Oes gennych chi bensiwn?
- Mae ein help yn ddiduedd ac am ddim i’w ddefnyddio. Cysylltwch â ni ar-lein neu dros y ffôn ar 0800 756 1012

Dewisiadau gofal plant

Fel rhiant newydd, gall dewis gofal plant fod yn dasg sy’n codi ofn. Dyma grynodeb o’r gwahanol ddewisiadau sydd ar gael i’ch helpu i benderfynu pa rai sy’n addas i anghenion eich teulu a’ch cyllideb.

Defnyddio gwarchodwr plant cofrestredig

arrow icon

Rhywun sy’n gofalu am blant yn ei gartref ei hun ac sydd wedi cofrestru gydag un o’r canlynol:

Manteision
  • Maent yn hunangyflogedig, felly nid oes rhaid i chi boeni am dalu eu treth neu gyfraniadau Yswiriant Gwladol (NI).

  • Cyn belled â’u bod wedi cofrestru, gallech fod yn gymwys am help i dalu am eich gofal plant drwy ddefnyddio Gofal Plant Di-dreth. Os ydych yn gymwys am Gredyd Cynhwysol, efallai gallwch hawlio hyd at 85% yn ôl o’r gofal plant misol. Neu efallai gallwch ddefnyddio talebau gofal plant neu hawlio elfen gofal plant Credyd Treth Gwaith. Dysgwch ragor yn ein canllaw Credyd Treth Gwaith.

  • Mae llawer o ofalwyr plant yn gweithio oriau hyblyg ac yn casglu/gollwng plant yn yr ysgol neu gylch chwarae.

  • Gallwch ddefnyddio eich lwfans gofal plant o 15-30 awr yr wythnos am ddim os ydych yn gymwys.

Anfanteision
  • Gallwch ddefnyddio eich lwfans gofal plant o 15-30 awr yr wythnos am ddim os ydych yn gymwys.

Dewis Meithrinfa ddydd

Mae meithrinfeydd yn cynnig gofal ac addysg i blant rhwng chwe wythnos a phum mlwydd oed.

Gallant gael eu rhedeg yn breifat neu gan sefydliadau cymunedol, awdurdodau lleol neu gyflogwyr.

Manteision
  • Fel arfer maent ar agor ar ddyddiau’r wythnos o 8am i 6pm, sy’n gweddu i’r rhan fwyaf o oriau gwaith.

  • Weithiau bydd awdurdodau lleol neu gyflogwyr yn talu cymhorthdal ffioedd meithrinfa.

  • Gallwch ddefnyddio eich lwfans gofal plant o 15-30 awr yr wythnos am ddim os yw eich plentyn yn gymwys.

  • Gallwch hawlio elfen gofal plant Credyd Treth Gwaith i helpu gyda’r cost – darganfyddwch fwy yn ein canllaw ar Credyd Treth Gwaith.

  • Gallwch ddefnyddio talebau gofal plant – darganfyddwch fwy yn ein canllaw Help gyda chostau gofal plant.

Anfanteision
  • Fel arfer maent yn ddrytach na gofalwyr plant – gwelwch ein canllaw Costau gofal plant cyfartalog.

  • Fel rheol  mae rhaid i chi dalu’r ffioedd hyd yn oed os ydych ar wyliau.

Cyflogi Nani

Rhywun sy’n gofalu am blentyn yng nghartref y plentyn. Fel arfer mae’n rôl lle bydd yr unigolyn yn byw yn y cartref neu’n dod i mewn yn ddyddiol, ond mae nanis rhan-amser ar gael hefyd.

Mae nanis yn gallu cofrestru’n wirfoddol gydag Ofsted.

Manteision
  • Mae eich plentyn yn cael gofal gartref.

  • Cyn belled â’u bod wedi cofrestru, gallwch ddefnyddio talebau gofal plant – darganfyddwch fwy yn ein canllaw Help gyda chostau gofal plant. Neu gallwch hawlio elfen gofal plant Credyd Treth Gwaith – darganfyddwch fwy yn ein canllaw Credyd Treth Gwaith.

