Sut i roi trefn ar eich arian os ewch yn sâl neu'n anabl

Os ydych yn wynebu problem iechyd, gallai'ch arian fod y peth olaf ar eich meddwl. Serch hynny, i osgoi pryderon ariannol rhag gwaethygu, ceisiwch gael trefn ar eich arian cyn gynted â phosibl. Efallai y bydd gennych hawl i dâl salwch, neu fudd-daliadau salwch neu anabledd. Mae’r canllaw hwn yn gwmpasu cymorth gan eich cyngor lleol a ble i gael help â chostau bob dydd fel presgripsiynau, trydan a nwy.

Cymorth gan eich cyflogwr

Cael tâl salwch

Os yw salwch yn eich atal rhag gweithio, efallai hoffech ystyried hawlio Tâl Salwch Statudol (SSP). Gallwch gael Tâl Salwch Statudol (SSP) am hyd at 28 wythnos os:

  • ydych yn gyflogedig – ond yn methu gweithio; neu
  • yw eich enillion ar gyfartaledd o leiaf £120 yr wythnos.

Y gyfradd ar gyfer SSP yw £96.35 yr wythnos (2021-22). Caiff ei dalu gan eich cyflogwr yn yr un modd â’ch cyflog.

Mae gan rai cyflogwyr gynlluniau tâl salwch mwy hael a bydd eraill yn asesu achosion yn unigol.

Gwiriwch delerau eich cytundeb neu’r llawlyfr staff i weld beth sydd ar gael.

Darganfyddwch fwy am wneud cais am SSP am resymau sy’n gysylltiedig â choronafeirws yn ein canllaw Coronavirus ac SSP.

Os yw eich cyflogwr yn gwrthod talu Tâl Salwch Statudol

Os yw eich cyflogwr yn gwrthod talu SSP, neu ddim yn talu’r swm llawn i chi, dylech gysylltu â thîm anghydfod taliad statudol Cyllid a Thollau EM:

Ffôn: 0300 056 0630
Dydd Llun i ddydd Iau 8.30am to 5pm
Dydd Gwener 8.30am to 4.30pm

Ffôn testun: 0300 200 3212
Dydd Llun i ddydd Gwener 8am to 5pm

Gofynnwch am gefnogaeth fel y gallwch ddychwelyd i’r gwaith

Os ydych yn gallu dychwelyd i’r gwaith, mae gennych yr hawl gyfreithiol i ofyn i’ch cyflogwr wneud addasiadau rhesymol fel y bydd yn haws i chi barhau i weithio.

Gallai’r addasiadau rhesymol hyn gynnwys:

  • oriau gweithio hyblyg.
  • newid eich cyfrifoldebau.
  • defnyddio offer a addaswyd yn arbennig – er enghraifft eich cyfrifiadur, bysellfwrdd, ffôn, cadair neu ddesg.

Gwiriwch eich pensiwn gweithle

Os ydych wedi bod yn talu i mewn i bensiwn gweithle, gofynnwch i’ch cyflogwr neu cwmni sy’n rhedeg y cynllun a oes unrhyw fudd-daliadau salwch y gallech fod â hawl iddynt.

Os oes, gwiriwch faint yw eu gwerth ac am ba hyd y byddant yn parhau.

Er enghraifft, efallai y byddwch yn gallu ymddeol yn gynnar os nad ydych yn gallu parhau i weithio.

Budd-daliadau a hawliau

Hawliwch yr holl fudd-daliadau mae gennych hawl iddynt

Os oes gennych gyflwr iechyd neu os ydych yn anabl, gallech fod yn gymwys i hawlio budd-daliadau a fydd yn:

  • ychwanegu at eich incwm – er enghraifft, Credyd Cynhwysol
  • eich helpu â chostau hanfodol – er enghraifft, yr elfen costau tai o Gredyd Cynhwysol
  • caniatáu i rywun sy’n gofalu amdanoch wneud cais am Lwfans Gofalwr
  • eich helpu i reoli’r costau ychwanegol sy’n gysylltiedig â bod yn anabl neu fod â chyflwr iechyd hirdymor – er enghraifft, Taliad Annibyniaeth Personol.

