Help gyda chostau gofal plant

Gall cost gofal plant gymryd cryn dipyn o gyllideb y teulu. Mae help gyda chostau gofal plant ar gael gan y llywodraeth a chyflogwyr - o Ofal Plant Di-dreth i ofal plant am ddim. Gall teuluoedd sy'n gweithio gael £2,000 y plentyn bob blwyddyn tuag at ofal plant gyda Gofal Plant Di-dreth..

 

 

Gwiriwch pa help y gallech ei gael gyda chostau gofal plant

Mae newidiadau dros dro i'r meini prawf cymhwysedd yn golygu efallai y byddwch yn dal i allu cael 30 awr o ofal plant am ddim a gofal plant di-dreth hyd yn oed os yw'ch patrymau gwaith wedi newid oherwydd yr achosion o goronafeirws.

Gofal Plant Di-dreth

Beth yw gofal Plant Di-dreth?

Cynllun gan y llywodraeth yw Gofal Plant Di-dreth i helpu rhieni sy'n gweithio gyda chost gofal plant yng Nghymru, Lloegr, yr Alban a Gogledd Iwerddon.

Gall dalu am:

  • gwarchodwyr plant, meithrinfeydd a nanis cofrestredig
  • brecwast cofrestredig, clybiau ar ôl ysgol a chynlluniau chwarae, cynlluniau gwyliau
  • ysgolion cofrestredig (heb gynnwys ffioedd ysgol, oni bai bod eich plentyn yn is na'r oedran ysgol gorfodol)
  • gweithwyr gofal cartref sy'n gweithio i asiantaeth gofal cartref cofrestredig.

Gallwch ddefnyddio Gofal Plant Di-dreth ar yr un pryd â defnyddio 15 awr neu 30 awr o ofal plant am ddim.

Fodd bynnag, ni allwch ddefnyddio Gofal Plant Di-dreth ar yr un pryd â:

  • Credyd Cynhwysol
  • Credydau treth
  • Talebau Gofal Plant.

Pwy all ei gael?

I fod yn gymwys, fel rheol mae angen i riant neu rieni:

  • bod yn gweithio a bod â phlant o dan 12 oed - neu o dan 17 oed os oes gan eich plentyn   anabledd. Maent yn rhoi'r gorau i fod yn gymwys ar 1 Medi ar ôl pen-blwydd y plentyn yn 11 oed. Mae plant a fabwysiadwyd yn gymwys, ond nid yw plant maeth  
  • yn ennill o leiaf £142.56 yr wythnos ar gyfartaledd yr un. Mae hyn gyfwerth ag 16 awr ar yr Isafswm Cyflog Cenedlaethol neu'r Cyflog Byw Cenedlaethol
  • heb fwy na £ 100,000 o incwm net wedi'i addasu bob blwyddyn, fesul rhiant. Darganfyddwch fwy am incwm net wedi'i addasu ar wefan GOV.UK
  • yn gyflogedig neu'n hunangyflogedig. Os ydych chi neu'ch partner ar gyfnod mamolaeth, tadolaeth neu fabwysiadu efallai y byddwch yn dal yn gymwys. Gallwch wneud cais os ydych chi'n dechrau neu'n ail-ddechrau gwaith o fewn y 31 diwrnod nesaf.

Oes gennych chi gyfrifoldebau gofalu, neu a ydych chi'n sâl neu'n anabl ac felly ddim yn gallu gweithio? Yna byddwch yn dal yn gymwys i gael cyfrif gofal plant os yw un rhiant yn gweithio ac nad yw'r llall yn gallu gweithio ac yn derbyn unrhyw un o'r budd-daliadau canlynol:

  •  Lwfans Gofalwr
  • Budd-dal Analluogrwydd neu Fudd-dal Analluogrwydd tymor hir
  •  Lwfans Anabledd Difrifol
  •  Lwfans Cyflogaeth a Chymorth yn seiliedig ar gyfraniadau
  •  Credydau yswiriant gwladol oherwydd analluogrwydd neu allu cyfyngedig i weithio.

Faint ydyw?

Am bob £8 rydych yn ei dalu i'ch cyfrif gofal plant, bydd y llywodraeth yn talu £2 i mewn - hyd at uchafswm o £2,000 y plentyn bob blwyddyn, neu £4,000 y plentyn anabl bob blwyddyn.

Felly os oes gennych un plentyn a'ch bod yn talu £8,000 i'ch cyfrif gofal plant, bydd y llywodraeth yn talu £2,000 i mewn. Ar ôl i chi roi'r arian i mewn, bydd y diwrnod gwaith nesaf yn ychwanegu ato fel rheol.

