Sut bydd cyfraddau llog yn effeithio ar fy morgais?

Cyfradd eich morgais yw’r llog rydych yn ei dalu i’ch benthyciwr am fenthyg arian i brynu cartref. Rydych yn cytuno arni gyda’ch benthyciwr pan fyddwch yn cymryd eich morgais.

Mae cyfraddau morgeisi fel arfer yn uwch na chyfradd sylfaenol Banc Lloegr.

Os bydd y gyfradd sylfaenol yn cynyddu, gall eich cyfradd a’ch ad-daliadau misol gynyddu hefyd, oni bai bod gennych forgais cyfradd sefydlog, lle mae eich cyfradd yn aros yr un fath nes bod y cytundeb yn dod i ben.

Bydd y rhan fwyaf o bobl sydd â morgais yn cael eu heffeithio gan newid mewn cyfraddau llog mewn rhyw ffordd. Bydd yr effaith y mae'n ei chael yn dibynnu ar y math o forgais sydd gennych, ymhlith ystod o ffactorau eraill.

Os yw'r gyfradd sylfaenol yn mynd i fyny neu i lawr, gallai eich taliadau morgais newid, yn enwedig os oes gennych gyfradd amrywiol neu dracio. Efallai y bydd eich taliadau yn mynd i lawr os yw'r gyfradd sylfaenol yn cael ei gostwng ac yn codi os yw'r gyfradd yn cynyddu.

Os oes gennych forgais cyfradd sefydlog, ni fydd eich taliadau'n newid nes y bydd eich cyfnod cyfradd sefydlog yn dod i ben a'ch bod yn symud i gyfradd amrywiol safonol eich benthyciwr.

Pan fydd cyfraddau’n dechrau cynyddu, mae’n dda cael cynllun ar waith fel eich bod yn gwybod sut i dalu’r gost ychwanegol. Dargnafyddwch fwy yn ein canllaw Sut i baratoi at y gyfradd log yn newid.

Gosodir Cyfradd Amrywiol Safonol gan y benthycwr morgais ac fel arfer mae'n dilyn symudiadau cyfradd sylfaen Banc Lloegr.

Er efallai na fydd cyfraddau'n newid cymaint â morgeisi gyfradd tracio, mae'n debygol y bydd benthycwyr yn trosglwyddo cynnydd neu gwymp yn y gyfradd llog i'w cwsmeriaid. Mae hyn yn golygu y gallech weld newid i'ch bil misol cyn gynted â'ch taliad nesaf.

Dylai eich benthycwr morgais anfon llythyr atoch yn esbonio'r gyfradd newydd a'r hyn y gallwch ddisgwyl ei dalu. Os oes gennych forgais SVR ac nad ydych wedi clywed gan eich benthycwr, cysylltwch â nhw cyn gynted â phosibl.

Fel arfer nid oes cosbau am adael morgais SVR, felly gallai fod yn rhatach i newid i fargen wahanol os bydd cyfraddau llog yn codi.

Mae morgeisi cyfraddau tracio yn symud mewn cysylltiad â chyfradd arall - fel arfer cyfradd sylfaenol Banc Lloegr, ynghyd ag ychydig o ganrannau.

Os yw'r gyfradd sylfaenol yn cynyddu 0.25%, bydd eich cost fisol yn cynyddu'r un swm.

Fel arfer, mae cyfraddau olrhain yn para rhwng dwy a phum mlynedd cyn dychwelyd i SVR, er y gall rhai bara oes eich morgais. Os ydych chi'n poeni am newid yn y gyfradd llog, gallech siarad â'ch benthyciwr gan y bydd rhai yn caniatáu i chi newid i gyfradd sefydlog heb gosb, hyd yn oed os nad ydych chi ar ddiwedd eich cytundeb.

Nid yw morgais cyfradd sefydlog yn newid pan fo cyfraddau llog yn newid; bydd faint rydych chi'n ei dalu bob mis yn aros yr un peth hyd yn oed os yw cyfraddau'n codi, sy'n gallu helpu pan fo'r economi mewn helbul. Mae hefyd yn golygu efallai na fyddwch yn gweld budd gostyngiad mewn cyfraddau llog tan i'ch cyfnod sefydlog ddod i ben.