Os ydych ar incwm isel ac yn cyflwyno cais newydd neu’n diweddaru’ch cais yn sgil newid yn eich amgylchiadau, fel arfer nawr bydd rhaid i chi wneud cais am Gredyd Cynhwysol.

Ni fydd rhaid i chi wneud cais am Gredyd Cynhwysol os ydych yn gymwys ar gyfer (neu eisoes yn cael) y Premiwm Anabledd Difrifol neu os ydych yn hŷn na’r oedran pensiwn y wladwriaeth.

Cymorth â chostau iechyd GIG

Mae presgripsiynau am ddim yng Nghymru, yr Alban a Gogledd Iwerddon, waeth beth yw’ch oed ac amgylchiadau.

Os ydych yn byw yn Lloegr ac yn cael rhai budd-daliadau penodol efallai y gallwch arbed arian drwy gael cymorth â chostau iechyd.

Mae’r rhain yn cynnwys:

  • costau deintyddol;
  • cost gofal llygaid;
  • presgripsiynau’r GIG; a
  • cael cymorth â chostau teithio i apwyntiadau ysbyty.

Hawlio ar yswiriant

Gwiriwch a oes gennych bolisïau yswiriant a fyddai’n rhoi sicrwydd am eich taliadau morgais neu gymryd lle canran o’ch incwm.

Er enghraifft:

  • yswiriant salwch critigol
  • yswiriant diogelu incwm
  • yswiriant diogelu taliadau
  • yswiriant diogelu taliadau morgais
  • yswiriant diogelu incwm tymor byr.

Yn aml mae’r math hwn o yswiriant yn cael ei gynnig â pholisïau yswiriant bywyd neu forgeisi.

Gwnewch gais ar unwaith gan fel arfer ceir cyfnod o ddisgwyl cyn i bolisi ryddhau taliad, felly gorau po gyntaf y byddwch yn anfon eich cais.

Cysylltu â’ch cyflenwyr nwy a thrydan

Cysylltwch â’ch cyflenwr ynni cyn gynted â phosibl.

Rhowch wybod iddynt fod gennych gyflwr iechyd hirdymor neu eich bod yn anabl a gofynnwch iddynt a ydych yn gymwys am y Gostyngiad Cartrefi Cynnes.

Gallech gael hyd at £140 oddi ar eich bil trydan ar gyfer Gaeaf 2021/22.

Os dywedwch wrth eich cyflenwr ynni am eich cyflwr iechyd, gallent hefyd:

  • eich cofrestru ar gyfer eu gwasanaeth o flaenoriaeth
  • cynnal gwiriadau diogelwch blynyddol am ddim
  • cynnig blaenoriaeth â galwadau brys i gartrefi
  • eich diogelu rhag colli’ch cyflenwad trydan neu lithro i ôl-ddyled.

Help gan eich cyngor lleol

Os yw’ch cyflwr yn golygu’ch bod yn cael anhawster symud o gwmpas neu wneud tasgau beunyddiol efallai y gall eich cyngor lleol roi cefnogaeth â phethau fel:

  • siopa a glanhau.
  • gofal personol a thasgau beunyddiol.
  • offer arbennig yn gysylltiedig â’ch salwch neu’ch anabledd.
  • mân addasiadau i’ch cartref (fel canllawiau ar eich baddon).

Y cam cyntaf yw cael asesiad o’ch anghenion gan eich cyngor.

Help â’ch Treth Gyngor

Gallech gael gostyngiad ar eich Treth Gyngor os ydych yn anabl, neu os oes rhywun yn eich cartref yn anabl.

Help â grantiau elusennol

Mae nifer o sefydliadau a chymdeithasau sy’n cynnig grantiau i bobl a’u teuluoedd er mwyn rhoi cymorth iddynt ymdopi â llai o incwm neu gwrdd â’r costau ychwanegol o fod yn sâl neu’n anabl.

Gall grantiau fod ar gael drwy undeb llafur neu gymdeithas fuddiannol sy’n gysylltiedig â’r math o waith a wnewch.

Mae hefyd sefydliadau sy’n rhoi grantiau i grwpiau neilltuol o bobl, fel pobl hŷn neu’r rhai sydd ag anghenion penodol.

