Oes gennych chi bensiwn?
- Mae ein help yn ddiduedd ac am ddim i’w ddefnyddio. Cysylltwch â ni ar-lein neu dros y ffôn ar 0800 756 1012

Cam-werthu ariannol: beth i’w wneud os ydych chi wedi'ch effeithio

Os wnaeth eich banc neu gwmni ariannol arall werthu cynnyrch i chi nad oedd yn addas i chi, fe allech chi gael iawndal os byddwch chi’n cwyno. Os ydych chi’n anhapus gydag ymateb eich cwmni, fe allai Gwasanaeth yr Ombwdsmon Ariannol neu’r Ombwdsmon Pensiynau dderbyn y gŵyn ac ymchwilio iddi am ddim.

Beth yw ystyr cam-werthu ariannol?

arrow icon

Ystyr cam-werthu yw pan roddwyd cyngor anaddas i chi, ni esboniwyd y risgiau i chi neu ni roddwyd y wybodaeth yr oedd ei hangen arnoch ac fe ddaethoch i ben â chynnyrch ariannol fel morgais neu bensiwn nad yw'n iawn i chi a'ch personol amgylchiadau.

Mae’n rhaid i'r person sy'n eich cynghori i brynu argymell rhywbeth sy'n addas ar gyfer eich anghenion ac esbonio'n llawn yr hyn y gall ac na all y cynnyrch ei wneud.

Dylent sicrhau eich bod yn gwybod y risgiau. Os na wnânt hyn, efallai y gallwch hawlio iawndal.

Pethau allweddol i’w cofio am gam-werthu ariannol:

  • Nid yw’n ymwneud ag a ydych chi wedi colli arian – hyd yn oed os na fyddwch chi’n colli allan, os nad yw’r cynnyrch yn iawn i chi – buddsoddiad sydd â mwy o risg efallai nag yr oeddech chi ei eisiau – gallwch chi barhau i gwyno am gam-werthu ariannol.
  • Ni allwch chi gwyno dim ond oherwydd bod buddsoddiad wedi perfformio’n wael – mae mwy o risg yn gysylltiedig â rhai buddsoddiadau, ac os byddwch chi’n gamblo rhaid i chi dderbyn y gallech chi golli. Ond gallwch gwyno os na ddywedwyd wrthych am y risg.

Enghreifftiau o gam-werthu ariannol

Dyma rai enghreifftiau o gynhyrchion ariannol efallai cafodd eu cam-werthu i chi. Nid yw'n rhestr gynhwysfawr.

Roedd cam-werthu yswiriant amddiffyn taliadau (PPI) ar hyd a lled y newyddion am gyfnod. Ond yn anffodus, ac eithrio mewn ychydig iawn o amgylchiadau penodol y dyddiad cau ar gyfer cyflwyno hawliad cam-werthu oedd ar 31 Awst 2019.

arrow icon

Efallai y byddwch hefyd yn gallu cyflwyno cwyn i'r busnes os gwerthwyd polisi PPI i chi ar ôl 29 Awst 2017.

arrow icon

Enghreifftiau o forgais wedi’i gam-werthu (gan gynnwys gwaddol)

Rhai dulliau ble mae’n bosibl y cam-werthwyd morgais i chi:

  • mae dyddiad terfyn eich morgais wedi’ch dyddiad ymddeol
  • ni ddywedwyd wrthych am y comisiwn fyddai’r cynghorydd yn derbyn gan y benthyciwr
  • fe’ch cynghorwyd i hunan ardystio (benthyg arian heb brofi’ch incwm) neu or-ddweud eich incwm er mwyn cael benthyg mwy
  • fe’ch cynghorwyd i newid benthycwyr ac ni ddywedwyd wrthych am y ffioedd a chosbau
  • rhoddwyd morgais cyfnod penodol i chi a dywedwyd wrthych am ail-forgeisi i fargen well yn ddiweddarach, yna fe’ch cosbwyd am adael y gyfradd benodol yn gynnar

Enghreifftiau o fuddsoddiad wedi’i gam-werthu

Rhai dulliau ble mae’n bosibl y cam-werthwyd eich buddsoddiad i chi:

  • ni ddywedwyd wrthych am y risg a oedd yn gysylltiedig
  • ni ddywedwyd wrthych sut fyddai’ch arian yn cael ei fuddsoddi
  • nid oedd y cynnyrch yn addas i’ch anghenion neu agwedd tuag at risg a drafodwyd gyda’r cynghorydd.