Fodd bynnag, os ydych yn dod i ddiwedd eich tymor cyfradd sefydlog, gallwch siarad ag ymgynghorydd morgais am ailforgeisio cyn i'r cyfraddau newid.

Os yw’ch bargen bresennol yn dod i ben yn y chwe mis nesaf, gallwch gloi cyfradd newydd i mewn heb unrhyw ymrwymiad. Mae'r rhan fwyaf o fenthycwyr yn ad-dalu ffioedd os byddwch chi'n canslo, ond mae rhai'n codi ffi ymlaen llaw na fyddwch chi'n ei chael yn ôl. Gwiriwch bob amser cyn gwneud cais neu defnyddiwch gynghorydd morgais annibynnol am ddim i osgoi'r costau diangen hyn.

Os yw’r gyfradd morgais yn gostwng cyn i’ch bargen newydd ddechrau, yna gallwch ganslo’r un rydych wedi’i drefnu a newid i gynnig gwell. 

Os yw cyfraddau'n gostwng llawer, efallai yr hoffech chi ddod o hyd i gytundeb gwell. Gwiriwch bob amser a oedd ffioedd ad-daliad cynnar mewn grym oherwydd y gallai hyn ddadwneud unrhyw arbedion o newid i gyfradd well.

Ond os yw’n edrych fel bod cyfraddau morgeisi’n cynyddu mae’n werth adolygu eich morgais a gweld pa gynigion sydd ar gael cyn gynted â phosibl. Os na wnewch chi hynny, bydd eich cyfradd yn newid yn awtomatig i SVR, a fydd yn uwch na'r rhan fwyaf o forgeisi cyfradd sefydlog, a gall godi (neu ostwng) gyda chyfraddau llog.

Mae cyfraddau gostyngol yn cael eu gosod ychydig yn is na SVR, ond dim ond am amser penodol. Mae cyfraddau gostyngol yn cynyddu pan fydd cyfraddau SVR a chyfradd Banc Lloegr yn cynyddu, felly pan fydd hyn yn digwydd, byddwch yn talu mwy bob mis.

Mae cyfraddau morgeisi cynyddol yn gallu bod yn straen mawr. Os ydych yn poeni, dan straen neu'n ei chael hi'n anodd ymdopi, mae ein canllaw Problemau Arian a lles meddyliol yn dangos i chi ble i gael help.

Pan fo cyfraddau llog yn gostwng, mae benthyca'n dod yn rhatach. Mae hyn yn annog mwy o wario a buddsoddi sydd yn ei dro'n cefnogi economi'r DU.

Gallai’r gyfradd sylfaenol gynyddu pan fydd prisiau’n codi’n rhy gyflym, sef chwyddiant. Gall hyn ddigwydd o ganlyniad i ddigwyddiadau yn y DU ac ar draws y byd, megis prisiau ynni’n codi a gwrthdaro rhyngwladol.

Gan fod benthycwyr yn defnyddio’r gyfradd sylfaenol i helpu i bennu eu cyfraddau eu hunain, mae cyfraddau morgeisi’n aml yn codi hefyd pan fydd y gyfradd sylfaenol yn codi.

Pan fydd cyfraddau llog yn cynyddu, mae benthyg yn mynd yn ddrutach. Mae hyn yn annog pobl i fenthyg llai a chynilo mwy, sydd yn ei dro yn cefnogi economi’r DU.

Gall ei gwneud yn anoddach dod o hyd i fenthyciadau a morgeisi â llog isel, lle mae talu llai o log yn arbed arian i chi dros amser. Ond mae cyfraddau uwch hefyd yn golygu y byddwch fel arfer yn ennill mwy o log ar eich cynilion.

Pwyllgor Polisi Ariannol Banc Lloegr (MPC) sy'n gosod y gyfradd sylfaenol. Maen nhw'n cyfarfod bob tua chwech wythnos i benderfynu a yw'n codi, gostwng neu aros yr un peth.

Cododd y gyfradd sylfaenol ar 5 Tachwedd 2026 am y tro cyntaf ers bron i flwyddyn, ond mae’n amhosibl gwybod beth fydd yn digwydd fis nesaf ac yn 2027.

Ceisiwch beidio â gwneud penderfyniadau ariannol mawr ar sail y gobaith y gallai cyfraddau ostwng yn y dyfodol. Yn hytrach, meddyliwch am yr hyn y gallwch ei fforddio os byddant yn aros yr un fath neu’n cynyddu.

