Os ydych yn byw yn yr Alban, byddwch chi’n talu cyfradd dreth wahanol - sef ‘Cyfradd Treth Incwm yr Alban’. Mae Treth Incwm yr Alban yn berthnasol i’ch cyflogau, pensiwn a’r rhan fwyaf o incwm trethadwy arall. Byddwch yn dal i dalu’r un gyfradd treth ar incwm buddran a llog cynilion â gweddill y Deyrnas Unedig.
Sut ydw i’n gwybod a ydw i angen talu Treth Incwm yr Alban?
Mae Treth Incwm yr Alban yn daladwy gan drethdalwyr sydd â’u prif gartref yn yr Alban yn unig.
CThEM yn pennu a ydych chi’n drethdalwr Albanaidd yn seiliedig ar ble mae eich prif fan preswylio.
Eich prif gartref fel arfer yw ble byddwch yn byw a threulio’r rhan fwyaf o’ch amser. Does dim ots os ydych chi’n berchen arno, yn ei rentu neu’n byw ynddo am ddim.
Os ydych yn byw rhywle arall yn y Deyrnas Unedig, ni fyddwch chi’n talu Treth Incwm yr Alban.
Symudoch chi i’r Alban neu oddi yno yn ystod y flwyddyn dreth? Yna, byddwch yn drethdalwr yn yr Alban os ydych wedi byw yn yr Alban am o leiaf yr un faint o amser yn ystod y flwyddyn dreth ag yr oeddech yn byw mewn unrhyw wlad arall yn y DU.
Darganfyddwch fwy am a ydych yn gymwys ar gyfer Treth Incwm yr AlbanYn agor mewn ffenestr newydd ar GOV.UK
Sut mae Treth Incwm yr Alban yn gweithio?
Fel gweddill y DU, mae Treth Incwm yr Alban yn cael ei wneud i fyny o wahanol fandiau. Mae hyn yn golygu fel mae eich incwm yn codi mae faint o Dreth Incwm rydych yn ei dalu hefyd yn codi.
Senedd yr Alban sy’n pennu’r cyfraddau a’r bandiau Treth Incwm ar gyfer trethdalwyr yn yr Alban.
Bydd yr arian a gesglir o Dreth Incwm yr Alban yn cael ei gasglu gan CThEM a’i dalu i Lywodraeth yr Alban.
Faint o Dreth Incwm fyddaf yn ei dalu?
| Incwn | Bandiau Treth Incwm 2026/27 |
|---|---|
|
£0 i £12,570* |
Cyfradd sero: 0% |
|
£12,571 i £16,537 |
Cyfradd dechrau: 19% |
|
£16,538 i £29,526 |
Cyfradd sylfaenol yr Alban: 20% |
|
£29,527 i £43,662 |
Cyfradd ganolradd: 21% |
|
£43,663 i £75,000 |
Cyfradd uchel: 42% |
|
£75,001 i £125,140 |
Cyfradd uwch: 45% |
|
Dros £125,140** |
Cyfradd uchaf: 48% |
* Gan dybio eich bod yn cael Lwfans Personol y Deyrnas Unedig o £12,570, bydd hyn hefyd yn berthnasol i'r Alban.
** Os ydych yn ennill uwchlaw'r trothwy, bydd eich Lwfans Personol yn cael ei ostwng o £1 am bob £2 rydych yn ei ennill uwch ei ben - nes iddo gyrraedd £0.