Fel rheol, bydd taliadau i'ch cyfrif yn cymryd un diwrnod gwaith ar gyfer taliadau cardiau debyd a thri diwrnod gwaith ar gyfer trosglwyddiadau banc. Bydd taliadau’n dangos fel ‘arian sydd ar gael’ ar ôl iddynt brosesu.

Mae cyfraniadau'r llywodraeth wedi'u cyfyngu i £500 bob tri mis neu £1,000 i blentyn anabl. I gael y cyfraniad mwyaf rhaid i chi gyfrannu at eich cyfrif ar-lein ym mhob cyfnod o dri mis neu chwarter y flwyddyn.

Gall eraill, fel neiniau a theidiau neu ffrindiau teulu, hefyd dalu i mewn i'r cyfrif.

Sut i wneud cais

Rydych chi'n gwneud cais ar-lein trwy sefydlu cyfrif gofal plant ar wefan GOV.UK

Rhaid i chi ‘ail-gadarnhau’ eich cymhwysedd bob tri mis. Ddylech gael neges atgoffa i wneud hyn. Gallwch wneud hyn drwy ddefnyddio'ch cyfrif gofal plant ar-lein.

Os nad yw'ch amgylchiadau wedi newid, gallwch gadarnhau hyn yn syml. Os ydynt wedi newid, bydd y llywodraeth yn ail-redeg y gwiriadau cymhwysedd.

Oes gennych chi hawl i 15 neu 30 awr o help gyda chostau gofal plant?

Mae gan bob plentyn tair a phedair oed yn y DU hawl i gael rhywfaint o addysg gynnar neu ofal plant am ddim.

Gallwch ddefnyddio'r oriau rhad ac am ddim hyn mewn darparwyr gofal plant cofrestredig fel:

  • meithrinfeydd a dosbarthiadau meithrin
  • cylchoedd chwarae a chyn-ysgolion
  • gwarchodwyr plant cofrestredig
  • Canolfannau Plant Sure Start
  • cynlluniau gwyliau, clybiau brecwast ac ar ôl ysgol.

 

Mae faint y gallwch ei gael yn dibynnu ar ba wlad rydych yn byw. Gallwch ddefnyddio Gofal Plant Di-dreth ar yr un pryd â defnyddio 15 neu 30 awr o ofal plant am ddim.

Lloegr

Sut i wneud cais

Gallwch wneud hyn ar-lein trwy sefydlu cyfrif gofal plant ar wefan GOV.UK

Mae rhai cynghorau yn rhestru darparwyr sy'n cynnig yr oriau ychwanegol ar eu gwefan, neu gallwch gysylltu â'ch darparwr gofal plant i weld a ydyn nhw'n eu cynnig. Gallwch ddod o hyd i ddarparwyr gofal plant cofrestredig Ofsted ar GOV.UK

Mae gan rai plant dwy oed hawl i 15 awr o ofal plant neu addysg gynnar am ddim am 38 wythnos. Efallai y bydd eich plentyn yn gymwys os oes ganddo anabledd neu os ydych yn hawlio rhai budd-daliadau. Darganfyddwch a ydych chi'n gymwys ar wefan GOV.UK

Gallwch wneud cais i'ch cyngor lleol am yr oriau hyn. Defnyddiwch wefan GOV.UK i ddod o hyd i dudalen gais eich cyngor lleol.

Mae gan blant tair a phedair oed hawl i 15 awr bob wythnos am 38 wythnos o addysg gynnar neu ofal plant am ddim bob blwyddyn.

Mae gan rai plant tair i bedair oed hawl i 15 awr ychwanegol, gan ddod â'u cyfanswm i 30 awr am 38 wythnos y flwyddyn. I fod yn gymwys am y 15 awr ychwanegol o ofal plant am ddim:

  • rhaid i'r ddau riant fod yn gweithio, neu rhaid i'r unig riant fod yn gweithio mewn teulu un rhiant. A rhaid byw yn Lloegr yn barhaol
  • rhaid ennill o leiaf £ 142.56 yr wythnos ar gyfartaledd yr un. Mae hyn gyfwerth ag 16 awr ar yr Isafswm Cyflog Cenedlaethol neu'r Cyflog Byw Cenedlaethol
  • ennill llai na £100,000 y flwyddyn.

