Oes gennych chi bensiwn?
- Mae ein help yn ddiduedd ac am ddim i’w ddefnyddio. Cysylltwch â ni ar-lein neu dros y ffôn ar 0800 756 1012

Help a chefnogaeth i’r hunangyflogedig yn ystod ac ar ôl coronafeirws

Daeth y cynllun cymhorthdal incwm hunangyflogaeth i ben ar 30 Medi 2021, ond mae rhai cynlluniau ar agor o hyd a allai eich helpu os effeithiwyd ar eich incwm.

 

Mae gwybodaeth hefyd am y budd-daliadau lles y gallai fod gennych hawl i wneud cais amdanynt os yw’ch incwm wedi gostwng neu os na allwch weithio oherwydd eich bod yn sâl neu’n hunanynysu.

Estyniad i’r cynllun Cymhorthdal Incwm hunangyflogaeth a help arall

Daeth cefnogaeth os ydych yn hunangyflogedig trwy'r cynllun cymorth incwm i ben ar 30 Medi 2021.

Os yw'ch gwaith wedi dod i ben neu os effeithiwyd yn ddifrifol ar eich incwm, mae rhai opsiynau ar gael i chi.

arrow icon

A oes angen i mi ad-dalu'r grantiau cynllun cymhorthdal incwm hunangyflogaeth

Os oeddech yn gymwys ac wedi gwneud cais am grant Cynllun Cymhorthdal Incwm Hunangyflogaeth (SEISS), nid oes angen i chi ad-dalu'r arian. Ond bydd angen i chi ei ddatgan ar eich ffurflen dreth Hunanasesiad nesaf a thalu unrhyw dreth incwm ac Yswiriant Gwladol sy'n ddyledus arni.

Fodd bynnag, os gwnaethoch gais am SEISS ac nad oeddech yn gymwys (hyd yn oed os oeddech yn meddwl eich bod ar y pryd), mae angen i chi ddweud wrth Gyllid a Thollau EM (HMRC) cyn gynted â phosibl ac efallai y bydd angen i chi ad-dalu peth neu'r cyfan o'r arian.

Beth sy’n digwydd os ydych yn methu â gweithio oherwydd eich bod yn sâl neu’n gorfod hunan-ynysu

Tâl salwch hunangyflogedig a choronafeirws

Os ydych yn hunangyflogedig ni allwch gael Tâl Salwch Statudol.

Os ydych wedi talu digon o Gyfraniadau Yswiriant Gwladol, efallai y gallwch wneud cais am Lwfans Cyflogaeth a Chymorth (ESA) dull newydd os ydych yn sâl.

arrow icon

ESA a choronafeirws

Mae’r Llywodraeth wedi dweud y byddwch nawr yn cael eich talu o ddiwrnod cyntaf eich cais, yn hytrach nag ar ôl wyth diwrnod.

Os mai dyma’r tro cyntaf i chi wneud cais am ESA bydd angen i chi gwblhau ffurflen ESA1W ac anfon nodyn ffitrwydd gan NHS 111 gyda’ch ffurflen gais i ddangos nad ydych yn ffit i weithio. Dylech gael eich taliad cyntaf i’ch cyfrif banc neu gymdeithas adeiladu o fewn dwy wythnos.

Efallai y gallwch hefyd wneud cais am elfennau o Gredyd Cynhwysol os ydych angen help gyda chostau eraill ar gyfer plant neu dai os oes gennych chi a’ch partner neu briod cynilion o lai na £16,000. Mae eu hincwm hwy hefyd yn cael ei gymryd i ystyriaeth fel rhan o’r cais.

Beth sy’n digwydd os nad ydych yn gymwys am Lwfans Cyflogaeth a Chymorth (ESA)?

Efallai y gallwch hefyd wneud cais am elfen gallu cyfyngedig i weithio a gweithgaredd sy’n gysylltiedig â gwaith o Gredyd Cynhwysol os oes gennych chi a’ch partner gynilion o lai na £16,000. Mae incwm eich partner hefyd yn cael ei ystyried fel rhan o’r cais.

Beth gallwch ei wneud os yw eich incwm wedi gostwng yn sylweddol

arrow icon

Credyd Cynhwysol i’r hunangyflogedig a choronafeirws

Os oes gennych chi (a’ch partner os ydych yn byw fel cwpl) gynilion o lai na £16,000, efallai y gallwch wneud cais am Gredyd Cynhwysol.

Efallai y gallwch wneud cais am elfennau costau eraill, fel tai, cyfrifoldebau gofalu neu fagu plant.

Os oes gennych gynilion rhwng £6,000 a £16,000, bydd swm y Credyd Cynhwysol a gewch yn cael ei leihau.

Gwneud cais am Gredyd Cynhwysol

arrow icon

Os ydych chi'n hawlio Credyd Cynhwysol, bydd yn rhaid i chi aros o leiaf bum wythnos am y taliad cyntaf, felly peidiwch ag oedi cyn gwneud cais.