I wirio dyddiad y cyhoeddiad nesaf, ewch i ddyddiadau Pwyllgor Polisi Ariannol 2026 a 2027Yn agor mewn ffenestr newydd

Gallai rhai pobl sydd â morgais gael eu heffeithio os bydd cyfraddau llog yn cynyddu.

Os oes gennych forgais cyfradd amrywiol neu forgais tracio, gallai eich taliad misol gynyddu gyda’r gyfradd sylfaenol, weithiau hyd yn oed o’ch ad-daliad nesaf.

Os yw eich cyfradd sefydlog yn dod i ben yn fuan, dechreuwch chwilio am gynnig newydd yn gynnar. Gall morgeisi newydd fod â chyfradd uwch na’r un rydych yn ei thalu ar hyn o bryd, ac mae hynny’n golygu ad-daliadau misol uwch.

Os oes chwe mis neu lai ar ôl cyn diwedd eich morgais cyfradd sefydlog, gallech gael cyfradd is drwy drefnu cytundeb newydd ymlaen llaw heb ymrwymo. Felly, os bydd cyfradd y morgais yn newid cyn i’r cytundeb newydd ddechrau, gallwch ganslo a newid i’r cynnig gwell.

Pan fydd cyfraddau llog yn cynyddu, mae cynigion morgais fel arfer yn mynd yn ddrutach gan fod llai o opsiynau llog isel ar gael. Mae hyn yn golygu y gallech gael morgais newydd ag ad-daliadau uwch.

Os oes gennych forgais cyfnod sefydlog, bydd fel arfer angen i chi aros tan y chwech mis olaf i edrych am gytundeb newydd gyda'ch benthyciwr presennol. Gelwir hyn yn drosglwyddo cynnyrch. Gallech chi newid yn gynt, ond gallech wynebu costau ad-dalu cynnar, felly siaradwch gydag ymgynghorydd morgeisi cyn penderfynu bob tro.

Gallwch hefyd siopa o gwmpas am fenthyciwr newydd. Dechreuwch chwech mis cyn i'ch cynnig presennol ddod i ben, ond er mwyn osgoi costau ychwanegol, dylech aros tan i'r cynnig pressennol orffen cyn newid benthycwyr.

Os yw cyfraddau llog yn gostwng ar ôl i chi gytuno ar eich morgais, peidiwch â phoeni, gallech newid o hyd os yw eich benthycwr wedi cofrestru gyda'r Siarter Morgeisi.

Set o reolau yw'r Siarter Morgeisi sydd wedi'u cytuno gan y mwyafrif o fenthycwyr morgeisi yn y DU sy'n rhoi mwy o hyblygrwydd a diogelwch i chi pan fo'ch morgais cyfnod sefydlog yn dod i ben.

Os yw'ch benthyciwr yn cynnig cyfradd well, debyg ar ôl i chi gloi eich cytundeb, gallwch ofyn i newid cyhyd â nad yw eich morgais newydd wedi cychwyn eto a bod eich ad-daliadau'n gyfredol.

Tra bod cyfraddau llog yn gostwng yn gallu bod yn dda i'r rheiny sydd â morgeisi, nid yw felly i gynilwyr.

Gall gyfradd llog is olygu bod eich cynilion yn ennill llai, yn arbennig os yw'ch cyfrif yn dilyn y gyfradd sylfaenol. Mae'n bwysig gwirio pa fath o gyfrif sydd gennych a pha gyfradd y mae eich cynilion yn ei thalu ar hyn o bryd.

Nid yw benciau bob amser yn cynyddu neu'n gostwng eich cyfraddau cynilo'n awtomatig pan fo'r gyfradd llog yn newid. Ond os yw'n edrych fel nad ydych chi'n cael y cytundeb gorau bellach, edrychwch o gwmpas i weld a allai newid ennill mwy o arian i chi.

Os yw'r cyfraddau llog uwch wedi gwneud eich taliadau morgais yn anfforddiadwy, mae'n bwysig gofyn am help cyn gynted â phosibl.

Darganfyddwch beth allwch chi ei wneud gyda'n canllaw ar Help gyda thaliadau morgais.