Os na ddefnyddiwch eich holl oriau mewn un wythnos, ni allwch eu defnyddio mewn wythnos arall. Mae llawer o ddarparwyr yn cyfartaleddu'r oriau dros y flwyddyn, felly mae gennych chi gyfwerth â 22 awr yr wythnos. Gofynnwch i'ch darparwr sut maen nhw'n gwneud hyn.

Cymru

Sut i wneud cais

Gallwch wneud cais gan ddefnyddio'ch Gwasanaeth Gwybodaeth i Deuluoedd lleol. Darganfyddwch fwy ar wefan FamilyPoint

Mae rhai cynghorau yn rhestru darparwyr gofal plant cymeradwy - gwiriwch a yw darparwyr wedi'u cymeradwyo ar wefan Arolygiaeth Gofal Cymru

Gall rhai plant dwy a thair oed sy'n byw mewn ardal Dechrau'n Deg gael gofal plant rhan-amser am ddim am ddwy awr a hanner y dydd, bum niwrnod yr wythnos am 39 wythnos. Dewch o hyd i'ch gwasanaeth Dechrau'n Deg lleol ar wefan FamilyPoint

Gall plant tair a phedair oed gael 10 awr o addysg gynnar am ddim yr wythnos am 48 wythnos y flwyddyn, mewn ysgol neu feithrinfa wedi'i hariannu. Gelwir hyn yn Gyfnod Sylfaen.

Mae gan rai plant tair a phedair oed hawl i 20 awr ychwanegol, gan ddod â'u cyfanswm i 30 awr am 48 wythnos o'r flwyddyn.

I fod yn gymwys am yr 20 awr ychwanegol o ofal plant am ddim:

Os na ddefnyddiwch eich holl oriau mewn un wythnos, ni allwch eu defnyddio mewn wythnos arall. Mae llawer o ddarparwyr yn cyfartaleddu'r oriau dros y flwyddyn, felly mae gennych gyfwerth â 22 awr yr wythnos. Gofynnwch i'ch darparwr sut maen nhw'n gwneud hyn.

Yr Alban

Sut i wneud cais

Ewch i wefan eich cyngor lleol i hawlio. Gallwch ddod o hyd i hyn ar wefan mygov.scot

Gall rhai plant dwy oed gael 16 awr o ofal plant yr wythnos yn ystod y tymor os ydyn nhw'n derbyn rhai budd-daliadau.

Mae pob plentyn tair a phedair oed yn gymwys am 16 awr yr wythnos o ddysgu cynnar a gofal plant am ddim yn ystod y tymor.

Gogledd Iwerddon

Mae gan blant hawl io leiaf 12.5 awr o addysg gyn-ysgol am ddim yr wythnos am 38 wythnos yn y flwyddyn cyn iddynt ddechrau Ysgol Gynradd Un.

Credyd Cynhwysol

Mae Credyd Cynhwysol yn fudd-dal i bobl sydd mewn ac allan o waith. Mae'n disodli chwe budd-dal presennol, gan gynnwys Credyd Treth Gwaith.

Gall teuluoedd sy'n gweithio sy'n gymwys i gael Credyd Cynhwysol hawlio hyd at 85% o'u costau gofal plant misol.

Rhaid i chi dalu am y gofal plant ymlaen llaw yn gyntaf a darparu derbynebau i gael arian yn ôl. Dim ond yn ystod eich cyfnod asesu y gallwch chi hawlio am ofal plant.

Pwy sy'n ei gael?

Fel arfer bydd angen i chi a/neu'ch partner:

  •  bod yn gweithio (does dim ots faint o oriau rydych chi neu'ch partner yn gweithio), neu
  • fod gyda cynnig swydd.

Faint ydyw?

Y mwyaf y gallwch ei gael yn ôl yw £646.35 y mis ar gyfer un plentyn, a £1,108.04 y mis ar gyfer dau neu fwy o blant.

Dim ond os yw darparwr gofal plant sydd wedi'i gofrestru neu wedi'i gymeradwyo gan y llywodraeth y gallwch chi hawlio. Am fwy o fanylion, gweler gwefan GOV.UK

Sut i wneud cais am eich costau gofal plant

Telir costau gofal plant mewn ôl-ddyledion. Mae hyn yn golygu y byddwch fel arfer yn talu'r costau eich hun, yn hysbysu'r costau trwy eich cyfrif ar-lein ac yn cael eich talu'n ôl ar eich taliad Credyd Cynhwysol nesaf.

Mae gennych tan ddiwedd yr ail gyfnod asesu ar ôl i'r gofal plant ddigwydd i hysbysu'r costau hyn.