Gallwch wneud cais am daliad ymlaen llaw tra’ch bod yn aros am eich taliad Credyd Cynhwysol. Gallwch siarad â’ch anogwr gwaith am sut i wneud hyn ar ôl i chi wneud eich cais. Mae’r taliad ymlaen llaw yn fenthyciad y bydd angen ei ad-dalu o daliadau Credyd Cynhwysol yn y dyfodol, felly gwnewch yn siŵr eich bod yn gofyn am yr hyn sydd ei angen arnoch yn unig.

Os ydych yn stopio hawlio Credyd Cynhwysol cyn i chi ad-dalu'r taliad ymlaen llaw, bydd rhaid i chi gytuno ar gynllun ad-dalu ag Adran Gwaith a Phensiynau (DWP).

Os ydych chi neu’ch partner eisoes yn cael unrhyw un o’r budd-daliadau sy’n cael eu disodli gan Gredyd Cynhwysol, gan gynnwys Credydau Treth, Budd-dal Tai neu Gymhorthdal Incwm, bydd y budd-daliadau hyn yn dod i ben. Bydd eich incwm budd-dal am y costau hyn yn cael ei ailasesu fel rhan o’r cais Credyd Cynhwysol.

arrow icon
arrow icon

Os ydych yn penderfynu dod â’ch hunangyflogaeth i ben

Os penderfynwch ddod â’ch hunangyflogaeth i ben a gwneud cais am fudd-daliadau, mae’r hyn y gallwch ei hawlio yn dibynnu ar y math o gyfraniadau Yswiriant Gwladol roeddech yn eu talu a’r swm sydd gennych mewn cynilion fel cartref.

Os oeddech ond yn talu cyfraniadau Yswiriant Gwladol Dosbarth 2

Efallai y byddwch yn gallu cadw i fynd nawr bod y Llywodraeth wedi cyhoeddi’r cynllun Cymhorthdal Incwm hunangyflogaeth, ond os ydych yn penderfynu dod â’ch hunangyflogaeth i ben a chwilio am waith â thâl fel arfer ni fyddwch yn gallu gwneud cais am Lwfans Ceisio Gwaith dull newydd (JSA) os oeddech ond yn talu cyfraniadau Yswiriant Gwladol Dosbarth 2.

Mae Credyd Cynhwysol yn seiliedig ar incwm a chynilion eich cartref ac ni fyddwch yn gallu gwneud cais amdano os oes gennych gynilion o dros £16,000 oherwydd mae’n fudd-dal prawf modd. Bydd yn rhaid i chi aros nes bydd eich cynilion chi (a’ch partner) yn gostwng o dan £16,000 cyn y gallwch wneud cais am Gredyd Cynhwysol.

Os oes gennych gynilion rhwng £6,000 ac £16,000 byddwch yn cael swm llai o Gredyd Cynhwysol.

Os ydych wedi talu cyfraniadau Yswiriant Gwladol Dosbarth 1

Os oeddech yn gweithio fel gweithiwr cyflogedig yn ystod y ddwy i dair blynedd diwethaf ac wedi talu digon o Yswiriant Gwladol Dosbarth 1 neu wedi cael credydau Yswiriant Gwladol, efallai y gallwch wneud cais am Lwfans Ceisio Gwaith dull newydd. Byddwch hefyd yn gallu gwneud cais am Gredyd Cynhwysol i helpu gyda chostau tai, cyfrifoldebau gofalu neu fagu plant os oes gennych gynilion o lai na £16,000.

Os nad oes gennych hawl i wneud cais am JSA a bod gennych gynilion o lai na £16,000 byddwch yn gallu gwneud cais am Gredyd Cynhwysol yn syth.

arrow icon

Os ydych yn gweithio yn yr economi gig

Oni chytunwyd arno fel rhan o’ch contract, ni fydd gennych hawl i Dâl Salwch Statudol, absenoldeb salwch neu absenoldeb gwyliau â thâl.

Mae rhai cyflogwyr wedi dweud y byddant yn cynnig tâl salwch os bydd yn rhaid i chi hunan-ynysu oherwydd coronafeirws. Mae eraill wedi dweud y gallent gynnig rhyw fath o iawndal os ydych wedi cael diagnosis o goronafeirws.

Os ydych yn gweithio yn yr economi gig, gwiriwch gyda’r cwmni i ddarganfod beth yw eich hawliau.

Byddwch yn gallu hawlio budd-daliadau sydd ar gael i bobl hunangyflogedig os ydych yn gymwys.

arrow icon

Help coronafeirws os ydych yn rhedeg eich busnes eich hun

Mae'r rhan fwyaf o'r gefnogaeth coronafirws i fusnesau naill ai wedi cau i geisiadau neu byddant yn dod i ben ar 30 Medi ar yr un pryd â ffyrlo. Fodd bynnag, mae rhywfaint o gefnogaeth yn parhau i fod ar gael.

arrow icon

 

Mae Cyllid a Thollau EM wedi ehangu ei Gynllun Amser i Dalu os ydych yn cael trafferthion ariannol oherwydd unrhyw beth sy’n ymwneud â choronafeirws ac mae treth yn ddyledus gennych.