Anfanteision
  • Chi fydd y cyflogwr, ac yn gyfrifol am dalu’r Dreth Incwm a chyfraniadau YG.

  • Fel cyflogwr, mae ymrestru awtomatig yn golygu y bydd raid i chi dalu i bensiwn dros eich nani os bydd yn ennill mwy na £192 yr wythnos (£833 y mis) cyn treth (fel ar Ebrill 2020). Darganfyddwch fwy o wybodaeth am ddyletswyddau cyflogwyr gan y Rheoleiddiwr Pensiynau

  • Bydd angen i chi wneud trefniadau eraill os byddant yn sâl neu ar wyliau.

arrow icon
arrow icon

Au pair

Beth ydyw?

Rhywun sy’n byw gyda chi ac yn dysgu’r iaith a diwylliant lleol gan roi gofal plant am tua 30 awr a helpu o gwmpas y tŷ.

Manteision
  • ‘Arian poced’ y maent yn ei gael felly mae’r costau yn llawer llai na dewisiadau gofal plant eraill. Gwelwch ein canllaw Costau gofal plant cyfartalog.

  • Fel arfer maent yn cael eu trin fel aelod o’r teulu yn hytrach na gweithiwr felly ni fydd rhaid i chi ymdrin â’u treth nag Yswiriant Gwladol.

Anfanteision
  • Ni allwch ddefnyddio talebau gofal plant – darganfyddwch fwy yn ein canllaw Help gyda chostau gofal plant.

  • Ni allwch hawlio'r elfen gofal plant o'r Credyd Treth Gweithio – darganfyddwch fwy yn ein canllaw Credyd Treth Gwaith.

  • Bydd rhaid i chi gyfrif cost ystafell a bwyd ar ben yr hyn y byddwch yn eu talu.

arrow icon
arrow icon

Defnyddio cylch chwarae neu gyn-ysgol

Beth ydyw?

Gofal ac addysg gymunedol a gwirfoddol ar gyfer plant rhwng tair a phump oed.

Fel arfer maent yn cynnig sesiynau teirawr yn y bore neu’r prynhawn yn ystod y tymor ysgol.

Manteision
  • Dewis rhad – gwelwch ein canllaw Costau gofal plant cyfartalog.

  • Gallwch ddefnyddio eich lwfans gofal plant o 15-30 awr yr wythnos am ddim os yw eich plentyn yn gymwys.

  • Cyn belled â’u bod wedi cofrestru, gallwch ddefnyddio talebau gofal plant – darganfyddwch fwy yn ein canllaw Help gyda chostau gofal plant. Neu gallwch hawlio’r elfen gofal plant Credyd Treth Gwaith – darganfyddwch fwy yn ein canllaw Gredyd Treth Gwaith.

Anfanteision
  • Bydd angen i chi chwilio am ddarpariaeth gofal plant arall ar gyfer gwyliau ysgol ac/neu weddill y diwrnod.

Canolfan Blant Cychwyn Cadarn

Manteision
  • Dewis rhad - mae llawer o’r gwasanaethau am ddim. Gwelwch ein canllaw Costau gofal plant cyfartalog.

  • Gan eu bod yn ‘siop un stop’, gallwch gael cyngor ar bethau eraill – er enghraifft, hyfforddiant a chyfleoedd gwaith.

  • Gallwch ddefnyddio eich lwfans gofal plant o 15-30 awr yr wythnos am ddim os yw eich plentyn yn dair neu bedair blwydd oed.

Anfanteision
  • Nid yw pob canolfan yn caniatáu i chi adael eich plentyn yno trwy’r dydd.

Ysgol feithrin

Cyflwyniad i addysg gynradd ar gyfer plant tair i bump oed. Yn aml maent wedi eu cysylltu â chylch cyn-ysgol neu ysgol gynradd. Ar agor yn ystod oriau ysgol yn ystod y tymor.

Manteision
  • Maent am ddim fel arfer os byddant yn gysylltiedig ag ysgol gynradd.

