Cynlluniau’r llywodraeth ar gyfer prynwyr am y tro cyntaf a pherchnogion tai cyfredol

Gall nifer o gynlluniau’r llywodraeth eich helpu i brynu cartref. Mae’r rhain yn cynnwys ISA Gydol Oes, Cymorth i Brynu, Hawl i Brynu a Chyd-berchnogaeth.

ISA Gydol Oes (LISA)

Gallwch ddefnyddio LISA i brynu'ch cartref cyntaf (ar gyfer eiddo sy'n costio £450,000 neu'n llai) neu gynilo ar gyfer diwedd oes. Mae rhaid i chi fod rhwng 18 a 39 oed i agor LISA.

Gallwch roi hyd at £4,000 i mewn bob blwyddyn, nes eich bod yn 50 oed. Mae rhaid i chi wneud eich taliad cyntaf yn eich ISA cyn eich bod yn 40. Bydd y llywodraeth yn ychwanegu bonws o 25% at eich cynilion, hyd at uchafswm o £ 1,000 y flwyddyn.

Os ydych yn prynu â phrynwr tro cyntaf arall sydd hefyd â LISA, gallwch chi'ch dau ddefnyddio'ch LISA tuag at yr un eiddo.

Byddwch yn ymwybodol bod cosb am dynnu arian allan o LISA os nad ydych yn ei roi tuag at flaendal neu'n tynnu'n ôl ar ôl 60 oed.

ISA Cymorth i Brynu

Os gwnaethoch agor ISA Cymorth i Brynu cyn diwedd mis Tachwedd 2019, gallwch barhau i'w ddefnyddio ar gyfer blaendal os ydych yn prynu cyn mis Rhagfyr 2030. Fel yr ISA Gydol Oes, mae'r cyfrif hwn yn caniatáu i chi gael bonws o 25% ar eich cynilion.

Ond rydych wedi'ch cyfyngu i arbed £200 y mis, yn lle £4,000 y flwyddyn yn yr ISA Gydol Oes.

Cymorth i Brynu: Benthyciad Ecwiti

Lloegr

Mae hwn ar gael ar gyfer prynwyr tro cyntaf sydd eisiau prynu tŷ ‘adeiladu newydd’ o fewn y cap prisiau rhanbarthol perthnasol. Mae rhaid defnyddio hwn i brynu'ch prif breswylfa ac ni ellir ei ddefnyddio i brynu ail gartref neu eiddo prynu-i-osod.

Mae angen blaendal o leiaf 5% o'r pris prynu arnoch. Gallwch fenthyg hyd at 20% (40% yn Llundain) o'r pris prynu fel benthyciad ecwiti di-log. Nid ydych yn talu llog ar y benthyciad ecwiti am y pum mlynedd gyntaf. Rydych yn dechrau talu llog ym mlwyddyn chwech, ar swm y benthyciad ecwiti y gwnaethoch ei fenthyg. Llog yn unig yw'r taliadau benthyciad ecwiti, felly ni fyddwch yn lleihau'r swm sy'n ddyledus gennych.

Mae'r cynllun hwn ar gael yn Lloegr yn unig.

Cymorth i Brynu: Cynllun gwarantu morgais

Wedi'i gyhoeddi yng Nghyllideb 2021, mae'r cynllun gwarant morgais yn cynnig opsiwn i fenthycwyr brynu gwarant ar forgeisi lle mae gan fenthyciwr flaendal o ddim ond 5%.

Mae'r warant yn digolledu benthycwyr morgeisi am gyfran o'r colledion net a ddioddefir pe bai adfeddiant. Mae'r warant yn berthnasol i 80% o werth prynu'r eiddo gwarantedig, gan gwmpasu 95% o'r colledion net hyn. Felly mae'r benthyciwr yn cadw risg o 5% yn y gyfran o golledion a gwmpesir gan y warant. Mae hyn yn sicrhau bod y benthyciwr yn cadw rhywfaint o risg ym mhob benthyciad y mae'n ei drefnu.

Cymorth i Brynu – Cymru

Cymorth i Brynu - Mae Cymru yn darparu benthyciad ecwiti a rennir i brynwyr cartrefi newydd. Mae'r cynllun yn cefnogi prynu cartrefi hyd at £250,000 (o Ebrill 2021) a brynwyd trwy adeiladwr Cymorth i Brynu – Cymru cofrestredig.

Gyda Chymorth i Brynu – Cymru:

  • mae rhaid i chi ddarparu blaendal o 5%
  • mae'r cynllun yn darparu benthyciad ecwiti a rennir o hyd at 20% o'r pris prynu
  • mae rhaid i chi gymryd morgais ad-dalu i dalu'r swm sy'n weddill.

