Faint mae’n ei gostio i fabwysiadu plentyn a pha fudd-daliadau y mae gennyf hawl iddynt?

O ran y broses fabwysiadu ei hun, os ydych yn mabwysiadu yn y DU, ni all asiantaeth godi ffi arnoch am drefnu mabwysiadu plentyn. Fodd bynnag, efallai y bydd rhai costau eraill dan sylw, fel ffioedd llys neu dâl am wiriad gan yr heddlu. Pan fyddwch yn cysylltu â'r asiantaeth (neu'r asiantaethau) gallwch ofyn iddynt am ychydig mwy o wybodaeth am y costau a allai godi, ac a allant helpu gydag unrhyw un ohonynt.

Os ydych chi'n mabwysiadu plentyn o wlad arall, yn anffodus, bydd cost y broses yn llawer uwch. Yn wahanol i fabwysiadu o fewn y DU, mae'n rhaid i unrhyw un sy'n dymuno mabwysiadu plentyn o dramor dalu am y broses asesu eu hunain. Yn gyffredinol mae costau tua £12,000-£25,000. Bydd gennych hefyd nifer o gostau teithio i'w talu ar hyd y ffordd. Mae'r llywodraeth yn codi ffi na ellir ei ad-dalu o £2,500 am brosesu caisYn agor mewn ffenestr newydd Bydd gennych hefyd gostau teithio amrywiol i'w talu ar hyd y ffordd.

Unwaith y byddwch wedi mabwysiadu'r plentyn yn llwyddiannus, nid yw'r costau'n dod i ben yno - bydd gennych blentyn neu fabi newydd yn eich cartref i ofalu amdano a thalu amdano! Os ydych chi'n mabwysiadu babi, edrychwch ar ein cyfrifiannell cost babi defnyddiol i'ch helpu i amcangyfrif costau. Waeth beth yw oedran y plentyn bydd angen i chi feddwl am bob math o gostau ychwanegol newydd a fydd yn cronni – yn amrywio o fwyd, gofal plant, dillad a biliau cyfleustodau (cofiwch gall person ychwanegol yn eich cartref olygu biliau uwch, yn gyffredinol) i gostau llai ond sy'n digwydd fwy nag unwaith fel prynu anrhegion pen-blwydd neu dalu am deithiau ysgol. 

Os ydych chi'n ystyried mabwysiadu plentyn rydych chi eisoes yn ei faethu, bydd angen i chi ddilyn y broses fabwysiadu arferol yn y DU. O ran unrhyw gostau ychwanegol, rydych chi'n lwcus gan y dylech eisoes gael syniad da o gostau eu magu, fodd bynnag, peidiwch ag anghofio y byddech chi'n colli'r arian yr oeddech yn ei ennill trwy fod yn rhiant maeth.

Mae tâl mabwysiadu a hawliau absenoldeb i rieni mabwysiadol yn debyg i'r hawliau tâl a gwyliau sydd ar gael i rieni biolegol. Os ydych chi'n gweithio pan fydd eich plentyn mabwysiedig yn ymuno â'ch teulu, fel arfer bydd gennych hawl i amser i ffwrdd â thâl o'r gwaith a elwir yn Dâl ac Absenoldeb Mabwysiadu StatudolYn agor mewn ffenestr newydd

Os ydych yn mabwysiadu plentyn drwy fenthyg croth, efallai y bydd gennych hawl i 52 wythnos o absenoldeb o'r gwaith.

Mae gan rai cwmnïau gynlluniau absenoldeb mabwysiadu mwy hael i'w gweithwyr nag eraill, felly gwiriwch eich contract cyflogaeth neu lawlyfr staff am fanylion. Dewch o hyd i wybodaeth fanylach am dâl ac absenoldeb mabwysiadu.

I fod yn gymwys am absenoldeb tadolaeth mabwysiadu, rhaid eich bod wedi gweithio am eich cyflogwr am o leiaf 26 wythnos yn olynol. Rhaid i hwn fod naill ai cyn:

• diwedd y 15fed wythnos cyn dyddiad disgwyl eich babi, neu mor fuan â phosibl ar ôl hynny, neu
• diwedd yr wythnos wnaethoch glywed eich bod wedi cael eich paru gyda’ch plentyn (ar gyfer mabwysiadu yn y DU).