  • Bydd eich plentyn yn cael ei addysgu gan athrawon cymwysedig.

  • Gallwch ddefnyddio eich lwfans gofal plant o 15-30 awr yr wythnos am ddim os yw eich plentyn yn gymwys.

  • Bydd angen i chi chwilio am ddarpariaeth gofal plant arall ar gyfer gwyliau ysgol.

Anfanteision
  • Bydd angen i chi chwilio am ddarpariaeth gofal plant arall ar gyfer gwyliau ysgol.

arrow icon

Dibynnu ar deulu neu ffrindiau

Mae opsiwn o gael aelod o’ch teulu neu ffrind i ofalu am eich plentyn. Gall hyn fod am ddim, am daliad neu trwy drefniant lle byddwch yn gofalu am blant eich gilydd – gelwir hyn yn ‘ofal plant dwyochrog’.

Gall hyn ymddangos yn ddewis cyfleus a fforddiadwy - ond gall y rheolau am y math hwn o drefniant fod yn gymhleth.

Manteision
  • Nid oes rhaid i aelod o’r teulu gofrestru gydag Ofsted os yw’n darparu gofal plant am ddim.

  • Os byddwch yn talu i aelod o’r teulu neu ffrind am ofal plant, gallwch ddefnyddio talebau gofal plant – darganfyddwch fwy yn ein canllaw Help gyda chostau gofal plant. Neu gallwch hawlio elfen gofal plant Credyd Treth Gwaith – darganfyddwch fwy yn ein canllaw Credyd Treth Gwaith. Mae hyn oni bai ei fod yn ofalwr plant cofrestredig ac yn gofalu am o leiaf un plentyn arall nad yw’n perthyn.

Anfanteision
  • Yn ôl y gyfraith, ni allwch ddefnyddio ffrind i ofalu am blentyn yn rheolaidd am fwy na dwy awr y dydd yn ystod oriau gwaith arferol os yw’r plentyn dan wyth oed, oni bai eu bod yn ofalwr plant cofrestredig. Mae hyn yn rhywbeth i’w ystyried os oes gennych drefniant gofal plant dwyochrog.

Credydau Gofal plant Dynodedig i Oedolion

Mae’r cynllun hwn ar gyfer aelodau o’r teulu – neiniau a theidiau fel arfer – sy’n rhoi’r gorau i weithio er mwyn helpu i ofalu am blentyn.

Gallant elwa ohono os nad ydynt wedi cronni digon o gyfraniadau Yswiriant Gwladol (NI) i fod yn gymwys am bensiwn y wladwriaeth yn llawn.

Gall y gofalwr fod yn gymwys:

  • os ydynt dros 16 oed ond heb gyrraedd oed pensiwn y wladwriaeth
  • os ydynt yn perthyn i’r plentyn. Neiniau a theidiau yw’r gofalwyr mwyaf cyffredin, ond gall unrhyw aelod o’r teulu hawlio.

I fod yn gymwys, mae rhaid i’r plentyn fod dan 12 oed a:

  • bod y rhiant (neu’r prif ofalwr) yn gymwys am Fudd-dal Plant
  • bod gan y rhiant flwyddyn gymwys o gyfraniadau NI y mae’n fodlon ei throsglwyddo i’r gofalwr
  • bod y rhiant (neu’r prif ofalwr) yn cytuno i’r cais. Efallai na fyddwch yn cytuno er enghraifft, os nad ydych yn dychwelyd i’r gwaith a bod angen y cyfraniadau NI arnoch.

Ni ellir cyflwyno cais am flwyddyn dreth neilltuol tan y mis Hydref canlynol. Mae hyn oherwydd bod hyn yn caniatáu i gofnodion NI gael eu diweddaru ar gyfer y flwyddyn dreth flaenorol.

Help gyda chostau gofal plant

Cofiwch, nid yw byth yn rhy gynnar i ddechrau cynllunio am gost gofal plant.