Prynu Cartref – Cymru

Mae Prynu Cartref – Cymru yn cefnogi cartrefi trwy ddarparu benthyciad ecwiti i helpu i brynu eiddo sy'n bodoli eisoes.

Mae'r cynllun yn helpu pobl na allent fforddio prynu eiddo fel arall.

Nid yw Prynu Cartref ar gael ym mhob ardal. A lle mae ar gael, bydd y cynllun yn destun i feini prawf cymhwysedd preswyl a chyflogaeth lleol.

Yr Alban

Mae'r cynllun Cymorth i Brynu (Yr Alban) yn golygu y gall pobl brynu cartref newydd heb fod angen blaendal mawr.

Nid yw ceisiadau i'r cynllun Cymorth i Brynu (Yr Alban): Adeiladu Fforddiadwy Fforddiadwy o 5 Chwefror 2021 yn cael eu derbyn mwyach. Mae ceisiadau i'r cynllun Cymorth i Brynu (Yr Alban): Datblygwr Llai yn cael eu derbyn o hyd.

Gogledd Iwerddon

Yng Ngogledd Iwerddon, caeodd y cynllun Cymorth i Brynu i geisiadau newydd yn 2016.

Hawl i Brynu a Hawl i Gaffael

Mae Hawl i Brynu ar gael dim ond os ydych yn byw yn Lloegr neu Ogledd Iwerddon. Os ydych yn denant tŷ cyngor neu gymdeithas dai, mae’n caniatáu i chi brynu’r eiddo ar ddisgownt.

Os ydych yn byw yn Lloegr ac nad ydych yn gymwys am Hawl i Brynu, efallai y gallech gael disgownt llai o dan y cynllun Hawl i Gaffael.

Os ydych yn byw yng Ngogledd Iwerddon ac wedi bod yn denant ‘Housing Executive’ neu gymdeithas dai am bum mlynedd neu fwy, efallai y gallech brynu’r eiddo ar ddisgownt. Mae swm y disgownt a gewch yn cynyddu yn dibynnu ar ba mor hir rydych wedi byw yn yr eiddo.

Y gostyngiad uchaf sydd ar gael i denantiaid y Weithrediaeth Dai neu gymdeithas dai sy'n gwneud cais i brynu eu cartref yw £24,000. Eich gostyngiad fydd 20% os ydych wedi byw yn yr eiddo am bum mlynedd. Cewch ddisgownt ychwanegol o 2% am bob blwyddyn ychwanegol, hyd at ostyngiad uchaf o 60% o'r prisiad neu £24,000.

Cyd-berchnogaeth

Cyd-berchnogaeth yw ble y byddwch yn prynu cyfran o gartref gan y landlord, sydd fel arfer yn gyngor neu’n gymdeithas dai, a thalu rhent ar y gyfran sy’n weddill.

Mae angen morgais arnoch i dalu am eich rhan, a all fod rhwng chwarter a thri chwarter o werth llawn y cartref.

Yna rydych yn talu rhent llai ar y rhan nad ydych yn berchen arni.

Yn ddiweddarach gallwch ddewis i brynu rhan fwy o’r eiddo hyd at 100% o’i werth.

Cyd-berchnogaeth yng Ngogledd Iwerddon

Mae’r cynllun hwn ar gael ar gyfer cartrefi newydd eu hadeiladu a rhai hŷn.

Rydych yn prynu rhwng 50% a 90% o’r eiddo (a elwir yn ‘cyfran dechrau’). Gallwch gynyddu eich cyfran mewn camau 5% unrhyw bryd (a elwir yn ‘staircasing’).

Rydych yn talu rhent ar y gyfran nad ydych yn berchen arni.

Yr Alban

Mae gan yr Alban ddau gynllun rhannu ecwiti - Rhannu Ecwiti Cyflenwad Newydd a Rhannu Ecwiti Marchnad Agored.

Er bod y cynlluniau hyn yn bennaf ar gyfer prynwyr am y tro cyntaf ar incwm isel, gallant hefyd helpu eraill sydd angen symud. Gall hyn gynnwys pobl anabl neu rai sydd ag anghenion penodol yn dilyn newid sylweddol yn eu sefyllfa gartref..

Cymru

Mae Cymru'n darparu cefnogaeth i'r rheini sydd am brynu cartref ond ni allant fforddio prynu 100% o'r cartref am werth llawn y farchnad.

I fod yn gymwys ar gyfer y cynllun Cyd-berchnogaeth - Cymru, mae rhaid i chi fod yn brynwr tro cyntaf yn prynu cyfran mewn cartref sy'n gymwys ar gyfer y cynllun gan landlord sy'n cymryd rhan ac sydd ag incwm cartref cyfun o £60,000 neu lai bob blwyddyn.

