Sut i adnabod ac osgoi sgamiau DVLA

Mae angen i chi fod yn ofalus iawn o unrhyw e-bost neu neges sy'n nodi eich bod yn ddyledus i gael ad-daliad. Mae'n anghyffredin i gwmni gysylltu â chi gan ddweud ei fod yn mynd i roi arian i chi, yn enwedig dros neges destun.

Bydd y neges destun yn dweud rhywbeth tebyg i 'Rydym wedi ailgyfrifo'ch treth cerbyd, mae swm XXX yn ddyledus i chi oherwydd gordaliad'. Yna bydd yn dweud wrthych am glicio ar y ddolen sydd wedi'i chynnwys i hawlio'ch ad-daliad.

Mae hon yn ddolen ffug sydd yno yn unig i dwyllo chi o'ch arian.

Mae'r DVLA yn darparu ad-daliadau treth yn awtomatig. Nid ydynt yn anfon e-byst na negeseuon testun am ad-daliadau treth cerbydau, a byddant yn gofyn i chi gadarnhau eich manylion personol trwy e-bost neu neges destun os byddwch yn cysylltu â nhw’n gyntaf yn unig.

Os ydych chi'n cael e-bost neu neges destun sy’n ymddangos fel sgam, peidiwch ag agor unrhyw ddolenni. Yn hytrach, rhowch wybod i’r National Cyber Security CentreYn agor mewn ffenestr newydd am y neges a dileuwch yr e-bost neu'r neges destun ar unwaith.

Os oes gennych unrhyw amheuaeth, gallwch gysylltu â'r DVLAYn agor mewn ffenestr newydd yn uniongyrchol a gofyn iddynt gadarnhau a yw'r hyn rydych wedi'i dderbyn yn ddilys.

Os ydych eisoes wedi clicio ar y ddolen, yna peidiwch â rhoi unrhyw wybodaeth bersonol. Efallai y bydd y wefan yn edrych fel yr un go iawn ond mae sgamwyr yn glyfar wrth ddyblygu safle dilys.

Unwaith eto, ar hyn o bryd mae'n werth mynd yn uniongyrchol at y DVLAYn agor mewn ffenestr newydd i wirio beth sy'n digwydd. Os ydynt yn cadarnhau nad oedd y neges destun ganddynt ac nad oes ad-daliad i'w gael, yna cliciwch oddi ar y wefan a dileu'r neges destun.

Fodd bynnag, os ydych chi'n dysgu ei fod yn ffug ar ôl i chi nodi manylion eich cerdyn, yna ffoniwch eich banc ar unwaith. Stopiwch unrhyw daliadau yn y dyfodol a rhowch wybod am y sgam i Report Fraud.

Ffoniwch  0300 123 2040, neu defnyddiwch ffurflen rhoi gwybod am we-rwydo Report FraudYn agor mewn ffenestr newydd

Mae'n dod yn fwyfwy anodd adnabod neges destun ffug neu wefan. Fodd bynnag, efallai y bydd ychydig o bethau i edrych amdanynt a allai eich helpu i benderfynu ar ei ddilysrwydd.

• Dolenni – gwiriwch y ddolen drwy roi’r llygoden dros y ddolen neu ei wasgu am yn hir ar eich ffôn a gweld a yw’n gyfeiriad GOV.UK go iawn. Mae’n well mynd i wefan y DVLA drwy deipio’r URK neu ddefnyddio peiriant chwilio.
• Negeseuon brys – bydd sgamwyr yn aml yn eich annog i ‘weithredu nawr cyn i chi golli cyfle’, er mwyn i chi fod ar frys a cholli arwyddion nad yw’r neges yn ddilys. Byddwch yn wyliadwrus o unrhyw beth sy’n gofyn i chi weithredu’n gyflym.
• Clo clap yn y bar cyfeiriad – os ydych chi wedi clicio ar y ddolen yn y neges destun, yna edrychwch ar beth sydd ar ddechrau'r bar cyfeiriad. Dylech chi weld clo gyda ‘HTTPS’. Os nad oes clo â ‘HTTP’ yn lle hynny, mae siawns gref ei fod yn ffug.

Tra bod rhai sgamiau’n gallu bod yn hawdd i’w hadnabod a’u hosgoi, mae eraill yn llawer mwy cyfrwys. Mae’n bwysig bod yn ymwybodol nad yw pob neges rydych yn ei derbyn yn ddilys, ac i aros a meddwl cyn i chi glicio ar unrhyw beth.

Mae'n anffodus bod angen i ni gwestiynu ein negeseuon testun a'n e-byst, ac mae angen bod yn wyliadwrus o bob un, ond mae nifer fawr y sgamiau y dyddiau hyn yn golygu bod angen i ni i gyd fod yn ofalus.

• Os yw'n ymddangos yn rhy dda i fod yn wir, mae siwr o fod yn ffug. A yw cwmni'n mynd i roi arian am ddim i chi os ydych chi'n clicio ar ddolen a rhoi gwybodaeth?
• Atgoffwch eich hun nad yw'r rhan fwyaf o gwmnïau'n cysylltu â chi trwy neges destun neu e-bost yn gofyn i chi gadarnhau eich manylion neu drosglwyddo gwybodaeth eich cyfrif banc. Os yw DVLA eisiau cysylltu â chi yna byddant yn fwy na thebyg yn ysgrifennu atoch drwy'r post.
• Ar ein tudalen ar sgamiau PayPalYn agor mewn ffenestr newydd  gwnaethom dynnu sylw at y ffaith os ydych yn rhoi’r llygoden dros y ddolen mewn e-bost, gallwch weld y cyfeiriad gwe y bydd yn mynd â chi iddo. Mae hon yn ffordd dda o ddarganfod a yw'n safle go iawn y byddwch yn cael eich cyrchu iddi. Os yw'r cyfeiriad gwe’n edrych yn rhyfedd, peidiwch â chlicio.
• Edrychwch ar-lein i weld a yw eraill wedi rhoi gwybod am yr un e-bost neu dwyll neges destun. Ceisiwch chwilio am ‘sgam DVLA’ neu rywbeth tebyg i weld a fu sôn am yr un sgam yn y newyddion neu a yw eraill wedi ei drafod ar gyfryngau cymdeithasol.

Gallwch weld ein canllaw ar y gwahanol fathau o sgamiau, felly pan fyddwch yn derbyn neges, e-bost neu alwad ffôn nesaf, rydych chi'n gwybod pryd i gwestiynu a yw'n gyswllt go iawn ai peidio.