Beth i'w wneud os cafodd cynnyrch ariannol eu cam-werthu i chi

Gweithredwch yn gyflym

Os ydych am gwyno i Wasanaeth yr Ombwdsmon Ariannol mae yna derfyn amser o chwe blynedd o'r adeg pan werthwyd y cynnyrch i chi, neu dair blynedd o'r adeg pan wnaethoch chi sylwi (neu a ddylai fod wedi dod yn ymwybodol yn rhesymol) bod rhywbeth o'i le - pa un bynnag sydd hwyraf.

Os yw'ch cwyn yn fwy perthnasol i'r Ombwdsmon Pensiynau, ym mron pob amgylchiad mae'n rhaid i chi wneud eich cwyn cyn pen tair blynedd ar ôl i chi werthu'r cynnyrch neu ddod yn ymwybodol bod rhywbeth o'i le.

Ond cyn defnyddio gwasanaethau ombwdsmon, mae angen i chi gwyno i'ch darparwr. Darllenwch ymlaen i ddeall y broses y mae angen i chi ei dilyn.

arrow icon

Casglwch yr holl wybodaeth sydd ei hangen arnoch

Does dim rhaid i chi sicrhau prawf cadarn, ond mae angen i chi esbonio’ch problem.

  • Byddwch yn glir, yn gryno a chadwch at y ffeithiau.
  • Casglwch yr holl wybodaeth berthnasol ac unrhyw brawf ysgrifenedig.
  • Gwnewch gopïau o unrhyw waith papur perthnasol sydd gennych pan wnaethoch chi gofrestru ar gyfer y cynnyrch.

Cwynwch i’ch darparwr neu gynghorydd

  • Gofynnwch am gopi o broses cwynion mewnol y cwmni – dylai fod gan bob cwmni un. Bydd yn rhoi gwybod i chi gyda phwy i gysylltu â nhw. Yn aml bydd hyn ar gael ar wefan y cwmni.
  • Mae gan y cwmni wyth wythnos i ymateb. Os na fyddant yn cysylltu’n ôl, gallwch yna fynd yn syth at wasanaeth yr ombwdsmon.
  • Os nad ydych yn fodlon ag ymateb terfynol y cwmni, mae gennych chwe mis i fynd â’ch cwyn at Wasanaeth yr Ombwdsmon Ariannol ac, yn achos yr Ombwdsmon Pensiynau, tair blynedd o’r digwyddiad yr achwynwyd amdano neu o fewn tair blynedd i ddod yn ymwybodol o’r digwyddiad.
arrow icon

Os yw’r cwmni wedi mynd allan o fusnes, efallai y byddwch yn dal i allu cael iawndal – gweler yr adran yn bellach i lawr y dudalen.

arrow icon

Gofynnwch i wasanaeth ombwdsmon ymchwilio

arrow icon

Os nad ydych yn fodlon ag ymateb y cwmni i’ch cwyn, codwch y mater gyda Gwasanaeth yr Ombwdsmon Ariannol neu’r Ombwdsmon Pensiynau ar gyfer materion yn ymwneud â phensiynau.

Efallai y bydd yn werth i chi wirio ein canllawiau’n gyntaf ar faterion yn ymwneud â phensiynau.

Fel arfer, byddech yn troi at yr ombwdsmon os nad yw’r cwmni wedi rhoi penderfyniad terfynol i chi o fewn wyth wythnos – ond os ydynt yn gymwynasgar ac yn rhoi diweddariadau rheolaidd i chi, efallai yr hoffech aros ychydig yn hirach.

Os yw’ch cwyn yn ymwneud â rhywbeth a ddigwyddodd flynyddoedd ynghynt, fe allai gymryd peth amser i ganfod y ffeiliau perthnasol a siarad â’r bobl gywir am y peth.

Yn gyffredinol, daw pethau i ben gyda phenderfyniad yr ombwdsmon, ond os ydych chi’n parhau’n anfodlon, os daw hi i’r pen fe allech chi fynd â’r mater i’r llys.

Meddyliwch yn ofalus cyn gwneud hyn. Mae achosion llys yn bethau drud, a does dim sicrwydd y byddwch yn ennill.

Terfynau iawndal

Mae terfyn ar faint o iawndal y gallwch ei gael am golled ariannol ar ôl i'r Ombwdsmon Ariannol edrych ar eich achos. Mewn rhai achosion, efallai na fydd y penderfyniad yn cynnwys iawndal ariannol o gwbl.