O 6 Ebrill 2026, rydych yn gymwys i gael absenoldeb tadolaeth o ddiwrnod cyntaf eich cyflogaeth. Mae hyn yn berthnasol i rieni plant a osodir i’w mabwysiadu ar neu ar ôl 6 Ebrill 2026.

Os ydych yn cymryd absenoldeb mabwysiadu drwy'ch cyflogwr, bydd gennych hawl i dâl mabwysiadu statudol. Fel gyda thâl mamolaeth, bydd y swm y mae gennych hawl iddo yn gostwng gydag amser.

• Y chwech wythnos gyntaf: 90% o'ch enillion wythnosol cyfartalog cyn treth.
• Y 33 wythnos nesaf: £194.32 yr wythnos neu 90% o'ch enillion wythnosol cyfartalog (pa un bynnag sydd leiaf).
• Dros y 13 wythnos nesaf: yn ddi-dâl. 

Yn anffodus does dim. Ar hyn o bryd nid oes gan bobl hunangyflogedig hawl i unrhyw dâl mabwysiadu.

Gallai awdurdod lleol dalu hyn os ydynt yn penderfynu ei bod yn angenrheidiol i sicrhau cartref mabwysiadol ar gyfer plentyn, na ellid ei fabwysiadu'n hawdd fel arall. Mae'r cynllun yn caniatáu talu lwfans neu gyfandaliadau rheolaidd i fabwysiadwyr o dan amgylchiadau penodol. Gallai'r rhain gynnwys lle mae gan y plentyn anghenion ychwanegol, mae angen gofal arbennig am anabledd neu anawsterau ymddygiad sy'n cynnwys cost ychwanegol neu i wneud mabwysiadu'n bosibl gyda rhieni maeth presennol y mae gan y plentyn berthynas gref â nhw.

Bydd swm yr arian a gynigir fel lwfans mabwysiadu yn amrywio a bydd unrhyw lwfans fel arfer yn ystyried eich adnoddau ariannol fel teulu. Gallai hyn gynnwys unrhyw lwfans neu fudd-dal arall a gewch, yn ogystal â'ch treuliau rhesymol ac anghenion ariannol y plentyn. Cysylltwch â'ch awdurdod lleolYn agor mewn ffenestr newydd i gael gwybod mwy am y lwfans hwn yn eich ardal.

Yn ogystal â'r uchod, mae yna ychydig o fathau ychwanegol o gyllid i helpu plant mabwysiedig i ffynnu. Mae rhai yn ddewisol ac yn cael eu talu i'r rhiant, tra bod rhai ar ffurf arian ychwanegol a roddir i ysgolion i helpu plant mabwysiedig i gyrraedd eu potensial llawn yn eu lleoliad addysg.

• Grantiau ymgartrefi: efallai y byddwch yn gymwys i gael grant ymgartrefi i helpu gyda chost eitemau mawr fel gwely neu sedd car. Mae'r grant hwn yn ddewisol – gall eich gweithiwr cymdeithasol ddweud wrthych sut i wneud cais amdano. 
• Premiwm disgyblion a delir i ysgol eich plentyn mabwysiedig neu gyn-ysgol: £353 y flwyddyn o gyllid ychwanegol ar gyfer  pob plentyn 3 a 4 oed mabwysiedig mewn addysg blynyddoedd cynnar a £2,530* y flwyddyn o gyllid ychwanegol ar gyfer ysgolion cynradd ac uwchradd a ariennir gan y wladwriaeth i helpu i ddiwallu anghenion addysgol pob plentyn mabwysiedig.
• Taliadau Disgresiwn at Gostau Tai: tra'n aros i'ch plentyn gael ei leoli gyda chi.

*Ffynhonnell: GOV.UKYn agor mewn ffenestr newydd

Gweler gwefan First4AdoptionYn agor mewn ffenestr newydd am fwy o wybodaeth am y mathau uchod o gymorth ariannol, yn ogystal â chyngor defnyddiol arall i'r rhai sy'n ystyried mabwysiadu. 

Cyhoeddwyd gyntaf: 01 Mehefin 2021