’n fregus) ac mae rhywun arall yn eu rheoli ar eu rhan. Yn dibynnu ar y math o ymddiriedolaeth a sut y caiff ei sefydlu, efallai na fydd yr asedau hyn yn rhan o’ch ystâd at ddibenion Treth Etifeddiant pan fyddwch yn marw.

Ond mae’r rheolau’n gymhleth, a gall fod yn gostus, felly dylech bob amser siarad â chyfreithiwr neu ymgynghorydd ariannol i wneud yn siŵr ei fod yn addas i chi - darganfyddwch fwy yn ein Canllaw i Dreth Etifeddiant yn y DU.

Drwy ddeall y rheolau ynghylch Treth Etifeddiant, gallwch gynllunio ymlaen llaw. Os nad ydych yn siŵr am unrhyw agwedd ar Dreth Etifeddiant, mae’n syniad da cael cyngor ariannol annibynnol. Darllenwch ein canllaw i gael help ar sut i ddewis ymgynghorydd ariannol.