Er enghraifft, os mai'ch dyddiad asesu (y dyddiad y gwnaethoch ddechrau hawlio a chael eich taliad Credyd Cynhwysol) yw'r 10fed a'ch bod am hawlio costau gofal plant a dalwyd gennych ym mis Medi yn ôl, mae gennych tan 10 Tachwedd i roi gwybod am y costau.

Dim ond yn ystod y cyfnod asesu hwnnw y gallwch hawlio costau gofal plant yn ôl. Felly os ydych yn talu costau gofal plant fwy na mis ymlaen llaw, er enghraifft tymor cyfan, byddwch yn anfon eich adroddiad yn yr un ffordd ac yn cael eich talu'n ôl mewn rhandaliadau dros uchafswm o dri chyfnod asesu.

Os ydych yn meddwl y byddwch yn cael trafferth talu costau gofal plant ymlaen llaw, siaradwch â'ch anogwr gwaith.

Credyd Treth Gwaith - yr elfen gofal plant

Credyd Treth Gwaith yw un o'r budd-daliadau sy'n cael ei ddisodli gan Gredyd Cynhwysol.

Os ydych eisoes yn cael Credyd Treth Gwaith, gallwch barhau i'w hawlio nes bod eich amgylchiadau'n newid, neu os gofynnir i chi wneud cais am Gredyd Cynhwysol.

Ni allwch wneud cais newydd am Gredyd Treth Gwaith.

Beth yw'r elfen gofal plant?

Yr ‘elfen gofal plant’ yw un o’r elfennau, neu’r cydrannau, sy’n ffurfio Credyd Treth Gwaith.

Os ydych yn gymwys, gallai dalu hyd at 70% o'ch costau gofal plant.

Pwy sy'n ei gael?

Gallwch wneud cais am yr elfen gofal plant o'r Credyd Treth Gwaith os ydych yn:

  • gweithio o leiaf 16 awr yr wythnos (os ydychyn gwpl, mae angen i'r ddau ohonoch weithio o leiaf 16 awr yr wythnos)
  •  talu am ofal plant cofrestredig neu gymeradwy. Darganfyddwch fwy ar wefan GOV.UK

Faint yw'r elfen gofal plant?

Gyda'r elfen gofal plant, gallwch gael help gyda hyd at 70% o'ch costau gofal plant.

Mae'r tabl isod yn dangos faint y gallech chi ei gael ym mlwyddyn dreth 2021/22:

Nifer o blant
Os ydych yn talu hyd at:
Gallech gael hyd at:

1

£175 yr wythnos

£122.50 yr wythnos

2 neu fwy

£300 yr wythnos

£210 yr wythnos                                        

Os ydych yn talu mwy na hyn am ofal plant, dim ond yr uchafswm a restrir uchod y byddwch chi'n ei gael o hyd.

Os ydych yn gymwys ar gyfer yr elfen gofal plant, ni fyddwch o reidrwydd yn cael y symiau llawn.

Bydd faint a gewch yn dibynnu ar:

  •  eich incwm
  • yr oriau rydych chi'n gweithio
  • eich costau gofal plant.

Talebau gofal plant

Mae cynllun talebau gofal plant y llywodraeth yn cael ei ddisodli gan y cynllun Gofal Plant Di-dreth y soniwyd amdano uchod.

Caeodd y cynllun talebau gofal plant i aelodau newydd ym mis Hydref 2018.

Os ydych chi eisoes yn cael talebau gofal plant, gallwch chi eu cael cyhyd â bod eich cyflogwr yn parhau i'w cynnig.

Cymorth gofal plant wedi'i gontractio'n uniongyrchol

Yn lle cynnig talebau gofal plant, gallai eich cyflogwr ddewis gwneud taliad uniongyrchol i ddarparwr gofal plant.

Bydd y taliad hwn yn cael ei ddidynnu o'ch cyflog cyn treth yn yr un modd â thaleb gofal plant. Rydych yn cael yr un symiau di-dreth ag y byddech chi petaech yn cael talebau gofal plant.

Ers mis Hydref 2018, nid ydych yn gallu dechrau cael talebau gofal plant na gofal plant dan gontract uniongyrchol.

Os ydych chi eisoes yn cael y gefnogaeth hon, gallwch barhau i'w gael cyhyd â bod eich cyflogwr presennol yn parhau i'w gynnig.

Meithrinfeydd yn y gweithle

Mae rhai cyflogwyr yn sefydlu eu meithrinfa eu hunain, naill ai yn eich gweithle neu mewn lleoliad arall.

