Yr hyn yr hoffwn iddyn nhw ei ddysgu i ni am arian yn yr ysgol
Diweddarwyd diwethaf:
16 Gorffennaf 2026
Ymunodd Lexie, 15 oed, â HelpwrArian am brofiad gwaith. Yn y blog hwn, mae hi'n rhannu'r gwersi arian y mae hi'n dymuno y dylid eu haddysgu'n ehangach yn yr ysgol – gan esbonio sut y gallant helpu pobl ifanc i deimlo'n fwy parod ar gyfer bywyd fel oedolyn.
Mae'r ysgol yn dysgu llawer o bethau defnyddiol i ni, ond un pwnc nad yw'n cael digon o sylw yw arian. Rydym yn treulio blynyddoedd yn dysgu mathemateg, gwyddoniaeth a hanes, ond mae llawer o fyfyrwyr yn gadael yr ysgol heb wybod sut i reoli eu cyllid eu hunain. Rwy'n credu y dylai dysgu am arian fod yn rhan fwy o addysg oherwydd bydd angen y sgiliau hyn ar bawb fel oedolyn.
Un o'r pethau mwyaf yr hoffwn i fod wedi'i ddysgu oedd sut i gyllidebu. Mae'n ymddangos yn syml, ond gall gwybod sut i gynllunio eich gwariant eich atal rhag rhedeg allan o arian cyn diwrnod cyflog. Hyd yn oed fel myfyriwr, byddai'n ddefnyddiol gwybod sut i rannu arian rhwng pethau sydd eu hangen arnoch, pethau rydych chi eu heisiau a chynilion. Gallai dysgu hyn yn gynnar helpu pobl i osgoi arferion drwg yn ddiweddarach mewn bywyd.
Pwnc pwysig arall yw sgoriau credyd a benthyg. Nid wyf yn deall beth yw sgôr credyd neu pam mae'n bwysig. Gallai ysgolion esbonio sut mae benthyg arian yn gweithio, beth yw llog ac esbonio sut y gall methu taliadau effeithio ar eich dyfodol. Gallai'r wybodaeth honno helpu pobl ifanc i wneud penderfyniadau doethach pan fyddant yn cael eu contract ffôn, cerdyn credyd neu fenthyciad cyntaf.
Rwy'n credu hefyd y dylai ysgolion dreulio mwy o amser yn siarad am sgamiau ar-lein. Mae cymaint o siopa a bancio bellach yn digwydd ar-lein, ac mae sgamwyr yn dod yn fwy argyhoeddiadol. Mae pobl ifanc yn defnyddio'r cyfryngau cymdeithasol bob dydd, felly dylem ddysgu sut i adnabod negeseuon ffug, negeseuon e-bost sgam a sgamiau buddsoddi. Dim ond un camgymeriad sydd ei angen i golli arian, felly mae hyn yn teimlo fel sgil bywyd hanfodol.
Maes arall a fyddai'n ddefnyddiol yw cynilo a buddsoddi. Mae llawer o bobl yn clywed am fuddsoddi trwy'r cyfryngau cymdeithasol, lle mae dylanwadwyr yn gwneud iddo ymddangos fel ffordd gyflym o ddod yn gyfoethog. Dylai ysgolion esbonio'r gwahaniaeth rhwng buddsoddi hirdymor synhwyrol a chynlluniau peryglus. Byddai deall bod adeiladu cyfoeth fel arfer yn cymryd amser yn debygol o atal pobl rhag syrthio am addewidion afrealistig.
Yn olaf, rwy'n credu y dylem ddysgu mwy am dalu biliau a chynllunio ar gyfer y dyfodol. Gall pethau fel rhent, y Dreth Gyngor, biliau yswiriant a chyfleustodau ymddangos yn ddryslyd nes y bydd angen i chi ddelio â nhw eich hun yn sydyn. Gallai ychydig o wersi ymarferol yn yr ysgol wneud y cam i fywyd fel oedolyn yn llawer llai o straen.
Ar y cyfan, nid wyf yn credu bod angen i ysgolion droi pawb yn arbenigwyr ariannol. Mae angen iddynt ddysgu'r pethau sylfaenol y bydd bron pawb yn eu defnyddio mewn bywyd. Byddai gwybod sut i gyllidebu, cynilo, benthyg yn gyfrifol ac osgoi sgamiau yn helpu myfyrwyr i deimlo'n fwy hyderus ac yn eu paratoi. Gall y sgiliau hyn wneud gwahaniaeth go iawn ac maent yr un mor bwysig, os nad yn bwysicach na’r pynciau rydym eisoes yn eu hastudio.