Y terfyn cyfredol yw £350,000 ar gyfer cwynion am gamau a ddigwyddodd ar neu ar ôl 1 Ebrill 2019.

Ar gyfer cwynion am gamau a ddigwyddodd cyn 1 Ebrill 2019, gostyngir y terfyn hwn i £160,000.

Dylai'r terfynau hyn gael eu haddasu bob blwyddyn i sicrhau eu bod yn cadw i fyny â chwyddiant.

arrow icon

Os yw’r cwmni a’ch cynghorodd wedi mynd allan o fusnes

Hyd yn oed os yw’r cwmni wedi mynd yn fethdalwyr ac yn methu fforddio talu dim i chi, efallai y byddwch yn gallu cael iawndal gan y Cynllun Digolledu Gwasanaethau Ariannol.

arrow icon

Peidiwch â thalu rhywun i reoli’ch cwyn am gam-werthu ariannol

Meddyliwch yn ofalus cyn talu cwmni cwynion i wneud eich cwyn.

Gallwch gael yr un cymorth am ddim gan Wasanaeth yr Ombwdsmon, ac rydych yr un mor debygol o ennill.

arrow icon
Oedd y wybodaeth yma yn ddefnyddiol?
Diolch am eich adborth.
Rydym bob amser yn ceisio gwella ein gwefan a gwasanaethau, ac mae eich adborth yn ein helpu i ddeall sut rydym yn gwneud.
Chwilio amdanom? Rydym nawr yn HelpwrArian

HelpwrArian yw’r ffordd newydd a chlir i gael help di-duedd am ddim ar gyfer eich holl ddewisiadau arian a phensiwn. Beth bynnag yw eich amgylchiadau neu gynlluniau, symudwch ymlaen gyda HelpwrArian.

Parhau i’r wefan
Chwilio amdanom? Rydym nawr yn HelpwrArian

HelpwrArian yw’r ffordd newydd a chlir i gael help di-duedd am ddim ar gyfer eich holl ddewisiadau arian a phensiwn. Beth bynnag yw eich amgylchiadau neu gynlluniau, symudwch ymlaen gyda HelpwrArian.

Parhau i’r wefan
Chwilio amdanom? Rydym nawr yn HelpwrArian

HelpwrArian yw’r ffordd newydd a chlir i gael help di-duedd am ddim ar gyfer eich holl ddewisiadau arian a phensiwn. Beth bynnag yw eich amgylchiadau neu gynlluniau, symudwch ymlaen gyda HelpwrArian.

Parhau i’r wefan
Siaradwch â ni yn fyw am...
Siaradwch â ni yn fyw am...
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad pensiwn drwy ddefnyddio…
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio…
Oriau
  • Llun – Gwener:9.00am – 5.00pm
  • Sadwrn, Sul a gwyliau bancWedi cau

* Mae galwadau am ddim. Rydym wedi ymrwymo i ddarparu gwasanaeth o safon i chi, felly gellir recordio neu fonitro galwadau at ddibenion hyfforddiant ac i’n helpu i ddatblygu ein gwasanaethau.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio’r ffôn
Oriau
  • Llun – Gwener:8.00am – 6.00pm
  • Sadwrn, Sul a gwyliau bancWedi cau

* Mae galwadau am ddim. Rydym wedi ymrwymo i ddarparu gwasanaeth o safon i chi, felly gellir recordio neu fonitro galwadau at ddibenion hyfforddiant ac i’n helpu i ddatblygu ein gwasanaethau.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad pensiwn drwy ddefnyddio gwesgwrs
Oriau
  • Llun – Gwener:9.00am – 6.00pm
  • Sadwrn, Sul a gwyliau banc:Wedi cau
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio gwesgwrs
Oriau
  • Llun – Gwener:8.00am – 6.00pm
  • Sadwrn:8.00am – 3.00pm
  • Sul a gwyliau banc:Wedi cau
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad pensiwn drwy ddefnyddio ein ffurflen we

Ein nod yw ymateb o fewn 5 diwrnod gwaith.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio ein ffurflen we

Ein nod yw ymateb o fewn 2 diwrnod gwaith.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio WhatsApp

Lawrlwythwch: WhatsApp

Am help i ddatrys eich dyledion neu gwestiynau credyd. Am bopeth arall cysylltwch â ni trwy Wegswrs neu dros y ffôn.