Nid oes angen i chi fod ar incwm isel i gael help gyda chostau gofal plant. Mae llawer o leoedd i gael help.

arrow icon
arrow icon

Dewis y gofal plant cywir

Mae’r galw am lefydd gofal plant yn uchel, felly nid yw hi byth yn rhy gynnar i ddechrau ymchwilio i’ch dewisiadau.

Mae costau gofal plant yn amrywio cryn dipyn gan ddibynnu ar ble rydych yn byw, felly mae’n syniad da cael gwybod beth gallwch ddisgwyl ei dalu yn eich ardal.

Ar gyfer cyfartaledd yn y DU ac yn Llundain, gwelwch ein canllaw Costau gofal plant cyfartalog.

Gallwch gyfrifo a yw’r gofal plant rydych ei eisiau yn fforddiadwy trwy gymharu’r costau gyda’ch incwm dros ben ar ôl taliadau hanfodol.

arrow icon
Oedd y wybodaeth yma yn ddefnyddiol?
Diolch am eich adborth.
Rydym bob amser yn ceisio gwella ein gwefan a gwasanaethau, ac mae eich adborth yn ein helpu i ddeall sut rydym yn gwneud.
Chwilio amdanom? Rydym nawr yn HelpwrArian

HelpwrArian yw’r ffordd newydd a chlir i gael help di-duedd am ddim ar gyfer eich holl ddewisiadau arian a phensiwn. Beth bynnag yw eich amgylchiadau neu gynlluniau, symudwch ymlaen gyda HelpwrArian.

Parhau i’r wefan
Chwilio amdanom? Rydym nawr yn HelpwrArian

HelpwrArian yw’r ffordd newydd a chlir i gael help di-duedd am ddim ar gyfer eich holl ddewisiadau arian a phensiwn. Beth bynnag yw eich amgylchiadau neu gynlluniau, symudwch ymlaen gyda HelpwrArian.

Parhau i’r wefan
Chwilio amdanom? Rydym nawr yn HelpwrArian

HelpwrArian yw’r ffordd newydd a chlir i gael help di-duedd am ddim ar gyfer eich holl ddewisiadau arian a phensiwn. Beth bynnag yw eich amgylchiadau neu gynlluniau, symudwch ymlaen gyda HelpwrArian.

Parhau i’r wefan
Siaradwch â ni yn fyw am...
Siaradwch â ni yn fyw am...
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad pensiwn drwy ddefnyddio…
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio…
Oriau
  • Llun – Gwener:9.00am – 5.00pm
  • Sadwrn, Sul a gwyliau bancWedi cau

* Mae galwadau am ddim. Rydym wedi ymrwymo i ddarparu gwasanaeth o safon i chi, felly gellir recordio neu fonitro galwadau at ddibenion hyfforddiant ac i’n helpu i ddatblygu ein gwasanaethau.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio’r ffôn
Oriau
  • Llun – Gwener:8.00am – 6.00pm
  • Sadwrn, Sul a gwyliau bancWedi cau

* Mae galwadau am ddim. Rydym wedi ymrwymo i ddarparu gwasanaeth o safon i chi, felly gellir recordio neu fonitro galwadau at ddibenion hyfforddiant ac i’n helpu i ddatblygu ein gwasanaethau.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad pensiwn drwy ddefnyddio gwesgwrs
Oriau
  • Llun – Gwener:9.00am – 6.00pm
  • Sadwrn, Sul a gwyliau banc:Wedi cau
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio gwesgwrs
Oriau
  • Llun – Gwener:8.00am – 6.00pm
  • Sadwrn:8.00am – 3.00pm
  • Sul a gwyliau banc:Wedi cau
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad pensiwn drwy ddefnyddio ein ffurflen we

Ein nod yw ymateb o fewn 5 diwrnod gwaith.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio ein ffurflen we

Ein nod yw ymateb o fewn 2 diwrnod gwaith.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio WhatsApp

Lawrlwythwch: WhatsApp

Am help i ddatrys eich dyledion neu gwestiynau credyd. Am bopeth arall cysylltwch â ni trwy Wegswrs neu dros y ffôn.