Os ydych eisoes wedi methu taliad neu’n poeni y byddwch yn colli’ch taliad nesaf, ffoniwch linell gymorth Amser i Dalu Cyllid a Thollau EM ar 0800 015 9559.

Os yw’ch busnes yn cael trafferth o effaith coronafeirws, gallwch ffonio Llinell Ddyled Busnes ar 0800 197 6026.

arrow icon

Taliad Cymorth Profi ac Olrhain

Bydd gennych hawl i daliad o £500 os dywedir wrthych am hunanynysu gan system Profi ac Olrhain y GIG, ni allwch weithio gartref ac rydych yn hawlio:

  • Credyd Cynhwysol
  • Credyd Treth Gwaith
  • Lwfans Cyflogaeth a Chymorth yn seiliedig ar incwm
  • Lwfans Ceisio Gwaith yn seiliedig ar incwm
  • Cymhorthdal Incwm
  • Credyd Pensiwn, neu
  • Budd Tai.

Yng Nghymru, gallech wneud cais am y taliad hwn o 14 Rhagfyr 2020. Byddai'n cael ei ôl-ddyddio i 23 Hydref 2020 ac wedi’i ymestyn i gwmpasu rhieni a gofalwyr ar incwm isel.

Yn yr Alban, mae hwn yn cael ei alw’n Self-Isolation Support Grant. Nid oes taliad tebyg ar gael yng Ngogledd Iwerddon.

Bydd eich awdurdod lleol yn gwneud y taliad hwn.

Bydd rhaid i chi ddangos prawf o’ch cyflogaeth i fod yn gymwys a bydd gwiriadau’n cael eu cynnal i gadarnhau nad ydych yn gallu gweithio gartref.

arrow icon
Oedd y wybodaeth yma yn ddefnyddiol?
Diolch am eich adborth.
Rydym bob amser yn ceisio gwella ein gwefan a gwasanaethau, ac mae eich adborth yn ein helpu i ddeall sut rydym yn gwneud.
Chwilio amdanom? Rydym nawr yn HelpwrArian

HelpwrArian yw’r ffordd newydd a chlir i gael help di-duedd am ddim ar gyfer eich holl ddewisiadau arian a phensiwn. Beth bynnag yw eich amgylchiadau neu gynlluniau, symudwch ymlaen gyda HelpwrArian.

Parhau i’r wefan
Chwilio amdanom? Rydym nawr yn HelpwrArian

HelpwrArian yw’r ffordd newydd a chlir i gael help di-duedd am ddim ar gyfer eich holl ddewisiadau arian a phensiwn. Beth bynnag yw eich amgylchiadau neu gynlluniau, symudwch ymlaen gyda HelpwrArian.

Parhau i’r wefan
Chwilio amdanom? Rydym nawr yn HelpwrArian

HelpwrArian yw’r ffordd newydd a chlir i gael help di-duedd am ddim ar gyfer eich holl ddewisiadau arian a phensiwn. Beth bynnag yw eich amgylchiadau neu gynlluniau, symudwch ymlaen gyda HelpwrArian.

Parhau i’r wefan
Siaradwch â ni yn fyw am...
Siaradwch â ni yn fyw am...
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad pensiwn drwy ddefnyddio…
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio…
Oriau
  • Llun – Gwener:9.00am – 5.00pm
  • Sadwrn, Sul a gwyliau bancWedi cau

* Mae galwadau am ddim. Rydym wedi ymrwymo i ddarparu gwasanaeth o safon i chi, felly gellir recordio neu fonitro galwadau at ddibenion hyfforddiant ac i’n helpu i ddatblygu ein gwasanaethau.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio’r ffôn
Oriau
  • Llun – Gwener:8.00am – 6.00pm
  • Sadwrn, Sul a gwyliau bancWedi cau

* Mae galwadau am ddim. Rydym wedi ymrwymo i ddarparu gwasanaeth o safon i chi, felly gellir recordio neu fonitro galwadau at ddibenion hyfforddiant ac i’n helpu i ddatblygu ein gwasanaethau.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad pensiwn drwy ddefnyddio gwesgwrs
Oriau
  • Llun – Gwener:9.00am – 6.00pm
  • Sadwrn, Sul a gwyliau banc:Wedi cau
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio gwesgwrs
Oriau
  • Llun – Gwener:8.00am – 6.00pm
  • Sadwrn:8.00am – 3.00pm
  • Sul a gwyliau banc:Wedi cau
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad pensiwn drwy ddefnyddio ein ffurflen we

Ein nod yw ymateb o fewn 5 diwrnod gwaith.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio ein ffurflen we

Ein nod yw ymateb o fewn 2 diwrnod gwaith.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio WhatsApp

Lawrlwythwch: WhatsApp

Am help i ddatrys eich dyledion neu gwestiynau credyd. Am bopeth arall cysylltwch â ni trwy Wegswrs neu dros y ffôn.