Adolygu eich cyllideb

Os byddwch nawr yn gorfod ymdopi ar incwm llawer is, mae’n bwysig edrych ar eich cyllideb ar unwaith i wneud y gorau o’ch incwm.

Os na allwch reoli’ch arian ar eich pen eich hun

Os yw’ch cyflwr iechyd neu’ch anabledd yn ei gwneud yn anodd i chi reoli’ch arian ar eich pen eich hun, gallwch ofyn i rywun arall eich helpu.

Cael cefnogaeth emosiynol

Os ydych wedi mynd yn anabl yn ddiweddar, efallai bod eich bywyd wedi newid mewn ffordd ddramatig. Gallech deimlo eich bod am gysylltu â phobl eraill sydd mewn sefyllfa debyg.

Os ydych yn meddwl bod eich salwch neu anabledd yn effeithio ar eich iechyd meddwl, gwnewch apwyntiad i weld eich meddyg teulu.

Oedd y wybodaeth yma yn ddefnyddiol?
Diolch am eich adborth.
Rydym bob amser yn ceisio gwella ein gwefan a gwasanaethau, ac mae eich adborth yn ein helpu i ddeall sut rydym yn gwneud.
Chwilio amdanom? Rydym nawr yn HelpwrArian

HelpwrArian yw’r ffordd newydd a chlir i gael help di-duedd am ddim ar gyfer eich holl ddewisiadau arian a phensiwn. Beth bynnag yw eich amgylchiadau neu gynlluniau, symudwch ymlaen gyda HelpwrArian.

Parhau i’r wefan
Chwilio amdanom? Rydym nawr yn HelpwrArian

HelpwrArian yw’r ffordd newydd a chlir i gael help di-duedd am ddim ar gyfer eich holl ddewisiadau arian a phensiwn. Beth bynnag yw eich amgylchiadau neu gynlluniau, symudwch ymlaen gyda HelpwrArian.

Parhau i’r wefan
Chwilio amdanom? Rydym nawr yn HelpwrArian

HelpwrArian yw’r ffordd newydd a chlir i gael help di-duedd am ddim ar gyfer eich holl ddewisiadau arian a phensiwn. Beth bynnag yw eich amgylchiadau neu gynlluniau, symudwch ymlaen gyda HelpwrArian.

Parhau i’r wefan
Siaradwch â ni yn fyw am...
Siaradwch â ni yn fyw am...
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad pensiwn drwy ddefnyddio…
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio…
0800 756 1012* Oriau
  • Llun – Gwener:9.00am – 5.00pm
  • Sadwrn, Sul a gwyliau bancWedi cau

* Mae galwadau am ddim. Rydym wedi ymrwymo i ddarparu gwasanaeth o safon i chi, felly gellir recordio neu fonitro galwadau at ddibenion hyfforddiant ac i’n helpu i ddatblygu ein gwasanaethau.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio’r ffôn
0800 138 7777* Oriau
  • Llun – Gwener:8.00am – 6.00pm
  • Sadwrn, Sul a gwyliau bancWedi cau

* Mae galwadau am ddim. Rydym wedi ymrwymo i ddarparu gwasanaeth o safon i chi, felly gellir recordio neu fonitro galwadau at ddibenion hyfforddiant ac i’n helpu i ddatblygu ein gwasanaethau.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad pensiwn drwy ddefnyddio gwesgwrs
Oriau
  • Llun – Gwener:9.00am – 6.00pm
  • Sadwrn, Sul a gwyliau banc:Wedi cau
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio gwesgwrs
Oriau
  • Llun – Gwener:8.00am – 6.00pm
  • Sadwrn:8.00am – 3.00pm
  • Sul a gwyliau banc:Wedi cau
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad pensiwn drwy ddefnyddio ein ffurflen we

Ein nod yw ymateb o fewn 5 diwrnod gwaith.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio ein ffurflen we

Ein nod yw ymateb o fewn 2 diwrnod gwaith.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio WhatsApp
+44 77 0134 2744

Lawrlwythwch: WhatsApp

Am help i ddatrys eich dyledion, cwestiynau credyd neu ganllaw pensiynau. Am bopeth arall, cysylltwch â ni trwy Wesgwrs neu dros y Ffôn.