Cofiwch, nid ydych yn talu Treth Incwm ar yr un gyfradd ar eich holl incwm. Rydych ond yn talu cyfradd y Dreth Incwm ar eich incwm yn y cromfach. Er enghraifft, os ydych chi'n ennill £52,000 y flwyddyn, mae'r Dreth Incwm y byddwch chi'n ei thalu yn gweithio allan fel hyn:
| Incwm | Bandiau Treth Incwm | Treth rydych chi’n ei thalu |
|---|---|---|
|
Hyd at £12,570 |
Cyfradd sero |
Dim Treth Incwm ar y £12,570 cyntaf |
|
£12,571 i £16,537 |
Cyfradd cychwyn |
Treth Incwm 19% ar y £3,967 nesaf |
|
£16,538 i £29,526 |
Cyfradd sylfaenol yr Alban |
Treth Incwm 20% ar y £12,988 nesaf |
|
£29,527 i £43,662 |
Cyfradd ganolradd |
Treth Incwm 21% ar y £14,135 nesaf |
|
£43,663 i £125,140 |
Cyfradd uwch |
Treth Incwm 42% ar y £8,338 nesaf |
Cyfrifwch eich Treth Incwm a'ch cyfraniadau Yswiriant GwladolYn agor mewn ffenestr newydd ar GOV.UK.
Os ydych chi’n credu y didynnwyd Treth Incwm ar gam o’ch enillion, cwblhewch y ffurflen R38 gan CThEM i’w hawlio’n ôl.
Sicrhewch y ffurflen R38Yn agor mewn ffenestr newydd ar GOV.UK
Os oes gennych gwestiynnau am Dreth Incwm, mae manylion cyswllt CThEMYn agor mewn ffenestr newydd ar GOV.UK
Treth os ydych yn hunangyflogedig
Os ydych yn hunangyflogedig ac yn byw yn yr Alban, mae'ch Treth Incwm yr un fath â'r cyfraddau uchod - ond rydych chi'n ei thalu blwyddyn mewn ôl-ddyledion trwy Hunanasesiad. Felly mae'n rhaid cyflwyno'ch ffurflen dreth ar gyfer 2026/27 erbyn Ionawr 2027.
Os yw'r trosiant gros dros £50,000 ar gyfer y flwyddyn dreth 24/25, bydd yn rhaid i chi nawr ddefnyddio meddalwedd gymeradwy a chyflwyno diweddariadau chwarterol o dan Gwneud Treth yn Ddigidol: gwiriwch a ydych chi'n gymwysYn agor mewn ffenestr newydd ar GOV.UK.
Darganfyddwch fwy yn ein canllaw Treth ac Yswiriant Cenedlaethol pan ydych yn hunangyflogedig
Beth yw fy nghod treth Albanaidd?
Fel arfer eich cod treth yw’r swm a enillwch heb dalu treth, wedi ei rannu gyda 10, gyda llythyren wedi’i hychwanegu. Bydd eich cod treth yn cychwyn gydag ‘S’ os ydych chi’n drethdalwr Albanaidd.
Er enghraifft:
Cod treth: S1257L
daw 1257 yn £12,570 wedi’i ennill cyn treth.
I sicrhau eich bod wedi cael y cod treth cywir, gwiriwch fod eich cod yn cyd-fynd â’r Lwfans Personol y dylech ei gael.
Os credwch fod eich cod treth yn anghywir, neu os oes gennych unrhyw amheuaeth, cysylltwch â CThEFYn agor mewn ffenestr newydd ar GOV.UK.
Mae’n bwysig eich bod yn rhoi’r holl wybodaeth y mae CThEM yn gofyn amdani fel nad ydych yn talu’r cod treth anghywir ac yn talu rhy ychydig neu ormod o dreth.
I ddatrys problem treth, cysylltwch â CThEF ar GOV.UK.
Neu ffoniwch CThEF ar 0300 200 3300.
Mae’r llinellau ar agor o ddydd Llun i ddydd Gwener 8am i 6pm, maent ar gau ar benwythnosau a gwyliau banc. Rhaid talu am y galwadau, darganfyddwch fwy ar GOV.UK.
Yswiriant Gwladol
Bydd cyfraddau cyfraniadau Yswiriant Gwladol yr un fath yn yr Alban â gweddill y Deyrnas Unedig.
Mae cyfraniadau Yswiriant Gwladol yn helpu i adeiladu eich hawl i rai budd-daliadau'r Wladwriaeth. Er enghraifft, Pensiwn y Wladwriaeth a Lwfans Mamolaeth.