Pobl sydd ag Anableddau

Gall Perchnogaeth Cartref i Bobl  sydd ag Anableddau hirdymor (HOLD) eich helpu i brynu unrhyw gartref sydd ar werth ar sail Cyd-berchnogaeth os oes gennych anabledd hirdymor.

Gallwch ond ymgeisio am HOLD os nad yw’r eiddo sydd ar gael drwy gynlluniau perchnogaeth cartref eraill yn bodloni’ch anghenion, er enghraifft, mae angen eiddo llawr gwaelod arnoch.

Dim ond personél milwrol sy'n cael blaenoriaeth dros grwpiau eraill. Bydd y cynllun yn berthnasol ledled Lloegr yn unig. Fodd bynnag, gall fod gan gynghorau sydd â'u rhaglenni adeiladu cartref perchnogaeth ar y cyd eu hunain rai grwpiau â blaenoriaeth, yn seiliedig ar anghenion tai lleol.

Pobl hŷn

Os ydych yn 55 oed neu drosodd, gallwch gael cymorth gan gynllun perchnogaeth cartref arall o’r enw Cyd-berchnogaeth Pobl Hŷn.

Mae’r cynllun yn debyg iawn i gynllun Cyd-berchnogaeth arferol ond cewch brynu hyd at 75% o’ch cartref yn unig. Unwaith byddwch yn berchen ar 75%, ni fydd raid i chi dalu rhent ar y gweddill.

Camau nesaf

Oedd y wybodaeth yma yn ddefnyddiol?
Diolch am eich adborth.
Rydym bob amser yn ceisio gwella ein gwefan a gwasanaethau, ac mae eich adborth yn ein helpu i ddeall sut rydym yn gwneud.
Chwilio amdanom? Rydym nawr yn HelpwrArian

HelpwrArian yw’r ffordd newydd a chlir i gael help di-duedd am ddim ar gyfer eich holl ddewisiadau arian a phensiwn. Beth bynnag yw eich amgylchiadau neu gynlluniau, symudwch ymlaen gyda HelpwrArian.

Parhau i’r wefan
Chwilio amdanom? Rydym nawr yn HelpwrArian

HelpwrArian yw’r ffordd newydd a chlir i gael help di-duedd am ddim ar gyfer eich holl ddewisiadau arian a phensiwn. Beth bynnag yw eich amgylchiadau neu gynlluniau, symudwch ymlaen gyda HelpwrArian.

Parhau i’r wefan
Chwilio amdanom? Rydym nawr yn HelpwrArian

HelpwrArian yw’r ffordd newydd a chlir i gael help di-duedd am ddim ar gyfer eich holl ddewisiadau arian a phensiwn. Beth bynnag yw eich amgylchiadau neu gynlluniau, symudwch ymlaen gyda HelpwrArian.

Parhau i’r wefan
Siaradwch â ni yn fyw am...
Siaradwch â ni yn fyw am...
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad pensiwn drwy ddefnyddio…
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio…
0800 756 1012* Oriau
  • Llun – Gwener:9.00am – 5.00pm
  • Sadwrn, Sul a gwyliau bancWedi cau

* Mae galwadau am ddim. Rydym wedi ymrwymo i ddarparu gwasanaeth o safon i chi, felly gellir recordio neu fonitro galwadau at ddibenion hyfforddiant ac i’n helpu i ddatblygu ein gwasanaethau.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio’r ffôn
0800 138 7777* Oriau
  • Llun – Gwener:8.00am – 6.00pm
  • Sadwrn, Sul a gwyliau bancWedi cau

* Mae galwadau am ddim. Rydym wedi ymrwymo i ddarparu gwasanaeth o safon i chi, felly gellir recordio neu fonitro galwadau at ddibenion hyfforddiant ac i’n helpu i ddatblygu ein gwasanaethau.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad pensiwn drwy ddefnyddio gwesgwrs
Oriau
  • Llun – Gwener:9.00am – 6.00pm
  • Sadwrn, Sul a gwyliau banc:Wedi cau
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio gwesgwrs
Oriau
  • Llun – Gwener:8.00am – 6.00pm
  • Sadwrn:8.00am – 3.00pm
  • Sul a gwyliau banc:Wedi cau
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad pensiwn drwy ddefnyddio ein ffurflen we

Ein nod yw ymateb o fewn 5 diwrnod gwaith.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio ein ffurflen we

Ein nod yw ymateb o fewn 2 diwrnod gwaith.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio WhatsApp
+44 77 0134 2744

Lawrlwythwch: WhatsApp

Am help i ddatrys eich dyledion, cwestiynau credyd neu ganllaw pensiynau. Am bopeth arall, cysylltwch â ni trwy Wesgwrs neu dros y Ffôn.