Eich cyflogwr sy'n penderfynu faint rydych yn ei dalu am fynediad i feithrinfa yn y gweithle.

Ond p'un a yw'n rhad ac am ddim neu â chymhorthdal, mae'n cyfrif fel cyfran ddi-dreth o'ch swydd.

Darganfyddwch gan eich cyflogwr a yw'n cynnig meithrinfa yn y gweithle.

Neiniau a theidiau yn gofalu am wyrion

Ydych chi'n nain neu daid neu berthynas arall sy'n gofalu am blant tra bod eu rhieni yn y gwaith? Yna mae credydau Yswiriant Gwladol ar gael i'ch helpu chi i barhau i adeiladu'ch hawl i gael Pensiwn y Wladwriaeth yn ystod yr amser hwn.

Bydd angen 35 mlynedd gymwys arnoch i gael y Pensiwn y Wladwriaeth llawn newydd.

Gwiriwch eich cofnod Yswiriant Gwladol ar wefan GOV.UK

Gelwir y credydau Yswiriant Gwladol hyn yn gredydau Gofal Plant Oedolion Penodedig ac mae angen i chi wneud cais amdanynt.

Oedd y wybodaeth yma yn ddefnyddiol?
Diolch am eich adborth.
Rydym bob amser yn ceisio gwella ein gwefan a gwasanaethau, ac mae eich adborth yn ein helpu i ddeall sut rydym yn gwneud.
Chwilio amdanom? Rydym nawr yn HelpwrArian

HelpwrArian yw’r ffordd newydd a chlir i gael help di-duedd am ddim ar gyfer eich holl ddewisiadau arian a phensiwn. Beth bynnag yw eich amgylchiadau neu gynlluniau, symudwch ymlaen gyda HelpwrArian.

Parhau i’r wefan
Chwilio amdanom? Rydym nawr yn HelpwrArian

HelpwrArian yw’r ffordd newydd a chlir i gael help di-duedd am ddim ar gyfer eich holl ddewisiadau arian a phensiwn. Beth bynnag yw eich amgylchiadau neu gynlluniau, symudwch ymlaen gyda HelpwrArian.

Parhau i’r wefan
Chwilio amdanom? Rydym nawr yn HelpwrArian

HelpwrArian yw’r ffordd newydd a chlir i gael help di-duedd am ddim ar gyfer eich holl ddewisiadau arian a phensiwn. Beth bynnag yw eich amgylchiadau neu gynlluniau, symudwch ymlaen gyda HelpwrArian.

Parhau i’r wefan
Siaradwch â ni yn fyw am...
Siaradwch â ni yn fyw am...
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad pensiwn drwy ddefnyddio…
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio…
0800 756 1012* Oriau
  • Llun – Gwener:9.00am – 5.00pm
  • Sadwrn, Sul a gwyliau bancWedi cau

* Mae galwadau am ddim. Rydym wedi ymrwymo i ddarparu gwasanaeth o safon i chi, felly gellir recordio neu fonitro galwadau at ddibenion hyfforddiant ac i’n helpu i ddatblygu ein gwasanaethau.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio’r ffôn
0800 138 7777* Oriau
  • Llun – Gwener:8.00am – 6.00pm
  • Sadwrn, Sul a gwyliau bancWedi cau

* Mae galwadau am ddim. Rydym wedi ymrwymo i ddarparu gwasanaeth o safon i chi, felly gellir recordio neu fonitro galwadau at ddibenion hyfforddiant ac i’n helpu i ddatblygu ein gwasanaethau.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad pensiwn drwy ddefnyddio gwesgwrs
Oriau
  • Llun – Gwener:9.00am – 6.00pm
  • Sadwrn, Sul a gwyliau banc:Wedi cau
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio gwesgwrs
Oriau
  • Llun – Gwener:8.00am – 6.00pm
  • Sadwrn:8.00am – 3.00pm
  • Sul a gwyliau banc:Wedi cau
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad pensiwn drwy ddefnyddio ein ffurflen we

Ein nod yw ymateb o fewn 5 diwrnod gwaith.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio ein ffurflen we

Ein nod yw ymateb o fewn 2 diwrnod gwaith.

Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio WhatsApp
+44 77 0134 2744

Lawrlwythwch: WhatsApp

Am help i ddatrys eich dyledion, cwestiynau credyd neu ganllaw pensiynau. Am bopeth arall, cysylltwch â ni trwy Wesgwrs neu dros y Ffôn.